هند، مشتري جديد تسليحات اسرائيل

اکنون هند به بازيگر برجسته‌اي در تامين تجهيزات و مواد لازم براي صنعت نظامي رژيم صهيونيستي تبديل شده است.

 در اول ژوئن 2024 صدها فعال، دانشجو و نماينده اتحاديه در پاسخ به فراخوان کميته همبستگي با فلسطين، در تظاهراتي در ميدان جانتار مانتار در دهلي نو شرکت کردند. تظاهرکنندگان پرچم‌هاي قرمز را تکان دادند و چفيه‌هاي فلسطيني به سر داشتند و خواستار آتش‌بس و پايان فروش سلاح به رژيم صهيونيستي شدند و شعارهاي ضد استعماري و ضد امپرياليستي سر دادند. اين تظاهرات خشم عمومي را از تصاوير آوارگي و کشتار در غزه ابراز کرد و منعکس کننده ادامه سنت سياسي ديرينه هند در حمايت از جنبش‌هاي آزادي‌بخش از جمله مساله فلسطين بود.

اما پنج روز بعد، حادثه‌اي رخ داد که جنبه ديگري از روابط هند و رژيم صهيونيستي را نمايان کرد. هواپيماهاي جنگي اين رژيم يک مدرسه متعلق به آژانس آنروا را در اردوگاه پناهندگان «نصيرات» در مرکز غزه بمباران کردند که به گفته اين آژانس، حدود 6000 آواره را در خود جاي داده بود. اين بمباران حداقل 35 شهيد برجاي گذاشت. ساعاتي بعد فعالان ويديويي از قطعه‌اي از موشک مورد استفاده در حمله در ميان آوار را منتشر کردند که روي آن نوشته شده بود «ساخت هند». انتشار اين ويديو سوالاتي را در مورد نقش دهلي‌نو در جنگ و صادرات نظامي آن به اراضي اشغالي مطرح
کرد.

 قبل از حادثه نصيرات، محموله‌هاي نظامي ميان هند و رژيم صهيونيستي در حال جابه‌جايي بودند اما جزئيات آن در آن زمان براي عموم ناشناخته ماند. نمونه بارز آن کشتي باري «بورکام» است که در تاريخ 2 آوريل 2024 از بندر چناي هند حرکت کرد و طبق اسنادي که بعدا توسط الجزيره منتشر شد، مقاديري تجهيزات و مواد نظامي از جمله موتورهاي موشک، موشک‌هاي داراي کلاهک انفجاري، مواد منفجره و مهمات را حمل مي‌کرد. مقصد کشتي، همانطور که در اسناد ذکر شده است، بندر اشدود در اراضي اشغالي بود.

جزئيات اين سفر تا 26 ژوئن، حدود 20 روز پس از بمب‌گذاري مدرسه نصيرات، منتشر نشده بود. اسناد حمل‌ونقل شامل بندي بود که به کارمندان و واسطه‌ها دستور مي‌داد نام IMI Systems يا نام اسرائيل را ذکر نکنند. IMI Systems کاملاً متعلق به Elbit Systems است که آن را در سال 2018 از رژيم صهيونيستي خريداري کرد. اپراتور کشتي، حمل محموله به اراضي اشغالي را انکار کرد و دولت‌هاي چک و اسلووني اظهار کردند که مقصد اين محموله جمهوري چک بوده است. همچنين کشتي مسير خود را تغيير داد و پس از لغو توقف برنامه‌ريزي شده در بندر «کارتاگنا» اسپانيا در ماه مه، به سمت بندر کوپر در اسلووني ادامه داد.

همچنين يک فروند کشتي دانمارکي به نام «ماريان دانيکا» که از چناي با حمل 27 تن مواد منفجره به مقصد بندر حيفا حرکت کرد، قرار بود اين کشتي در کارتاگنا توقف کند اما اسپانيا تحت فشار افکار عمومي از موافقت با پهلوگيري آن در 16 مه 2024 خودداري کرد.

 اين حوادث نشان مي‌دهند که انتقال تجهيزات نظامي به اراضي اشغالي يک مورد نبوده بلکه بخشي از يک مسير کشتيراني گسترده‌تر بوده که در تلاش براي پنهان کردن يا مبهم کردن برخي جزئيات به دليل اعتراضات و فشارهاي عمومي و سياسي در کشورهاي اروپايي، مخفي شده است.

 اگرچه وجود ارتباط مستقيمي ميان ويديوي آن قطعه موشک و هند اثبات نشد و نوشته روي آن قطعه مدرک مستقلي نيست اما به نمادي از تضاد ميان بخشي از جامعه هندي طرفدار فلسطين و سياست رسمي هند که به سمت همکاري نزديک با رژيم صهيونيستي توسعه يافته، تبديل شده است، اين همکاري به طور ناگهاني ايجاد نشده بلکه ناشي از تغيير تدريجي در محاسبات سياسي هند در طول دهه‌ها بوده است که از به رسميت شناختن رسمي محدود به روابط بازتر و مشارکتي‌تر تغيير يافته است.

روابط هند و اسرائيل

موضع هند درباره مساله فلسطين به نوامبر 1947 برمي‌گردد که هند به طرح تقسيم فلسطين توسط مجمع عمومي سازمان ملل راي منفي داد. جواهر لعل نهرو، نخست وزير هند به خواهرش -ويجايا لاکشمي پانديت- که رياست هيئت هندي را بر عهده داشت، دستور داد به اين قطعنامه راي منفي بدهد. نهرو در اين رابطه گفت، «جنبش صهيونيستي سعي کرده است با پيشنهادهاي مالي هند را تحت تاثير قرار دهد و خواهرش به دليل موضعش تهديد و هشدار دريافت کرده است.»

همچنين هند در ماه مه 1949 با پذيرش عضويت رژيم صهيونيستي در سازمان ملل مخالفت کرد اما اين مخالفت اوليه مانع از آن نشد که هند در ادامه اين رژيم را به رسميت نشناسد.

 دهلي‌نو در 17 سپتامبر 1950 به صورت رسمي «دولت اسرائيل» را به رسميت شناخت اما بيش از چهار دهه از برقراري روابط کامل ديپلماتيک يا افتتاح سفارت خودداري کرد. در عوض از سال 1953 با حضور و فعاليت يک کنسول اسرائيلي در بمبئي که ماموريت اصلي‌اش، تسهيل مهاجرت يهوديان هند بود، موافقت کرد. اين تحول، آغاز واگرايي ميان به رسميت شناختن رسمي محدود و احتياط سياسي به عنوان مشخصه اين رابطه در مراحل اوليه آن بود.

 در سال 1962 با نفوذ نيروهاي چيني به مرزهاي هند در جنگ هيماليا، موقعيت دهلي‌نو تغيير کرد و گزينه‌هاي نظامي آن کاهش يافت، ميسر تجاري رژيم صهيونيستي نيز مخفيانه به هند پيشنهاد فروش خمپاره و مسلسل‌هاي «عوزي» را داد و ديويد بن گوريون، نخست‌وزير وقت اين رژيم در نامه‌اي به نهرو حمايت کامل خود را اعلام کرد، دهلي‌نو با احتياط بالايي با اين پيشنهاد موافقت کرد و از اسرائيل خواست، اين تسليحات با کشتي‌هايي که پرچم اسرائيل ندارند، ارسال شوند اما پس از مخالفت بن‌گوريون، محموله‌ها با پرچم اسرائيل ارسال شدند.

 همين سناريو در سال 1965 در طول جنگ دوم پاکستان نيز تکرار شد، آمريکا و انگليس ارسال سلاح به کشورهاي درگير جنگ را متوقف کردند در نتيجه هند به رژيم صهيونيستي روي آورد و مهمات خمپاره‌هاي سنگين 160 ميلي‌متري خود را از آن تامين کرد.

  هند براي دهه‌ها، همکاري پنهاني خود با رژيم صهيونيستي را حفظ کرد و در عين حال در ظاهر با مردم فلسطين ابراز همبستگي مي‌کرد، هند در سال 1974 اولين کشور غيرعربي بود که سازمان آزادي‌بخش فلسطين را به عنوان تنها نماينده مشروع مردم فلسطين به رسميت شناخت و در سال 1988 پس از اعلام دولت فلسطين به سرعت آن را به رسميت شناخت.

 اما محاسبات در اوايل دهه 1990 تغيير کرد، فروپاشي اتحاد جماهير شوروي به اين معني بود که هند تأمين‌کننده اصلي سلاح و چتر سياسي خود را در مجامع بين‌المللي از دست داد و اين امر منجر به دنبال کردن گزينه‌هاي جديدي شد که اولين مورد آن تعامل آشکار با اسرائيل بود. در 29 ژانويه 1992 دهلي‌نو از برقراري روابط کامل ديپلماتيک با رژيم صهيونيستي خبر داد و اين رژيم نيز در تحريم‌هاي هسته‌اي آمريکا عليه هند، از آن حمايت کرد، اين حمايت در سفر سپتامبر 2003 آريل شارون، نخست‌وزير وقت رژيم صهيونيستي به هند که اولين سفر يک نخست‌وزير اسرائيلي بود، به اوج خود رسيد، در آن زمان، اسرائيل پس از روسيه به دومين تأمين‌کننده بزرگ تسليحات هند تبديل شده بود، 6 ماه پس از اين سفر، 2 طرف قراردادي براي خريد هواپيماي هشدار زودهنگام فالکون و به دنبال آن سيستم دفاع هوايي باراک-8 امضا کردند.

به اين ترتيب روابط هند و رژيم صهيونيستي از يک رويکرد دفاعي عمل‌گرايانه که با دهه‌ها احتياط ديپلماتيک همراه بود، به همکاري واضح‌تر و قوي‌تر تغيير يافت.

هند از «مشتري» تا «شريک توليد»

در تابستان 1999، پياده‌نظام هند در ارتفاعات يخ‌زده کارگيل در کشمير قادر به پاسخگويي به رگبار گلوله‌ها و گلوله‌هاي توپخانه‌اي که از سوي واحدهاي پاکستاني مستقر در قله‌هاي بلند بر سرشان مي‌باريد، نبود. در آن لحظه، دهلي‌نو چاره‌اي جز روي آوردن به تل‌آويو نداشت.

 طبق گزارش وبگاه عبري Ynet، پس از رايزني وابسته نظامي رژيم صهيونيستي، تيمي از مهندسان آن با جعبه‌هايي از تجهيزات و دستگاه‌هاي آزمايشي براي تکميل نصب غلاف‌هاي هدف‌گيري لايتنينگ روي جنگنده‌هاي ميراژ 2000 در راه هند بودند. اين تسليحات سرانجام خلبانان هندي را قادر ساختند تا بمب‌ها را با دقت بالاي ليزري هدايت کنند و به طور قاطع روند نبرد را به نفع پياده‌نظام هند تغيير دهند و پايه و اساس دوره جديدي از اتحاد نظامي ميان 2 طرف را بنا نهند.

 اين افزايش همکاري که هفت سال پس از برقراري روابط ديپلماتيک در سال 1992 رخ داد، از خلأ پديد نيامد، اين اوج همکاري‌هاي نظامي پنهان قبلي بود و جزئيات توافق سال 1971 نحوه عملکرد آن کانال را آشکار مي‌کند.

 اين کانال در اوايل دهه 1990 با برقراري روابط ديپلماتيک عميق‌تر شد و همکاري را از پنهاني به بازار آشکار تسليحات تبديل کرد که هند را به يکي از بزرگترين مشتريان زرادخانه اسرائيل تبديل کرد، اولين نتايج همکاري مستقيم نظامي در قرارداد سامانه دفاع موشکي دريايي باراک-1 که در اکتبر 2000 براي خريد هفت سامانه و 200 موشک امضا شد، ظاهر شد.

 در مارس 2004 پس از آنکه واشنگتن مخالفت خود را پس گرفت و عليرغم اعتراضات پاکستان، قرارداد 1.1 ميليارد دلاري براي سه هواپيماي هشدار زودهنگام هوابرد فالکون امضا شد. هند متعاقبا خريد پهپادهاي شناسايي اسرائيلي را گسترش داد و در نهايت، طبق برآوردهاي مختلف از منابع مختلف، تقريبا 108 پهپاد جستجوگر و 68 پهپاد غيرمسلح هرون را در اختيار داشت. سپس نوبت به سامانه دفاع هوايي اسپايدر رسيد که قرارداد آن در سال 2008 امضا شد و تحويل آن در سال 2015 آغاز شد.

 اما نقطه عطف به سمت توسعه مشترک در ژانويه 2006 رخ داد، سازمان تحقيق و توسعه دفاعي هند (DRDO) و صنايع هوافضاي اسرائيل (IAI) قراردادي 350 ميليون دلاري براي توسعه سامانه موشکي برد بلند باراک-8 براي نيروي دريايي هند امضا کردند. اين پروژه بعدا به نسخه ميان‌برد براي نيروي هوايي گسترش يافت.

  در ژانويه 2019، يک موشک از نسخه برد بلند (LRSAM) با موفقيت از ناوشکن هندي HMS Chennai شليک آزمايشي شد و سري نهايي توليد در فوريه 2021 تحويل داده شد.

 هند در کنار اين پروژه‌هاي توسعه موشکي، توليد مشترک خود را نيز توسعه داد که از جمله آنها مي‌توان به قرارداد گروه کالياني و شرکت اسرائيلي رافائل در فوريه 2015 و افتتاح اولين مرکز آن در حيدرآباد در اوت 2017، همکاري گروه آداني هند و شرکت اسرائيلي البيت سيستمز در نوامبر 2016 و تاسيس کارخانه آن در حيدرآباد در دسامبر 2018 اشاره کرد.

 طبق افشاگري وبگاه تخصصي Shepherd Media، در فوريه 2014 پنجمين ماه جنگ غزه، اين کارخانه بيش از 20 پهپاد کامل را به ارتش اسرائيل تحويل داد.

 سرنخ تمامي اين همکاري‌ها يک ميلياردر به نام گوتام آداني است که يکي از نزديکترين شرکاي تجاري نارندرا مودي، نخست‌وزير هند محسوب مي‌شود.

 در حالي روابط ميان هند و رژيم صهيونيستي به تدريج از يک گذار سياسي ظاهري به يک همکاري نظامي رو به رشد تغيير کرده که همبستگي با فلسطيني‌ها در ميان بخش‌هايي از جامعه هند همچنان رايج است، تظاهرات در دهلي‌نو و محموله‌هاي تسليحاتي ادعايي يا مورد مناقشه، اين اختلاف‌نظر ميان افکار عمومي و سياست رسمي را آشکار مي‌کند.