هشدار درباره قطعي گاز نيمي از کشور در زمستان

در چنين شرايطي شناسايي مشترکان پرمصرف، اصلاح الگوي مصرف و بررسي راهکارهاي کنترل مصرف‌هاي بالا در دستور کار قرار گرفته است.

با کاهش دماي هوا تقاضا براي گاز طبيعي به‌ويژه در بخش خانگي افزايش مي‌يابد به‌گونه‌اي که در روزهاي اوج مصرف به ازاي هر يک درجه کاهش دماي هوا حدود 25 ميليون مترمکعب گاز معادل ظرفيت توليد يک فاز پارس جنوبي، به مصرف روزانه کشور افزوده مي‌شود. اين افزايش تقاضا در شرايطي رخ مي‌دهد که تامين گاز کشور همچنان با محدوديت‌هايي ناشي از ناترازي توليد و مصرف روبه‌روست.

در همين زمينه آسيب‌ديدن بخشي از زيرساخت‌هاي گازي کشور در اواخر زمستان سال گذشته بر ظرفيت تامين گاز اثر گذاشت. بر اساس اعلام مسئولان حدود 230 ميليون مترمکعب از ظرفيت مرتبط با اين تأسيسات تحت تأثير قرار گرفت که تاکنون حدود 100 ميليون مترمکعب آن به مدار بازگشته است. به اين ترتيب هنوز حدود 130 ميليون مترمکعب از اين ظرفيت احيا نشده و اين مسئله در کنار ناترازي گذشته شرايط تأمين گاز در فصل سرد را با چالش مواجه مي‌کند.

برآوردها نشان مي‌دهد حدود 11 استان کشور در زمستان پيش‌رو با تنش گازي مواجه مي شوند که در اين ميان سه استان شمالي شامل مازندران، خراسان شمالي و گلستان به دليل موقعيت جغرافيايي شرايط شبکه گازرساني و محدوديت‌هاي تأمين گاز از حساسيت بيشتري برخوردارند.

از سوي ديگر روند مصرف گاز نيز با ورود سامانه‌هاي بارشي و کاهش دما مي‌تواند افزايشي باشد. در پنج‌ روز گذشته مصرف گاز در بخش خانگي، تجاري و صنايع جزء حدود 70 ميليون مترمکعب معادل 30 درصد افزايش يافته است. با توجه به پيش‌بيني‌هاي هواشناسي درباره بارندگي مناسب در مناطق غربي و شمال‌غربي کشور انتظار مي‌رود کاهش دماي هوا به افزايش استفاده از وسايل گرمايشي و در نتيجه رشد مصرف گاز منجر شود.

تمرکز بر مشترکان پرمصرف براي مديريت تقاضا

در چنين شرايطي مديريت مصرف در کنار تلاش براي افزايش ظرفيت تأمين گاز اهميت بيشتري پيدا مي‌کند. يکي از محورهاي اين سياست اصلاح تعرفه مشترکان پرمصرف است موضوعي که پس از 14 سال، در سال 1404 مورد بازنگري قرار گرفت.

سعيد توکلي- مديرعامل شرکت ملي گاز- اخيرا در گفت وگوي تصويري با اشاره به اصلاح تعرفه گاز مشترکان پرمصرف گفته است: حدود 2 درصد از مشترکان کشور در گروه بسيار پرمصرف قرار دارند و در مجموع حدود 6 درصد از گاز مصرفي کشور را به خود اختصاص مي‌دهند. تعرفه اين گروه بر اساس مصوبه‌هاي مربوط و با هدف افزايش حساسيت نسبت به ميزان مصرف اصلاح شده است.

وي با اشاره به آثار اجراي اين سياست افزود: سال گذشته، پس از اجراي اصلاح تعرفه‌ها مصرف گاز در بخش خانگي حدود 5.8 درصد کاهش يافت رقمي قابل توجه که نشان مي‌دهد سياست‌هاي اقتصادي در کنار فرهنگ‌سازي و اصلاح رفتار مصرف‌کنندگان مي‌تواند بر مديريت مصرف اثرگذار باشد.

مديرعامل شرکت ملي گاز ايران همچنين با تأکيد بر ضرورت بررسي ابزارهاي تکميلي براي کنترل مصرف‌هاي بسيار بالا گفت: شرکت ملي گاز ايران مجري قوانين و مقررات ابلاغي است و تصميم‌گيري درباره اصلاحات بيشتر در حوزه تعرفه‌ها و ديگر ابزارهاي بازدارنده، نيازمند بررسي و تصميم‌گيري در مراجع ذي‌صلاح است.

در همين راستا، محمدرضا عارف-معاون اول رئيس‌جمهوري-نيز با تأکيد بر ضرورت مديريت مصرف انرژي گفته است: ناگزير به اصلاح قيمتي براي پرمصرف‌ها هستيم و اگر به ميزان مصرف توجه نشود، مجبور خواهيم شد گاز آن‌ها را قطع کنيم.

اين اظهارات در حالي مطرح مي‌شود که با افزايش تقاضاي گاز در روزهاي سرد سال و محدوديت‌هاي موجود در بخش تامين، مديريت مصرف‌هاي بالا مي‌تواند يکي از محورهاي کاهش فشار بر شبکه گازرساني باشد.

در کنار شناسايي مشترکان پرمصرف، اصلاح رفتار مصرف‌کنندگان خانگي نيز مي‌تواند در کاهش تقاضاي گاز نقش داشته باشد. بر اساس آمار و ارقام ارائه‌شده، حدود 70 تا 80 درصد مصرف گاز در بخش خانگي به گرمايش اختصاص دارد بنابراين بهينه‌سازي سامانه‌هاي گرمايشي و جلوگيري از هدررفت حرارت از جمله راهکارهاي مؤثر براي کاهش مصرف انرژي به شمار مي‌رود.

استفاده از درزگير براي پنجره‌ها و درها، نصب پنجره‌هاي دوجداره، استفاده از پرده‌هاي ضخيم، تنظيم دماي پکيج در محدوده 55 تا 60 درجه سانتي‌گراد و تنظيم مناسب شعله بخاري از جمله اقدام‌هايي است که مي‌تواند به کاهش مصرف گاز کمک کند.

بنابراين اطلاع‌رساني درباره روش‌هاي کاهش مصرف و ترغيب مشترکان به رعايت الگوي مصرف در کنار سياست‌هاي تعرفه‌اي و نظارتي، مي‌تواند به مديريت تقاضا در روزهاي سرد سال کمک کند.