10 کشور دارنده بزرگترين ذخاير گاز در جهان

اتفاقات سال گذشته در اروپا کاملا روشن کرد که ترسيم آينده ممکن است اقدام خوبي باشد اما نيازهاي انرژي فوري را نمي‌توان ناديده گرفت و گاز که انتشار آلايندگي کمتري نسبت به سوخت‌هاي فسيلي مانند نفت و زغال سنگ دارد، براي تامين اين نيازها، گزينه عالي است. اما از اقبال بد مصرف کنندگان گاز غربي، روسيه و ايران، کشورهايي هستند که صاحب بزرگترين ذخاير گاز طبيعي در جهان به شمار مي‌روند. البته آمريکا هم در فهرست پنج کشور برتر از نظر ذخاير گاز طبيعي قرار دارد.

روسيه

طبق گزارش سال 2020 شرکت بريتيش پتروليوم، ذخاير گاز طبيعي روسيه به 38 تريليون متر مکعب مي‌رسد. توليد اين کشور سال گذشته به 573 ميليارد مترمکعب بالغ شد که 13.4 درصد کاهش سالانه داشت. از نظر تاريخي، اروپا و ترکيه بزرگترين خريداران گاز روسيه بودند اما پس از تحولات سال گذشته، ترکيه تنها مصرف کننده بزرگ گاز روسيه که ريشه اروپايي دارد، مانده است. اکنون چين مقصد اصلي صادرات گاز روسيه از طريق خط لوله است. روسيه گاز طبيعي مايع (ال‌ان‌جي) هم صادر مي‌کند و به شکل خنده‌داري، واردات ال‌ان‌جي از روسيه به اروپا، سال گذشته رشد چشمگيري پيدا کرد.

ايران

دومين ذخاير بزرگ گاز طبيعي جهان، در ايران قرار دارد. ايران با 32 تريليون متر مکعب ذخاير گاز طبيعي، 16 درصد از کل ذخاير گاز طبيعي جهان را در اختيار دارد. بخش زيادي از ذخاير گازي ايران در ميدان فراساحلي پارس جنوبي در خليج فارس متمرکز شده که با قطر مشترک است. مجموع توليد در سال 2020، به 234 ميليارد متر مکعب يا ميانگين روزانه 645 ميليون متر مکعب رسيد. توسعه ذخاير گازي عظيم ايران در پي بازگشت مجدد تحريم‌هاي آمريکا عليه ايران و خروج ابرغول‌هاي انرژي غربي مانند توتال، پرچالش بوده است.

قطر

قطر، همسايه ايران است و بخش قطري ميدان گازي عظيم خليج فارس را «نورت فيلد» ناميده است. سهم قطر از اين ميدان مشترک، کمتر و به ميزان 24.7 تريليون متر مکعب بوده است. تا اين اواخر، قطر بزرگترين صادر کننده ال‌ان‌جي در جهان بود. اين کشور سرگرم توسعه ظرفيت توليد بوده و توليد سالانه 126 ميليون تن در مقايسه با 77 ميليون تن فعلي را هدف گرفته است. قطر انتخاب اول خريداران گاز اروپايي پس از تحريم‌هاي ضد روسي است که به کاهش عرضه گاز از سوي مسکو به اروپا منجر شد. اما معلوم شد بستن قرارداد، دشوارتر از حد انتظار بوده است زيرا قطر تعهد به خريد بلندمدت را ترجيح مي‌دهد، در حالي که اروپا از چنين قراردادهايي اجتناب مي‌کند.

ترکمنستان

ترکمنستان، بزرگترين کشور آسياي مرکزي است اما خارج از اين منطقه چندان شناخته شده نيست. طبق آمار بريتيش پتروليوم، اين کشور چهارمين ذخاير گاز طبيعي بزرگ جهان را به ميزان 19.5 تريليون متر مکعب در اختيار دارد. توليد اين کشور اندک بوده و در سال 2020، به حدود 59 ميليارد متر مکعب رسيد که عمده آن، به دليل مصرف داخلي نسبتا اندک، به چين صادر شد. ترکمنستان همچنين به همسايگان خود در آسياي مرکزي گاز صادر مي‌کند.

آمريکا

آمريکا اگر چه صاحب بزرگترين ذخاير گاز طبيعي جهاني نيست اما بزرگترين توليد کننده گاز به شمار مي‌رود. اين کشور به بزرگترين صادر کننده ال‌ان‌جي در جهان تبديل شده اما از نظر ذخاير، در رتبه پنجم قرار دارد. طبق آمار اداره اطلاعات انرژي آمريکا، تا پايان سال 2020 ذخاير گاز طبيعي آمريکا به 13.179 تريليون مترمکعب رسيد. به دليل وفور گاز شيل، آمريکا ظرف مدت چند سال به قدرت بزرگ در دنياي ال‌ان‌جي تبديل شد و اگر همه پروژه‌هاي برنامه ريزي شده به مرحله توليد برسند و مجموع ظرفيت سالانه 169 ميليون تن تا سال 2027 محقق شود، در يک دهه آينده به صادرکننده شماره يک تبديل خواهد شد. ساير 10 کشور برتر صاحب ذخاير گاز طبيعي قابل توجه، توسط اعضاي اوپک تکميل مي‌شوند. عربستان سعودي، امارات متحده عربي، نيجريه و ونزوئلا همگي ذخاير گاز طبيعي قابل توجهي دارند.

عربستان سعودي با 8.5 تريليون متر مکعب ذخاير گاز طبيعي، در رتبه ششم اين فهرست قرار دارد و در واکنش به تقاضاي جهاني رو به‌ رشد، اخيرا تصميم گرفته است به شکل جدي‌تري اين ذخاير را توسعه دهد.

پس از اين کشور که بزرگترين عضو اوپک است، امارات متحده عربي، همسايه اش در خليج فارس قرار مي‌گيرد که طبق برآوردها، حدود 8.2 تريليون متر مکعب ذخاير گاز طبيعي دارد. شرکت نفت و گاز دولتي امارات متحده عربي اخيرا کسب و کار گازي خود را جدا کرده که به بزرگترين عرضه اوليه عمومي سال تبديل شد و 2.5 ميليارد دلار براي ادنوک به همراه آورد.

نيجريه با 5.85 تريليون متر مکعب ذخاير گاز طبيعي، در رتبه بعدي قرار دارد. اين کشور صاحب بزرگترين ذخاير گاز طبيعي قطعي در آفريقا بوده اما در استفاده از اين ذخاير، نسبت به استفاده از ذخاير نفت خود، عقب‌تر است.

ونزوئلا با 5.54 تريليون متر مکعب ذخاير قطعي، در ميان دارندگان بزرگترين ذخاير گاز طبيعي جهان قرار دارد. با اين حال، بهره‌برداري از اين ذخاير با حجم گازي که اين کشور به آن تکيه زده است، مطابقت ندارد. به خصوص از سال 2019 که آمريکا، کاراکاس را هدف تحريم‌هايي قرار داد که صنعت نفت و گاز اين کشور را هدف گرفتند.

رتبه دهم دارندگان بزرگترين ذخاير گاز طبيعي جهان، به چين مي‌رسد. اين کشور بزرگترين وارد کننده انرژي در جهان و يکي از بزرگترين مصرف کنندگان است که ميزان زيادي نفت و گاز وارد مي‌کند. اين کشور ذخاير قابل توجهي دارد اما  بهره‌برداري از آنها در حجم بالا براي تامين تقاضاي روبه‌رشد، دشوار بوده است.