گسترش توان موشکي عربستان با کمک چين

عربستان سعودي در حال گسترش تأسيسات توليد موشک‌هاي بالستيک خود است؛ اقدامي که مي‌تواند ظرفيت اين کشور براي توليد موشک‌هاي بزرگ‌تر با برد بيشتر يا توان حمل محموله‌هاي سنگين‌تر را افزايش دهد.

بنا بر اين گزارش؛ ارزيابي اين دو پژوهشگر آمريکايي بر پايه بررسي تصاوير ماهواره‌اي تجاري از مجموعه موشکي «الدوادمي» در حدود 200 کيلومتري غرب رياض انجام شده است. تصاوير شرکت آمريکايي پلنت لبز از آوريل 2025 تا سپتامبر 2026، روند توسعه اين مجموعه را نشان مي‌دهد.

سام لِر و مايکل دويتسمن، پژوهشگران مؤسسه پژوهش سياست خارجي آمريکا (FPRI)، در بررسي خود اعلام کردند که دو ساختمان جديد در اين مجموعه در حال احداث است. به ارزيابي آنها، يکي از اين ساختمان‌ها احتمالاً براي توليد موتور موشک‌هاي سوخت جامد و ديگري براي نگهداري مواد اوليه يا قطعات موشکي در نظر گرفته شده است.

ساختمان جديدي که احتمال مي‌رود براي توليد موتور موشک استفاده شود، دست‌کم دو برابر بزرگ‌تر از تأسيسات مشابه موجود در اين مجموعه است. اين موضوع مي‌تواند نشانه‌اي از اين باشد که با فناوري چين ارتباط دارد. کارشناسان مؤسسه بين‌المللي مطالعات راهبردي و سازمان پژوهشي سي‌ان‌اي نيز با ارزيابي کلي پژوهشگران درباره گسترش اين مجموعه موافقت کرده‌اند

عربستان در سال 1987 حدود 40 فروند موشک بالستيک دي‌اف-3 با سوخت مايع از چين خريداري کرد. بر اساس ارزيابي‌هاي اطلاعاتي آمريکا که بعداً از طبقه‌بندي خارج شدند، اين موشک‌ها بخشي از توان موشکي رياض را تشکيل مي‌دهند.

همچنين، بقاياي يک موشک دي‌اف-15 طراحي‌شده در چين که به ارزيابي پژوهشگران در يمن مشاهده شده، نشانه‌اي از احتمال استفاده عربستان از اين نوع موشک يا نمونه‌اي توليدشده بر اساس آن است.

سام لِر احتمال داده است که توسعه تأسيسات الدوادمي بتواند در آينده به توليد موشک‌هاي برد بلندتر، از جمله نمونه‌اي مشابه موشک چيني دي‌اف-21، کمک کند. با اين حال، نوع موشک‌هايي که عربستان در حال حاضر در اين مجموعه توليد مي‌کند، به‌طور قطعي مشخص نيست.

تلاش براي افزايش توان بازدارندگي

به نوشته رويترز، توليد موشک‌هاي توانمندتر مي‌تواند به عربستان کمک کند تا توان بازدارندگي خود در برابر ايران را افزايش دهد و وابستگي کمتري به جنگنده‌هاي وارداتي، به‌ويژه هواپيماهاي آمريکايي اف-15، داشته باشد.

ساشا بروخمان، پژوهشگر مؤسسه بين‌المللي مطالعات راهبردي، معتقد است توسعه توان موشکي عربستان با کمک چين مي‌تواند بخشي از فاصله موجود ميان قابليت‌هاي موشکي اين کشور و ايران را کاهش دهد.

در عين حال، گسترش تأسيسات موشکي عربستان در شرايطي صورت مي‌گيرد که کشورهاي ديگري در منطقه نيز در پي تقويت توان نظامي خود هستند.

دکر ايولث، تحليلگر سازمان سي‌ان‌اي، به رويترز گفت روند گسترش توان موشکي تنها به عربستان محدود نيست و کشورهاي ديگري از جمله امارات متحده عربي و ترکيه نيز در حال توسعه ظرفيت‌هاي نظامي خود هستند.

اين روند مي‌تواند رقابت تسليحاتي در خاورميانه را تشديد کند؛ منطقه‌اي که برنامه‌هاي موشکي کشورهاي مختلف در آن به يکي از مؤلفه‌هاي مهم محاسبات امنيتي تبديل شده است.

گسترش برنامه موشکي عربستان ممکن است پيامدهايي فراتر از حوزه نظامي داشته باشد و بر روابط اين کشور با آمريکا نيز تأثير بگذارد.

واشنگتن و رياض در پي دستيابي به توافقي درباره همکاري هسته‌اي غيرنظامي هستند که بر اساس آن، آمريکا به عربستان در ايجاد ظرفيت غني‌سازي اورانيوم براي توليد انرژي کمک خواهد کرد.

مخالفان اين توافق در کنگره آمريکا نگران‌اند که ترتيبات پيشنهادي، تضمين‌هاي کافي براي جلوگيري از انحراف برنامه هسته‌اي عربستان به سمت اهداف نظامي را فراهم نکند. رياض چنين هدفي را رد کرده است.

گسترش توان موشکي عربستان مي‌تواند نگراني‌ها درباره اشاعه تسليحات را افزايش دهد و مخالفت‌هاي دوحزبي در کنگره آمريکا با توافق هسته‌اي پيشنهادي را تقويت کند.

بر اساس ارزيابي پژوهشگران، عمليات توسعه تأسيسات الدوادمي از آوريل 2025 آغاز شده و تصاوير ماهواره‌اي سپتامبر 2026 نشان مي‌دهد که ساختمان‌هاي جديد به مراحل پاياني ساخت نزديک شده‌اند. با اين حال، نصب تجهيزات تخصصي توليد ممکن است چند ماه ديگر زمان ببرد و اين مجموعه، در صورت تکميل مراحل باقي‌مانده، احتمالاً تا پايان سال 2026 آماده بهره‌برداري خواهد شد.

منبع: عصرايران