قطار چين از ريل ايران به هرات رسيد

در تازه‌ترين رويداد، ورود نخستين محموله ترانزيتي مستقيم چين به افغانستان از طريق ايران است. اين محموله 500 تني تخته MDF از شهر پکن پس از عبور از ترکمنستان و شبکه ريلي ايران، بدون تخليه و بارگيري مجدد از کريدور خواف- هرات به ايستگاه روزنک در ولايت هرات رسيد.

 به گفته مسئولان، اين روش حمل ضمن کاهش زمان و هزينه جابه‌جايي، رقابت‌پذيري اين مسير را در مقايسه با مسيرهاي سنتي افزايش مي‌دهد.

 همزمان، عمليات اجرايي راه‌آهن هرات- مزارشريف نيز با مشارکت ايران آغاز شده است؛ پروژه‌اي که از نگاه کارشناسان، حلقه مفقوده اتصال ريلي ايران به آسياي مرکزي و در نهايت چين به شمار مي‌رود.

 فاز نخست اين طرح شامل احداث حدود 100 کيلومتر خط‌آهن از ايستگاه روزنک تا کوشک در ولايت هرات است و در ادامه، شبکه ريلي افغانستان را به شمال اين کشور متصل خواهد کرد.

مصطفي رضايي، رئيس کنسرسيوم توسعه ريلي افغانستان، اين پروژه را بخشي از راهگذر ريلي ايران- افغانستان- چين عنوان کرده و معتقد است تکميل آن، امکان اتصال مستقيم شبکه ريلي ايران به چين از طريق خاک افغانستان را فراهم مي‌کند؛ هدفي که سال‌ها در قالب کريدورهاي شرقي دنبال مي‌شد.

در کنار توسعه زيرساخت‌ها، آمارهاي حمل بار نيز از رشد قابل توجه اين کريدور حکايت دارد.

بر اساس اعلام مديرعامل راه‌آهن جبارعلي ذاکري، حجم صادرات و ترانزيت ريلي ايران به افغانستان از حدود 15 هزار تن در مدت مشابه سال قبل، به حدود 570 هزار تن رسيده است؛ رشدي کم‌سابقه که نشان مي‌دهد کريدور خواف- هرات از مرحله آزمايشي عبور کرده و به يکي از فعال‌ترين مسيرهاي ريلي منطقه تبديل شده است.

 اين مسير اکنون تنها در خدمت تجارت دوجانبه ايران و افغانستان نيست، بلکه بخشي از بارهاي کشورهاي ثالث از جمله روسيه، امارات و کويت نيز از طريق آن جابه‌جا مي‌شود؛ موضوعي که جايگاه ايران را به‌عنوان حلقه اتصال شبکه‌هاي حمل‌ونقل منطقه‌اي تقويت کرده است.

 از سوي ديگر، افغانستان نيز با توسعه اين کريدور، فرصت متنوع‌سازي مسيرهاي تجاري خود را به دست آورده است. اين کشور که سال‌ها بخش عمده تجارت خارجي خود را از مسير پاکستان انجام مي‌داد، اکنون مي‌تواند از طريق شبکه ريلي ايران به بنادر جنوبي کشور و همچنين بازارهاي اروپا متصل شود.

 نخستين محموله صادراتي افغانستان به اروپا نيز پيش‌تر از همين مسير و از طريق شبکه ريلي ايران به مقصد اروپا ارسال شده است.

 کارشناسان معتقدند که هم‌زماني اين سه تحول (آغاز ساخت راه‌آهن هرات- مزارشريف، ورود نخستين قطار مستقيم چين به افغانستان و رشد کم‌سابقه ترانزيت ريلي در کريدور خواف- هرات)، نشان مي‌دهد اين مسير در حال تبديل شدن به يک کريدور بين‌المللي است.

 در صورت تکميل شبکه ريلي افغانستان و تداوم همکاري‌هاي منطقه‌اي، کريدور خواف- هرات مي‌تواند علاوه بر ايفاي نقش در تجارت ايران و افغانستان، به يکي از مسيرهاي مهم اتصال چين، آسياي مرکزي، ايران و حتي اروپا تبديل شود؛ مسيري که در صورت بهره‌برداري کامل، جايگاه ژئوپليتيکي ايران را در رقابت کريدورهاي منطقه‌اي بيش از پيش تقويت خواهد کرد.