ورود هوش مصنوعي به زمين فوتبال با «سه موج»

به گزارش تابناک،  توپ رسمي جام جهاني 2026 با نام «تريوندا» (TRIONDA) فقط يک توپ فوتبال نيست؛ بلکه يکي از پيشرفته‌ترين ابزارهاي فناورانه‌اي است که تاکنون وارد بزرگ‌ترين رويداد فوتبالي جهان شده است. اين توپ که توسط فيفا و آديداس رونمايي شده، قرار است در تمامي مسابقات جام جهاني 2026 در کشورهاي آمريکا، کانادا و مکزيک مورد استفاده قرار بگيرد.

«تريوندا» يعني چه؟

معرفي تريوندا را ابتدا با نام اين توپ آغاز کنيم؛ نامي ساخته شده از ترکيب دو واژه «تري» به معناي سه و «اوندا» به معناي موج در زبان اسپانيايي است که اشاره‌اي مستقيم به سه کشور ميزبان جام جهاني 2026 دارد. طراحي توپ نيز با رنگ‌هاي قرمز، سبز و آبي، رنگ‌هاي اصلي سه کشور ميزبان را در خود جاي داده است.

هوش مصنوعي در دل توپ جام جهاني

مهم‌ترين ويژگي تريوندا، فناوري «توپ متصل» يا «Connected Ball Technology» است. درون اين توپ يک حسگر حرکتي 500 هرتزي قرار گرفته که اطلاعات مربوط به هر ضربه، لمس و حرکت توپ را به صورت لحظه‌اي به سيستم داوري ويدئويي (VAR) ارسال مي‌کند.

اين فناوري با استفاده از الگوريتم‌هاي هوش مصنوعي و تحليل داده‌هاي لحظه‌اي، به داوران کمک مي‌کند تا تصميم‌هاي دقيق‌تري درباره آفسايد، برخورد توپ به دست بازيکنان و ساير صحنه‌هاي حساس مسابقه اتخاذ کنند. در واقع، سيستم هوشمند مي‌تواند زمان دقيق تماس توپ با پاي بازيکن را در کسري از ثانيه مشخص کند؛ موضوعي که در تشخيص آفسايدهاي ميلي‌متري اهميت زيادي دارد.

توپي که بايد شارژ شود!

شايد عجيب‌ترين نکته درباره تريوندا اين باشد که پيش از مسابقات بايد شارژ شود. دليل اين موضوع وجود حسگر الکترونيکي داخلي است که براي ارسال داده‌هاي لحظه‌اي به سيستم‌هاي داوري نياز به انرژي دارد. اين نخستين بار نيست که فيفا از چنين فناوري‌اي استفاده مي‌کند، اما نسخه به‌کار رفته در جام جهاني 2026 نسبت به نمونه‌هاي قبلي پيشرفته‌تر شده است.

تغيير بزرگ در ساختار توپ

تريوندا تنها از چهار پنل (تکه) اصلي ساخته شده؛ کمترين تعداد پنل در تاريخ توپ‌هاي جام جهاني. آديداس معتقد است اين طراحي جديد باعث پايداري بيشتر توپ در هوا، کنترل بهتر و پيش‌بيني‌پذيرتر شدن مسير حرکت آن مي‌شود. همچنين شيارهاي عميق و برجستگي‌هاي سطح توپ براي افزايش دقت ضربات و عملکرد بهتر در شرايط باراني يا مرطوب طراحي شده‌اند.

فوتبال مدرن يا آزمايشگاه فناوري؟

البته ورود گسترده فناوري به فوتبال همچنان موافقان و مخالفان خود را دارد. برخي کارشناسان معتقدند استفاده از هوش مصنوعي و حسگرهاي پيشرفته مي‌تواند خطاهاي انساني را به حداقل برساند و عدالت بيشتري در مسابقات ايجاد کند. در مقابل، منتقدان هشدار مي‌دهند که فوتبال بيش از حد به فناوري وابسته شده و ممکن است بخشي از هيجان و ناگهاني بودن اين ورزش از بين برود.

با اين حال، فيفا جام جهاني 2026 را نه‌تنها بزرگ‌ترين دوره تاريخ اين رقابت‌ها، بلکه يکي از فناورانه‌ترين جام‌هاي جهاني نيز مي‌داند؛ تورنمنتي که در آن هوش مصنوعي نه روي نيمکت، بلکه در دل توپ مسابقه حضور خواهد داشت