5 ترفند ساده که والدين دانش آموز بايد بدانند

اولين چيزي که بايد تنظيم شود، ساعت خواب است

اگر کودک در تعطيلات تا نيمه‌شب بيدار مي‌مانده و صبح دير از خواب بلند مي‌شده، انتظار اينکه از روز اول مدرسه ساعت 6 يا 7 صبح سرحال بيدار شود، چندان واقع‌بينانه نيست.

متخصصان اطفال توصيه مي‌کنند خانواده‌ها پيش از شروع مدرسه، ساعت خواب و بيداري را به‌تدريج به برنامه مدرسه نزديک کنند. خواب کافي فقط براي رفع خستگي نيست؛ کمبود خواب مي‌تواند با مشکل بيدار شدن، کاهش تمرکز، غيبت يا دير رسيدن به مدرسه و افت عملکرد تحصيلي همراه باشد.

پس اگر قرار است فقط يک تغيير در روزهاي قبل از مدرسه ايجاد کنيد، از خواب شروع کنيد.

تلفن همراه را از تختخواب بيرون ببريد

يکي از سخت‌ترين بخش‌هاي بازگشت به مدرسه، جدا شدن از تلفن همراه و صفحه‌نمايش است.

مشکل فقط تعداد ساعت استفاده نيست. زماني که تلفن همراه کنار دست کودک است، پيام‌ها، بازي‌ها و شبکه‌هاي اجتماعي مي‌توانند بخشي از توجه او را از تکاليف و مطالعه منحرف کنند. انجمن پزشکي کودکان آمريکا توصيه مي‌کند براي زمان انجام تکاليف و همچنين پيش از خواب، محدوده‌هاي بدون تلفن ايجاد شود.

يک قانون ساده مي‌تواند اين باشد:

تلفن روي ميز مطالعه نباشد و شب هم وارد تختخواب نشود.

صبحانه فقط براي سير شدن نيست

شروع روز مدرسه با يک صبحانه مناسب مي‌تواند به کودک کمک کند انرژي و تمرکز بيشتري براي ساعات ابتدايي روز داشته باشد.

قرار نيست صبحانه مفصل و پيچيده باشد. يک منبع پروتئين در کنار مواد غذايي ساده و مغذي مي‌تواند انتخاب مناسبي باشد؛ مثلاً تخم‌مرغ، پنير، ماست، نان و ميوه متناسب با عادت غذايي کودک.

اگر کودک صبح‌ها اشتها ندارد، مجبور کردن او به خوردن يک وعده سنگين ممکن است نتيجه معکوس داشته باشد. مي‌توان صبحانه را ساده‌تر و در حجم کمتر آماده کرد.

بچه‌ها براي تمرکز، فقط به درس خواندن نياز ندارند

يک اشتباه رايج اين است که تصور کنيم هرچه کودک مدت بيشتري پشت ميز بنشيند، بيشتر ياد مي‌گيرد.

اما مغز براي حفظ تمرکز به وقفه و حرکت هم نياز دارد. انجمن پزشکي کودکان آمريکا در بيانيه‌اي در سال 2026 بر اهميت زنگ تفريح تأکيد کرده و آن را فرصتي براي کاهش فشار شناختي، حفظ تمرکز و بهبود حال رواني و تعامل اجتماعي دانش‌آموزان دانسته است.

بنابراين در خانه هم بهتر است مطالعه به بخش‌هاي کوتاه‌تر تقسيم شود و بين آنها کودک از جاي خود بلند شود، کمي راه برود، کشش انجام دهد يا چند دقيقه فعاليت بدني داشته باشد.

به جاي «برو درست را بخوان»، روش يادگيري را عوض کنيد

اگر کودک يک صفحه را پنج بار مي‌خواند اما روز بعد چيزي از آن يادش نيست، شايد مشکل از حافظه او نباشد.

روش‌هاي يادگيري فعال مي‌توانند مؤثرتر باشند. مثلاً بعد از خواندن يک درس، کتاب را ببندد و با زبان خودش توضيح دهد چه چيزي ياد گرفته است.

از او بپرسيد:

«اگر بخواهي اين درس را براي من توضيح بدهي، از کجا شروع مي‌کني؟»

يا:

«سه نکته مهمي که از اين درس يادت مانده چيست؟»

اين کار مغز را مجبور مي‌کند اطلاعات را از حافظه بازيابي کند، نه اينکه فقط دوباره آن را از روي کتاب ببيند.

يک اشتباه ديگر: پر کردن تمام روز کودک

با شروع مدرسه، بعضي خانواده‌ها برنامه کودک را با کلاس زبان، ورزش، کلاس هنري، تکاليف و کلاس‌هاي تقويتي پر مي‌کنند.

در حالي که کودک همچنان به زمان آزاد، بازي، حرکت و ارتباط با خانواده و دوستان نياز دارد. حتي توصيه‌هاي جديد متخصصان اطفال درباره استفاده از رسانه‌هاي ديجيتال نيز به جاي تمرکز صرف بر «محدود کردن صفحه‌نمايش»، بر اين تأکيد دارند که خواب، فعاليت بدني، مطالعه، بازي و ارتباط خانوادگي نبايد زير سايه صفحه‌نمايش قرار بگيرند.

اگر کودک روزهاي اول مدرسه بي‌حوصله بود، نگران نشويد

تغيير ناگهاني برنامه مي‌تواند براي بعضي بچه‌ها سخت باشد. بازگشت به مدرسه فقط تغيير ساعت خواب نيست؛ کودک دوباره بايد با معلم، همکلاسي‌ها، تکاليف، امتحان‌ها و انتظارات جديد هماهنگ شود.

اگر کودک نگران است، به جاي اينکه بگوييد «چيزي نيست، نترس»، از او بپرسيد دقيقاً چه چيزي نگرانش مي‌کند. متخصصان اطفال پيشنهاد مي‌کنند خانواده‌ها درباره نگراني‌هاي کودک صحبت کنند و حتي پيش از شروع مدرسه، مسير يا محيط جديد را با او تمرين کنند تا ناشناخته بودن شرايط کمتر شود.

نسخه ساده براي هفته اول مدرسه

براي اينکه بازگشت به مدرسه براي کودک راحت‌تر شود، لازم نيست خانه را به اردوگاه آموزشي تبديل کنيد.

فقط اين پنج کار را جدي بگيريد:

    خواب منظم‌تر

    صبحانه مناسب

    تلفن همراه خارج از زمان مطالعه و پيش از خواب

    وقفه‌هاي کوتاه همراه با حرکت

    زمان کافي براي بازي و استراحت

مدرسه فقط محلي براي درس خواندن نيست؛ مغز کودک زماني بهتر ياد مي‌گيرد که خواب، تغذيه، حرکت، استراحت و آرامش رواني او هم در برنامه روزانه جايي داشته باشند.

شايد بهترين آماده‌سازي براي سال تحصيلي جديد، خريدن گران‌ترين لوازم‌التحرير نباشد؛ بلکه کمک کنيم مغز کودک دوباره آماده يادگيري شود.

منبع: همشهري