شمارش معکوس براي طلاهاي سهل‌الوصول ايران

طلاي اکسيدي و برداشت فزاينده

ذخيره باقي‌مانده کانسنگ اکسيدي 109.9 ميليون تن برآورد شده و استخراج اسمي 9.84 ميليون تن ثبت شده است. اما نکته مهم، روند افزايشي استخراج واقعي طي سه سال است؛ به‌گونه‌اي که استخراج واقعي از 5.99 ميليون تن در سال 1400 به 6.75 ميليون تن در سال 1401 و سپس به 7.30 ميليون تن در سال 1402 رسيده است.

در اين بخش، ميانگين استخراج 6.68 ميليون تن ذکر شده و شاخص عمر پايان‌پذيري کانسنگ اکسيدي 16.45 سال محاسبه شده است. همچنين ضريب بهره‌برداري از معادن اکسيدي 67.88 درصد اعلام شده؛ عددي که نشان مي‌دهد فشار بهره‌برداري بر ذخاير اکسيدي بالاست و بخش عمده ظرفيت آن‌ها در حال مصرف شدناست.

ذخاير کانسنگ سولفيدي طلا

در بخش کانسنگ طلاي سولفيدي، ذخيره باقي‌مانده 117.42 ميليون تن برآورد شده و استخراج اسمي 5.48 ميليون تن گزارش شده است. استخراج واقعي سولفيدي‌ها نيز در سال 1400 معادل 1.21 ميليون تن، در سال 1401 برابر 1.39 ميليون تن و در سال 1402 برابر 1.63 ميليون تن ثبت شده و ميانگين استخراج اين بخش 1.41 ميليون تن عنوان شده است.

طبق اطاعات منتشر شده از سوي مرکز پژوهش هاي مجلس، شاخص عمر پايان‌پذيري کانسنگ سولفيدي 83.27 سال محاسبه شده؛ يعني ظرفيت بلندمدتي که مي‌تواند پشتوانه توليد آينده باشد. با اين حال، شاخص ضريب بهره‌برداري از معادن سولفيدي 25.72 ذکر شده است؛ رقمي که از فعال نبودن بخش بزرگي از ظرفيت اين معادن حکايت دارد و عملاً نشان مي‌دهد ذخاير سخت‌تر، همچنان کمتر وارد مدار توليد شده‌اند.

محتواي طلا (محتواي فلز در کانسنگ‌هاي اکسيدي و سولفيدي)، ذخيره باقي‌مانده 269 تن اعلام شده و استخراج اسمي 20.18 ثبت شده است. استخراج واقعي طلا نيز در سال 1400 برابر 12 تن، در سال 1401 معادل 13.57 تن و در سال 1402 برابر 13.54 تن گزارش شده است.

در همين بخش، شاخص عمر پايان‌پذيري 20.86 سال و ضريب بهره‌برداري از معادن 67.09 درصد آمده است؛ ترکيبي که براساس جمع‌بندي جدول، به معناي عمر پايين در کنار بهره‌برداري بالا و در نتيجه قرار گرفتن طلا در وضعيت تخليه منابع است.

چرا منابع در حال تخليه‌اند؟

در توضيح اين وضعيت، «عدم توسعه اکتشاف» به‌عنوان مهم‌ترين عامل مطرح شده و دليل آن، رعايت چارچوب‌ها و محدوديت‌هاي زيست‌محيطي عنوان مي‌شود. در عين حال، در متن همراه داده‌ها اشاره شده بخشي از اطلاعات ذخاير و استخراج طلا نيز ممکن است به دليل عدم دقت در ثبت محصولات جانبي معادن در آمار رسمي منعکس نشده باشد.

بنابراين  فشار اصلي استخراج طلا در کشور بر کانسنگ‌هاي اکسيدي وارد شده است؛ موضوعي که با توجه به اينکه فرآوري طلا در کشور بيشتر با محوريت کانسنگ اکسيدي توسعه يافته، قابل تأمل است. در چنين شرايطي، عبور از طلاهاي آسان‌تر و حرکت به سمت فعال‌سازي ذخاير سولفيدي که عمر ذخيره بالاتري دارند به عنوان يک ضرورت سياستي و صنعتي مطرح مي‌شود.

منبع: خبرگزاري فارس