توليد چند برابري برنج با استفاده از انرژي هسته‌اي

از دانشگاه‌ها و آزمايشگاه‌هايي که براي کاهش تنش آبي راه‌حل ارائه مي‌دهند، تا اتاق‌هاي درماني که با تکيه بر توليد داخلي، درمان بيماران را تضمين مي‌کنند و مزارعي که با فناوري‌هاي نوين، محصول بيشتري با آب کمتر مي‌دهند، نشانه‌هايي از يک مسير مشترک ديده مي‌شود؛ مسيري آرام، اما ريشه‌دار که به اميد اجتماعي و ثبات آينده گره خورده است.

وقتي علم، تشنگي زمين را کم مي‌کند

بحران آب، سال‌هاست يکي از جدي‌ترين چالش‌هاي کشور است؛ چالشي که مستقيماً زندگي مردم، کشاورزي، فضاي سبز و حتي امنيت زيست‌محيطي را تحت تأثير قرار داده است. در اين ميان، دانشگاه‌ها به يکي از اصلي‌ترين سنگرهاي مقابله با اين بحران تبديل شده‌اند.

محققان دانشگاه صنعتي اميرکبير با تکيه بر پژوهش‌هاي هدفمند، موفق شده‌اند به دانش فني توليد 7 نوع نانوکامپوزيت پليمري دست يابند؛ موادي که مي‌توانند مقاومت گياهان را در برابر تنش‌هاي آبي افزايش دهند و مصرف آب در کشاورزي و توسعه فضاي سبز را به شکل معناداري کاهش دهند.

اين دستاورد صرفاً يک موفقيت علمي نيست؛ بلکه پاسخي عملي به يکي از محدوديت‌هاي جدي توسعه در کشور است. نانوکامپوزيت‌هايي که مي‌توانند از خشک‌شدن درختان جلوگيري کنند، عمر پوشش گياهي را افزايش دهند و فشار بر منابع آبي را کم کنند، به معناي حفظ زندگي در شهرها و روستاها هستند. اينجاست که علم، از فضاي آزمايشگاه فراتر مي‌رود و مستقيماً به کيفيت زندگي مردم گره مي‌خورد.

خودکفايي راهبردي  با توليد 70 قلم راديو‌دارو

سلامت يکي از حساس‌ترين و حياتي‌ترين لايه‌هاي امنيت نرم هر کشور است؛ لايه‌اي که مستقيماً با جان انسان‌ها، آرامش خانواده‌ها و اعتماد عمومي گره خورده است.

ايران با توليد بيش از 70 قلم راديوداروي تشخيصي و درماني به خودکفايي راهبردي در اين حوزه رسيده و امروز جزو کشورهاي پيشرو منطقه در توليد راديوداروها محسوب مي‌شود. مهدي پيرصالحي معاون وزير بهداشت و رئيس سازمان غذا و دارو با اعلام اين خبر تأکيد کرده است که توليد داخلي راديوداروها، نقش تعيين‌کننده‌اي در تأمين نياز بيماران کشور داشته
است.

راديوداروها به دليل نيمه‌عمر بسيار کوتاه، اساساً امکان واردات پايدار ندارند و در سال‌هاي اخير، محدوديت‌هاي ناشي از تحريم نيز اين مسير را عملاً مسدود کرده بود. در چنين شرايطي، توسعه توان داخلي در اين حوزه، نه يک انتخاب، بلکه ضرورتي حياتي براي استمرار درمان بيماران بوده است؛ ضرورتي که امروز به يک مزيت راهبردي براي نظام سلامت کشور تبديل شده است.

اين داروها در تشخيص و درمان بيماري‌هاي مهمي مانند برخي سرطان‌ها، بيماري‌هاي قلبي و اختلالات خاص نقش کليدي دارند. تداوم توليد آن‌ها در داخل کشور، به معناي جلوگيري از توقف درمان، کاهش اضطراب بيماران و اطمينان خاطر خانواده‌هايي است که سلامت عزيزانشان به اين زنجيره حساس وابسته است.

به گفته رئيس سازمان غذا و دارو، خودکفايي دارويي ايران تنها به راديوداروها محدود نمانده است. کشور در حوزه داروهاي زيست‌فناورانه نيز رتبه اول تا سوم منطقه را در اختيار دارد و شرکت‌هاي دانش‌بنياني که فعاليت خود را از دهه 80 آغاز کرده‌اند، امروز به مجموعه‌هاي بزرگ صنعتي با هزاران نيروي متخصص تبديل شده‌اند.

ورود ايران به حوزه‌هاي نويني مانند پزشکي شخصي‌سازي‌شده، سلول‌درماني و ژن‌درماني، نشانه عبور صنعت داروسازي کشور از مرحله تأمين نيازهاي پايه و حرکت به سمت فناوري‌هاي پيشرفته است. پروژه‌هايي که برخي از آن‌ها به مرحله دريافت مجوز توليد رسيده‌اند، لايه‌هاي عميق‌تري از امنيت درماني را براي آينده ترسيم مي‌کنند.

فناوري، برنج را با آب کمتر پربار مي‌کند

در امتداد همين مسير علمي، کشاورزي ايران نيز ناچار به يک بازانديشي جدي شده است. دانشمندان ايراني با استفاده از فناوري هسته‌اي موفق شده‌اند ارقام جديدي از برنج را توليد کنند که با مصرف آب کمتر، عملکرد بالاتري دارند؛ دستاوردي که مي‌تواند همزمان به کاهش فشار بر منابع آبي و تقويت امنيت غذايي کشور کمک کند. اين ارقام که با روش پرتودهي کنترل‌شده اصلاح شده‌اند، در برخي مناطق کشور افزايش برداشت تا حدود سه برابر در هر هکتار را نشان داده‌اند.

برنج، به‌عنوان يکي از اصلي‌ترين اقلام سفره ايراني‌ها، سال‌هاست به نماد يک تناقض تبديل شده؛ محصولي حياتي براي امنيت غذايي که کشت سنتي آن وابستگي شديدي به آب دارد. در شرايطي که کاهش بارندگي و افت منابع آب زيرزميني ادامه روش‌هاي قديمي را با ترديد جدي روبه‌رو کرده، نياز به راهکارهاي علمي بيش از هر زمان ديگري احساس مي‌شود.

در همين مسير، استفاده از فناوري هسته‌اي در اصلاح بذر برنج به‌عنوان پاسخي علمي و راهبردي مطرح شده است. در اين روش، بذرها با پرتودهي هدفمند در محيط‌هاي کنترل‌شده اصلاح مي‌شوند تا ويژگي‌هايي مانند زودرس‌بودن، مقاومت به خشکي و شوري و افزايش عملکرد در آن‌ها تقويت شود؛ بدون آنکه محصول نهايي هيچ‌گونه خاصيت راديواکتيو داشته باشد.

تجربه ايران در اين حوزه، به نتايج عملي رسيده است. رونمايي از برنج «شهريار» و سپس معرفي ارقام «کيان» و «هستي» نشان داد که مي‌توان با تکيه بر دانش بومي، بازده توليد برنج را در برخي مناطق از حدود دو تن به نزديک هشت تن در هر هکتار رساند. اين دستاوردها با نقش‌آفريني سازمان انرژي اتمي ايران و همکاري متخصصان کشاورزي کشور محقق شده است.

افزايش توليد در واحد سطح، تنها يک عدد آماري نيست؛ اين يعني کاهش وابستگي به واردات، ثبات بازار برنج و اطمينان خاطر خانواده‌ها از تأمين يکي از اصلي‌ترين اقلام غذايي.

نوجوانان، اميد را روي سکو مي‌برند

اين جريان رو به جلو، تنها به علم و کشاورزي محدود نمي‌شود. در ميدان ورزش نيز نسل تازه‌اي در حال قد کشيدن است که با تلاش و انضباط، نام ايران را در رقابت‌هاي جهاني زنده نگه مي‌دارد.

در رقابت‌هاي کاپ آفريقا جودو، سبحان حکيمي نوجوان جودوکار کشورمان در وزن 81- کيلوگرم، با عبور از رقبايي از چند کشور مختلف، به ديدار نهايي رسيد و در نهايت مدال نقره اين مسابقات را از آن خود کرد. مدالي که فراتر از يک نتيجه ورزشي، نشانه‌اي از توان و انگيزه نسل جوان ايران است.

 در کنار هم قرار گرفتن اين روايت‌ها در يک قاب  تصويري از يک مسير مشترک است. مسيري که از دانشگاه و آزمايشگاه آغاز مي‌شود، به مزرعه و سفره مردم مي‌رسد و در ميادين بين‌المللي ورزش، به غرور ملي گره مي‌خورد. در چنين مسيري اميد به پيشرفت هموارتر ‌مي‌شود‌.