سرمايه‌گذاران از عربستان فرار مي‌کنند

رشيد الحداد، روزنامه‌نگار و تحليل‌گر اقتصادي، در گفت‌وگو با شبکه المسيره يمن با تشريح پيامدهاي عمليات نظامي يمن عليه اهداف سعودي تأکيد کرد اين عمليات شکنندگي اقتصاد عربستان را افزايش داده و سرمايه‌گذاري‌ها و آرمان‌هاي «چشم‌انداز 2030» را تهديد
مي‌کند.

توقف کار تاسيسات آرامکو و فرودگاه‌ها؛ ضربه به تصوير امن سرمايه‌گذاري سعودي

الحداد گفت عمليات يمن عليه تاسيسات نفتي، مواضع راهبردي و فرودگاه‌هاي سعودي پيامدهايي فراتر از خسارت مستقيم داشته و اعتماد سرمايه‌گذاران بين‌المللي به توان رياض براي حفاظت از دارايي‌ها و پروژه‌ها را متزلزل کرده است.

وي افزود: از کار افتادن تاسيسات حياتي و تکرار هدف‌گيري انرژي و صادرات، همزمان با محاصره هوايي، مخاطرات اقتصاد سعودي را در زماني افزايش داد که رياض در پي جذب سرمايه خارجي و تبديل شدن به مرکز مالي جهاني بود.

به گفته وي، شماري از تاسيسات راهبردي آرامکو متوقف و فرودگاه‌هاي سعودي هدف قرار گرفتند و خروج فرودگاه ملک خالد از خدمت، تصوير منفي از توان تأمين امنيت سرمايه‌گذاري در عربستان ساخت.

ناکامي ميزباني انرژي و تضعيف چشم‌انداز 2030

الحداد در گفت‌وگو با المسيره گفت کنفرانس جهاني انرژي قرار بود 11 تا 15 همين ماه با مشارکت گسترده در رياض برگزار شود تا جايگاه اقتصادي عربستان و توان عبور از چالش‌هاي ژئوپليتيکي نشان داده شود، اما تعويق و لغو سفر بسياري از مشارکت‌کنندگان، ماه‌ها آماده‌سازي را بي‌اثر کرد.

وي افزود: اين وضعيت پروژه تبديل رياض به مرکز مالي جهاني و قطب کارآفريني، از آرمان‌هاي اصلي چشم‌انداز 2030، را تضعيف کرد؛ زيرا تکرار حملات نشان داد مخاطرات امنيتي با توان حفاظت از سرمايه‌گذاري‌ها در تضاد است.

به گفته الحداد، بودجه عمومي عربستان زير فشار افزايش بدهي و نياز به وام بيشتر است و الزامات مرکز مالي جهاني جدا از امنيت و ثبات يمن پايدار نمي‌ماند.

وي استقرار سرمايه‌گذاري‌هاي سعودي را به ثبات بخش‌هاي اقتصادي و توليدي يمن گره زد و از هدف‌گيري کارخانه‌ها و زيرساخت اقتصادي يمن را انتقاد کرد.

سقوط 500 تا 600 پرواز؛ خسارت روزانه 50 ميليون دلاري صنعت هوايي

الحداد با اشاره به آمار تأکيد کرد فرودگاه‌هاي اصلي سعودي بيش از 80 درصد ترافيک هوايي را در اختيار دارند و حمل‌ونقل هوايي با کاهش گسترده، توقف صدها پرواز و تعليق يا کاهش عمليات شرکت‌ها روبه‌رو شد.

الحداد در گفت‌وگو با المسيره افزود: در يک روز بين 500 تا 600 پرواز متوقف شد و شمار پروازهاي روزانه که پيش‌تر حدود 2700 پرواز بود، کاهش يافت. اين اختلال فقط به صنعت هواپيمايي و فرودگاه‌ها آسيب نزد، بلکه به گردشگري، خدمات و بخش‌هاي مالي وابسته به حمل‌ونقل هوايي هم ضربه زد.

وي ارزش سرمايه‌گذاري‌هاي مرتبط با حمل‌ونقل هوايي و گردشگري را حدود 51 ميليارد دلار برآورد کرد و گفت خسارت روزانه شرکت‌هاي هواپيمايي و فرودگاه‌ها بيش از 50 ميليون دلار است؛ اين رقم بدون احتساب زيان‌هاي بخش گردشگري و ساير بخش‌هاست.

افت سرمايه‌گذاري خارجي و آتش غوار؛ نيم ميليارد دلار خسارت روزانه

الحداد گفت سرمايه‌گذاري خارجي مستقيم در عربستان پس از کاهش 27 درصدي سه‌ماهه اول 2017، در سه‌ماهه دوم سال جاري با تشديد حملات يمني شديدتر افت کرد.

وي افزود: تکرار حملات، ريسک سرمايه‌گذاري را به عامل اصلي تصميم شرکت‌ها تبديل کرد و تلاش براي انتقال مقرهاي منطقه‌اي از دبي به رياض، با وجود پروژه‌هاي بزرگ از جمله مرکز مالي چشم‌انداز 2030، نتيجه نداد.

خروج يا تصميم به خروج برخي مديران و مهندسان، احتمال بازنگري يا لغو معامله‌ها و درخواست ضمانت‌هاي مالي و امنيتي بيشتر را افزايش
داد.

به گفته وي، سرمايه‌گذاري‌هاي در آستانه اجرا متوقف شد و پدافندهايي مانند پاتريوت و سامانه‌هاي آمريکايي، يوناني، فرانسوي و بريتانيايي مانع رسيدن حملات به مواضع راهبردي نشد.

الحداد با اشاره به آتش‌سوزي در ميدان غوار، ستون فقرات توليد آرامکو و صادرات نفت سعودي، گفت هدف‌گيري آن پيام مخاطره تأمين انرژي سعودي را به شرکت‌هاي جهاني و خريداران نفت آسيا و اروپا رساند.

خسارت روزانه نيم ميليارد دلاري عربستان از تاسيسات نفتي

الحداد خسارت روزانه عربستان از آسيب تاسيسات نفتي را دست‌کم بيش از نيم ميليارد دلار خواند و گفت: اين خسارت به توقف يا کاهش توليد و صادرات نفت، گاز و فرآورده‌هاي نفتي مربوط مي‌شود. در همين چارچوب، صادرات حدود 296 هزار تن گاز نفتي متوقف شد و حدود يک ميليون بشکه فرآورده نفتي، از جمله گازوئيل، نفت سفيد و بنزين، تحت تأثير قرار گرفت. همچنين پالايشگاه‌هاي جيزان و رابغ، هر يک با ظرفيت 400 هزار بشکه و پالايشگاه رياض با ظرفيت 130 هزار بشکه آسيب ديدند.

الحداد افزود واحد شکست هيدروژني در منطقه نفتي دَقيق نيز هدف قرار گرفت؛ واحدي که يکي از حلقه‌هاي مهم در زنجيره توليد و صادرات نفت از مسير خليج فارس و درياي سرخ است.

الحداد در پايان گفت‌وگو با المسيره تأکيد کرد که با ادامه تشديد حملات سعودي عليه يمن، خسارت‌ها بيشتر مي‌شود. به گفته وي، عمليات يمني پاسخ به حملاتي است که يمني‌ها، زيرساخت‌ها، خدمات و مراکز غيرنظامي آن‌ها را هدف مي‌گيرد. وي افزود ادامه معادله «تشديد تنش در برابر تشديد تنش و محاصره در برابر محاصره» فشار اقتصادي بر عربستان را دوچندان مي‌کند.

الحداد راه خروج از بحران را توقف تجاوز، برداشتن محاصره و اجراي خواسته‌هاي يمن دانست؛ از جمله پرداخت حقوق کارمندان دولت، خروج نيروهاي خارجي و عدم دخالت در امور داخلي يمن.

وي هشدار داد در غير اين صورت، سرمايه‌گذاري‌ها و پروژه‌هاي اقتصادي سعودي در معرض خطر فزاينده باقي مي‌ماند. به گفته او، خروج از بحران نيازمند بازگشت به مسير تفاهم‌ها و ميانجي‌گري‌هاي منطقه‌اي و بين‌المللي و اجراي توافق‌هاي انجام‌شدهاست.