خسارت روزانه 5 هزار ميليارد توماني قطعي اينترنت به اقتصاد کشور

سيد ستار هاشمي، در جلسه مشترک با حسين افشين، معاون علمي، فناوري و اقتصاد دانش‌بنيان رئيس‌جمهور، درباره آثار قطعي اينترنت بر کسب‌وکارهاي اقتصاد ديجيتال که به بررسي سامانه‌هاي بومي مانند شبکه آموزشي شاد و حمايت از کسب‌وکارهاي اينترنتي متضرر از قطعي اينترنت اختصاص داشت، درباره بروز اختلال در خدمات دولت الکترونيکي گفت: قطع مکرر خدمات سامانه‌هاي دولتي در دستگاه‌هاي مختلف اين پرسش را ايجاد مي‌کند که آيا اين اختلال‌ها ناشي از ضعف در ارتباطات شبکه‌اي است يا سامانه‌هاي دولتي از نظر تاب‌آوري و پايداري فني، آمادگي لازم را ندارند؟

تعدد سامانه‌ها و اختلال در خدمات ديجيتال

هاشمي با اشاره به برآوردهاي اوليه درباره تعداد سامانه‌هاي فعال در دستگاه‌هاي اجرايي تصريح کرد: بررسي‌ها نشان مي‌دهد به‌طور متوسط در هر وزارتخانه يا دستگاه دولتي بيش از 50 سامانه فعال وجود دارد که اين سامانه‌ها هم‌سطح نيستند، مقياس و کارکرد يکسان ندارند و همين موضوع مديريت، پشتيباني و شناسايي ريشه اختلال‌ها را پيچيده مي‌کند.

وزير ارتباطات با طرح اين پرسش که چرا سکوهاي ديجيتال خصوصي دچار قطعي محسوس نمي‌شوند و اگر هم اختلالي رخ دهد، کاربر آن را به‌عنوان مشکل جدي تجربه نمي‌کند؟ توضيح داد: سکوهاي فعال در بخش خصوصي از همان شبکه ارتباطي کشور استفاده مي‌کنند اما تفاوت اصلي در مديريت، پشتيباني فعال بخش خصوصي است که در بسياري از موارد توانسته خدمات پايدار ارائه دهد، در حالي که دستگاه‌هاي دولتي با چالش‌هاي بيشتري مواجه‌اند و تاکنون سکوي خدمات دولتي که بتواند در مقياس گسترده و با کيفيت بالا، خدمات موفق و پايداري به مردم ارائه دهد، معرفي نشده است.

ضرورت ارتقاي سامانه‌هاي آموزشي

هاشمي با اشاره به وضعيت زيرساخت‌هاي آموزشي اظهار کرد: دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالي، به دليل تمرکز بيشتر، تعداد کمتر سامانه‌ها و استفاده از شرکت‌هاي خصوصي براي نگهداري و پشتيباني، معمولاً مشکلات کمتري در ارائه سرويس و ترافيک، پشتيباني و ارائه خدمات به شکل شفاف‌تري مديريت مي‌شود.

وي درباره ارزيابي سامانه‌هاي فرهنگي و آموزشي مانند «شبکه شاد» گفت: بايد ميان بعد شبکه‌اي و بعد سامانه‌اي تفکيک قائل شد، چرا که در غير اين صورت، شناسايي مسئله با خطا همراه مي‌شود.

وزير ارتباطات درباره زيرساخت «شبکه شاد» اعلام کرد: در حال حاضر بيش از 400 سرور براي فعاليت اين شبکه وجود دارد که برآوردهاي کارشناسي نشان مي‌دهند براي ارائه سرويس مطلوب، حدود 375 سرور ديگر بايد به‌طور مؤثر زير بار قرار گيرد و اين عدد بسته به کيفيت سرورها ممکن است تغيير کند.

هاشمي تأکيد کرد: تأمين سرورها و ورود آن‌ها به مدار بهره‌برداري ضرورت و فوريت دارد و نبايد زمان را از دست داد.

حمايت از توليد انبوه تجهيزات ساخت داخل

وزير ارتباطات با انتقاد از ناديده گرفتن اقدامات انجام‌شده در حمايت از توليد داخل اظهار کرد: در برخي جلسات به‌گونه‌اي صحبت مي‌شود که گويي وزارت ارتباطات هيچ حمايتي از توليد داخلي نداشته است، در حالي که اين برداشت با واقعيت هم‌خواني ندارد.

وي با اشاره به پروژه توسعه فيبر نوري در سراسر کشور توضيح داد: پروژه مهاجرت از کابل مسي به فيبر نوري، در دولت چهاردهم، موجب تحرک گسترده‌اي در شرکت‌هاي دانش‌بنيان شد و محصولات توليدي آن‌ها نيز به‌صورت پيش‌خريد مورد حمايت قرار گرفت.

به گفته هاشمي، توليد فيبر نوري در کشور به‌طور مستمر در حال افزايش است و توليد انبوه انواع تجهيزات شبکه و مودم‌هاي نسل جديد آغاز شده است.

نقش پارک‌هاي فناوري و منطقه ويژه اقتصادي پيام

هاشمي با اشاره به توليدات شرکت هاي مستقر در در پارک فاوا و منطقه ويژه اقتصادي پيام اعلام کرد: اين مراکز به‌طور جدي وارد فاز توليد انبوه شده‌اند و وزارت ارتباطات با تمام توان از اين مسير حمايت کرده است. در مراسمي با حضور صدها نفر از مديران حوزه ارتباطات و فناوري اطلاعات و 150 شرکت دانش‌بنيان قراردادهاي متعددي منعقد شد و مسير توسعه شبکه فيبر نوري شتاب گرفت.

وي افزود: تجهيزات ارتباطي و لينک‌هاي راديويي توليد داخل، امروز در شبکه‌هاي ارتباطي برخي کشورها نيز مورد استفاده قرار گرفته‌اند که اين موفقيت نتيجه باور، برنامه‌ريزي و پيگيري مستمر است.

خسارات اقتصاد ديجيتال؛ تفکيک هسته و کلان‌اقتصاد

هاشمي درباره آسيبي که قطعي اينترنت متوجه کسب‌وکارهاي اقتصاد ديجيتال کرده، به برخي برآوردهاي انجام‌شده اشاره کرد و گفت: خسارت روزانه به هسته اقتصاد ديجيتال حدود 500 ميليارد تومان برآورد شده که عمدتاً به اپراتورها و بخش شبکه‌اي مربوط است. خسارت روزانه به ‌اقتصاد کلان هم حدود 5 هزار ميليارد تومان برآورد مي‌شود که لايه‌هاي دوم و سوم اقتصاد ديجيتال را نيز شامل مي‌شود.

وي با استناد به آمار توليد ناخالص داخلي توضيح داد: با فرض سهم حداقل 5 درصدي اقتصاد ديجيتال، از اقتصاد کلان کشور اين برآوردها منطقي است و حتي وزارت اقتصاد و بانک مرکزي ارقام بالاتري را نيز مطرح کرده‌اند.

وزير ارتباطات با اشاره به اشتغال حدود 10 ميليون نفر به‌صورت مستقيم و غيرمستقيم در حوزه اقتصاد ديجيتال تصريح کرد: اشتغال و معيشت مردم به طور مستقيم لطمه مي بيند و مي‌تواند پيامدهاي اجتماعي و امنيتي به همراه داشته باشد.

وي افزود: برآوردها نشان مي‌دهد ميانگين تاب‌آوري شرکت‌ها و کسب و کارهاي اينترنتي حدود 20 روز است و کشور در حال نزديک شدن به اين نقطه است، بنابراين بايد با استفاده از ظرفيت‌هاي موجود، براي کاهش آسيب‌ها اقدام کرد.

هاشمي با اشاره به محدوديت منابع گفت: حمايت‌ها بايد با اولويت شرکت‌هاي کوچک‌تر آغاز شود، هرچند آثار بحران به شرکت‌هاي بزرگ نيز در حال سرايت است.

وي از طرح اين موضوع در هيئت دولت خبر داد و ابراز اميدواري کرد با تدابير اتخاذشده، کشور به شرايط عادي ارتباطي بازگردد و بخشي از خسارات جبران شود.

هاشمي با اشاره به پيگيري وضعيت کاري فريلنسرها اعلام کرد: آمار ثبت‌شده حدود دو هزار فعال فريلنسري را نشان مي دهد که با واقعيت ميداني فاصله دارد. مقرر شده برآورد دقيق‌تري انجام شود تا سازوکارهاي حمايتي طراحي شود.