وقتي بازي ديجيتال، تربيت کودک را به چالش مي‌کشد

سميرا بهرامي با اشاره به پيامدهاي رفتاري بازي‌هاي ديجيتال، اظهار کرد: استفاده بي‌رويه و بدون مديريت از بازي‌هاي ديجيتال، به‌ويژه در سنين کودکي و نوجواني، مي‌تواند آثار عميق و بعضاً جبران‌ناپذيري بر رفتار، هيجانات و سبک زندگي فرزندان بر جاي بگذارد که متأسفانه در سال‌هاي اخير با آن بيش از گذشته مواجه هستيم.

وي با بيان اينکه يکي از نخستين پيامدهاي اين نوع بازي‌ها، کاهش دامنه توجه در کودکان است، افزود: مغز کودک به تحريکات سريع، پاداش‌هاي آني و تصاوير پرهيجان عادت مي‌کند و همين مسئله باعث مي‌شود توانايي حفظ تمرکز بر فعاليت‌هاي طولاني‌مدت مانند مطالعه، انجام تکاليف درسي يا حتي گوش دادن فعال در کلاس درس به‌شدت کاهش يابد. اين عادت‌پذيري ذهن، تمرکز پايدار را تضعيف کرده و کودک را به دنبال هيجان‌هاي لحظه‌اي سوق مي‌دهد.

اين کارشناس تربيتي ادامه داد: در همين راستا، افت تحصيلي و کم‌انگيزگي نيز به‌عنوان يکي ديگر از پيامدهاي جدي بازي‌هاي ديجيتال خود را نشان مي‌دهد؛ زيرا فعاليت‌هايي که نيازمند تلاش تدريجي، صبر و تأخير در دريافت پاداش هستند، براي کودک جذابيت خود را از دست مي‌دهند. کودک ترجيح مي‌دهد زماني را صرف بازي کند که در آن پاداش فوري دريافت مي‌کند تا اينکه براي موفقيت تحصيلي يا يادگيري عميق تلاش مستمر داشته باشد.

بهرامي با اشاره به بروز خشم ناگهاني و پرخاشگري در کودکان، تصريح کرد: زماني که کودک مجبور به قطع بازي مي‌شود، به‌دليل اختلال در سيستم پاداش مغز، واکنش‌هاي هيجاني شديد از جمله عصبانيت، پرخاشگري، گريه‌هاي افراطي يا رفتارهاي تکانشي از خود نشان مي‌دهد. اين واکنش‌ها زنگ خطري جدي براي والدين است و نشان مي‌دهد کودک در حال وابسته شدن هيجاني به فضاي بازي است.

وي همچنين به گوشه‌گيري و فرار از واقعيت به‌عنوان يکي ديگر از پيامدهاي رفتاري اشاره کرد و گفت: برخي کودکان ترجيح مي‌دهند به دنياي مجازي پناه ببرند؛ دنيايي که در آن هميشه قوي هستند، شکست نمي‌خورند و کنترل کامل اوضاع را در دست دارند، در حالي که دنياي واقعي پر از پيچيدگي، چالش و تجربه شکست است. اين فرار تدريجي از واقعيت مي‌تواند روابط اجتماعي کودک را تضعيف کرده و احساس انزوا را در او تقويت کند.

اين مشاور خانواده با تأکيد بر پيامدهاي جسمي بازي‌هاي ديجيتال بيان کرد: مشکلاتي مانند کم‌تحرکي، ضعف بينايي، دردهاي عضلاني و اسکلتي و خستگي مزمن از جمله عوارض فيزيکي اين نوع بازي‌هاست که اگر به آن بي‌توجهي شود، در بلندمدت سلامت جسم کودک را نيز تهديد خواهد کرد.

بهرامي در پايان خاطرنشان کرد: شناخت و انتخاب درست بازي‌هاي ديجيتال، والدين را از يک ناظر نگران به يک مربي آگاه تبديل مي‌کند. زماني که والدين نسبت به محتواي بازي‌ها، مدت‌زمان استفاده و تأثيرات رفتاري آن آگاهي داشته باشند، مي‌توانند نقش هدايت‌گر و تربيتي مؤثرتري ايفا کرده و به جاي برخوردهاي هيجاني، مسير رشد متعادل فرزند خود را مديريت کنند.