روند سرکوب شيعيان بحرين از سپتامبر 2024 تا 2026

در سپتامبر 2024 و با افزايش تنش در منطقه پس از شهادت سيد حسن نصرالله، دبيرکل حزب‌الله، بحرين شاهد تحرکات امنيتي و سياسي گسترده‌اي بود که در پي راهپيمايي‌ها و بيانيه‌هايي عليه تجاوز آمريکا و اسرائيل به لبنان صورت گرفت.

در 29 سپتامبر، راشد بن عبدالله آل خليفه، وزير کشور بحرين، با انتشار بيانيه‌اي از شهروندان خواست آنچه را «روحيه ملي و مسئوليت‌پذيري» خواند، رعايت کنند و در شرايط برگزاري راهپيمايي‌هاي اعتراضي به شهادت نصرالله، امنيت و نظم عمومي را حفظ کنند.

با آغاز جنگ منطقه‌اي در 28 فوريه 2026 و حملات آمريکا و اسرائيل به ايران، در پاسخ، ايران پايگاه‌هاي آمريکايي در برخي کشورهاي خليج فارس از جمله بحرين که ميزبان مقر ناوگان پنجم آمريکاست را هدف قرار داد. با گسترش پيامدهاي اين درگيري، مقامات بحرين سرکوب شيعيان اين کشور را تشديد کردند.

در همين چارچوب، پس از بازداشت ده‌ها شهروند طي دو سال، وزارت کشور بحرين در 27 آوريل 2026 اعلام کرد که تابعيت 69 نفر از جمله اعضاي خانواده‌هايشان را سلب کرده است. مقامات، اين افراد را به ابراز همدلي با ايران و تمجيد از اقدامات آن و همچنين ارتباط با نهادهاي خارجي متهم کردند.

در 7 مه، اختلاف به داخل پارلمان بحرين کشيده شد و مجلس نمايندگان با اتفاق آرا، عضويت سه نماينده به نام‌هاي عبدالنبي سلمان، ممدوح الصالح و مهدي الشويخ را به دليل مواضعشان درباره سلب تابعيت لغو کرد. موضع اين سه نماينده، اعتراض به اقدامات مربوط به تابعيت و اين پرسش بود که «گناه فرزندان يک شهروند چيست اگر پدرشان با جمهوري اسلامي ابراز همدلي کرده باشد؟»

در بامداد شنبه 9 مه 2026، طرح سرکوب با حمله به بيش از 40 منزل و بازداشت علماي ديني از جمله علماي ارشد با اتهامات ناروا ادامه يافت. اين اقدام با هدف ايجاد رعب در ميان شيعيان و وادار کردن آنها به اعلام وفاداري به پادشاه و نظام انجامشد.

مرآة البحرين در ادامه مي‌پرسد: آيا وفاداري که با تهديد گرفته مي‌شود، وفاداري واقعي است يا صرفاً امضايي است که قدرت بر شهروندان خود تحميل مي‌کند؟ وفاداري با ترس ساخته نمي‌شود و مشروعيت با امضاهايي که تحت فشار دستگاه‌هاي امنيتي گرفته مي‌شود، به دست نمي‌آيد. مشروعيت سياسي در جوهر خود با ارعاب اعطا نمي‌شود، بلکه از اراده آزاد شهروندان و توانايي آنها براي بيان، انتخاب و مشارکت سياسي بدون ترس از مجازات سرچشمه مي‌گيرد.

اين رسانه بحريني در ادامه با اشاره به پيشينه اين روند نوشت: در 9 مارس 2012، راهپيمايي «لبيک يا بحرين» پس از سخنراني پادشاه برگزار شد که در آن شيعيان را «گروه اندک» خوانده بود. به دعوت آيت‌الله شيخ عيسي قاسم، بر اساس برآورد نيروهاي مخالف، حدود 300 هزار شهروند از طيف‌ها و مناطق مختلف در اين راهپيمايي شرکت کردند که يکي از بزرگ‌ترين راهپيمايي‌هاي تاريخ بحرين بود.

پيام شرکت‌کنندگان «لبيک يا بحرين» نداي وطن بود، نه فراخوان به يک شخص يا نظام سياسي. سپس اعتراضات در سپتامبر 2013 و در راهپيمايي 27 سپتامبر با مشارکت گسترده و به دعوت شيخ علي سلمان، دبيرکل جمعيت الوفاق، از سر گرفته شد. در ارزيابي نيروهاي مخالف، اين روز تأکيدي دوباره بر سقوط مشروعيت نظام سياسي بحرين و ادامه جستجوي مردمي براي نظامي مبتني بر مشارکت سياسي و اراده مردمي بود.

مرآة البحرين در پايان مي‌نويسد: وضعيت کنوني، ادامه منازعه‌اي ديرينه درباره معناي شهروندي، نمايندگي سياسي و مشروعيت در بحرين است. قدرت مي‌تواند سکوت را تحميل کند، امضاي اجباري بگيرد، تابعيت يا عضويت نماينده‌اي را سلب کند، اما با اقدامات امنيتي صرف نمي‌تواند ترس را به رضايت، اجبار را به اقناع يا امضاي اجباري را به مشروعيت تبديل کند. مشروعيت با ترساندن مردم ساخته نمي‌شود و وفاداري با زور گرفته نمي‌شود.