روي پنهانِ جنگ ايران و آمريکا براي اقتصاد جهاني

الجزيره در گزارش خود مي نويسد: «همزمان با شعله‌ور شدن مجدد آتش تنش ها ميان ايران و آمريکا، بار ديگر توجهات جهاني به ريسک ها و خطرات آني اين مساله متمرکز شده است. در اقصي نقاط خاورميانه، خانواده ها پذيراي وحشت و نگراني، عدم قطعيت و خشونت بوده اند. جوامع مختلف با تبعات منفي جنگ دست پنجه نرم کرده و مي کنند. در اين ميان، حفاظت از جان انسان ها بايد به اولويتي محوري تبديل شود.

يکي از نکاتي که در بحبوحه تنش هاي اخير و جاري به شدت خودنمايي مي کند، آسيب پذيري ساختاري اقتصاد جهاني است. تا زماني که کشورها به سوخت هاي فسيلي وابسته هستند، بي ثباتي در هر منطقه مي تواند خسارتهاي جدي را براي بخش هاي مختلف دنيا ايجاد کند. در عين حال، بسياري از ضرورت حرکت به سمت افزايش تاب‌آوري امنيتي و اقتصادي با بهره گيري فعال از انرژي هاي تجديدپذير حرف مي زنند. واقعيت اين است که جنگ آمريکا و اسرائيل عليه ايران، در اقصي نقاط جهان ايجاد مشکل کرده است.

در شرق و جنوب شرق آسيا، مسدودشدن تنگه هرمز قيمت سوخت را بالا برده و موجب تورم و فشار بر سبد هزينه هاي خانوارها به ويژه در کشورهايي که به واردات نفت و گاز وابسته هستند، شده است. در آفريقا و آمريکاي لاتين، افزايش قيمت سوخت سبب شده تا جوامع اين کشورها که پيشتر هم با مشکلات اقتصادي جدي دست و پنجه نرم مي کردند، بحران هاي بيشتري را متحمل شوند. در اروپا، آمريکاي شمالي و استراليا، افزايش هزينه هاي مرتبط با انرژي بر هزينه هاي حمل و نقل، قبوض برق و هزينه تامين کالاهاي روزانه، اثرگذاري منفي داشته است.

اين مسائل همه و همه نمودهاي عيني وابستگي بيش از حد کشورهاي جهان به سوخت هاي فسيلي را به نمايش مي گذارند. هرچه اقتصاد کشورها به سوخت هاي فسيلي بيشتر وابسته باشد، اين بدان معناست که اين قبيل کشورها بيش از ديگران از بحران ها و تنش هايي که وراي مرزهايشان رخ مي دهند، متاثر خواهند شد. البته که معکوس اين معادله نيز صدق مي کند و مي تواند سطح تاب آوري کشورها را افزايش دهد. به اذعان بسياري از نهادهاي بين المللي، تنش‌هاي جاري در خاورميانه مي تواند به افزايش بيشترِ تورم و تضعيف رشد اقتصادي منجر شوند. در نتيجه اين تنش ها، هيچ بعيد نيست که شاهد افزايش هزينه هاي حمل و نقل، قبوض انرژي و هزينه‌هاي مصرف‌کننده باشيم. جالب اينکه دولت هاي 46 کشور دنيا مدتي است اقدامات اورژانسي را در دستورکار قرار داده‌اند تا از خانوارها و کسب و کارهاي مختلف در کشورشان در برابر افزايش هزينه هاي سوخت حمايت کنند.

صندوق بين المللي پول، بانک جهاني و برنامه جهاني غذا هشدار داده اند که افزايش قيمت نفت، گاز و کود مي‌تواند به نحوي گسترده منجر به افزايش ناامني غذايي شود. برنامه جهاني غذا تخمين زده که تداوم روند کنوني مي‌تواند منجر به رانده شدن بيش از 45 ميليون انسان به دامان گرسنگي حاد شود. به نظر مي رسد حتي اگر تنش هاي جاري در غرب آسيا خاتمه يابند نيز باز هم اقتصاد جهاني در برابر شوک هاي ناشي از درگيريها در بخش هاي مختلف جهان، به شدت آسيب پذير است. موضوعي که تاييد مي کند سطح وابستگي به انرژي هاي تجديدناپذير در دنيا به شدت بالاست و البته که رها شدن از اين مساله و ايجاد يک سيستم تازه نيز زمان زيادي خواهد برد. مساله اي که سطح عدم قطعيت ها پيش روي اقتصادي جهاني را بيش از پيش تقويت مي کند.»