پيش به سوي دانش بنيان شدن صنعت نفت

به گزارش الف تحريم همواره واژه اي آشنا براي ما بوده است. از سال 1390 به بعد تحريم هاي اعمالي عليه کشورمان وارد فاز جديدي شد و به منظور اعمال فشار حداکثري بر ايران، تحريم اقلام راهبردي و استراتژيک صنعت نفت و گاز با جديت در دستور کار قرار گرفت.

با تشديد تحريم‌ها در سال 1397 و خروج ترامپ از برجام، کارگروه توليد بار اول معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري شکل گرفت. برنامه اين بود که حرکت به سوي بومي‌سازي و توليد بار اول اقلام راهبردي صنايع کشور با تکيه بر توان داخلي در دستور کار قرار بگيرد. در اين ارتباط استفاده از دانش شناسايي شده  شرکت‌هاي دانش‌بنيان در سطح کشور و همچنين شناخت دقيق صنعت با استفاده از داده‌هاي توليدي توسط خود صنايع مدنظر بود تا در نهايت به سمت داخلي‌سازي اين اقلام راهبردي گام برداريم.

قبلاً دو راهکار شامل دور زدن تحريم ها و رفع آن ها با مذاکره در دستور کار قرار گرفت که ثمري نداشت. به همين دليل مقابله  هدفمند با تحريم ها و اتکا بر توان داخلي و توليد تجهيزات و اقلام راهبردي در صنايع بزرگ کشور از جمله صنعت نفت و گاز مدنظر قرار گرفت. در نتيجه  اعتماد به توان داخلي توانستيم به نوسازي پالايشگاه هاي برخي کشورها مانند سوريه، ازبکستان و ونزوئلا بپردازيم و توليد خود را در پارس جنوبي افزايش دهيم.

به عقيده  برخي کارشناسان، ما توان داخلي لازم را براي گسترش اين فعاليت ها داريم و بايد به سمت ساماندهي منابع انساني و طبيعي خود حرکت کنيم. با محمدصالح جوکار، رئيس کميسيون امور داخلي کشور و شوراها در اين زمينه به گفتگو نشستيم که در ادامه مي خوانيد.

جوکار رئيس کميسيون امور داخلي کشور و شوراها در مجلس با اشاره به اين موضوع که امسال با عنوان اشتغال، توليد و حمايت از دانش بنيان ها نام گرفته است، به پايگاه خبري تحليلي الف گفت: در زمينه  توليد داخلي طي سه دهه  گذشته اقدامات خوبي انجام داده ايم و توليدات داخلي در کشورمان افزايش يافته است. نامگذاري سال هاي اخير با تأکيد بر توليد داخلي بيشتر بر جنبه  دستيابي به فناوري هاي جديد متمرکز بوده است. لازم است در زمينه  توليد تجهيزات و ماشين آلات مورد نياز در کشور گام برداريم و حتي الامکان از وابستگي به ديگر کشورها بکاهيم.

به گفته وي ما تا الان بيشتر به ماشين آلات ديگر کشورها در صنايع مختلف وابسته بوده ايم. در صنايع مختلف از جمله نساجي، فولاد، کاشي و سراميک و... از اقلام و تجهيزات خارجي استفاده مي کنيم. اين موضوع خطراتي براي کشور دارد. زيرا در برخي شرايط خاص مانند الان که تحريم هستيم دسترسي ما به اين تجهيزات محدود مي شود و در اقتصاد به مشکل مي خوريم. از سوي ديگر، ما توان توليد برخي از ماشين آلات را داريم و نيازي به خروج ارز از کشور براي تأمين آن ها نداريم.

وي در ادامه گفت: در حال حاضر، فناوري لازم را براي توليد برخي ماشين آلات و تجهيزات راهبردي در داخل کشور نداريم، اما ظرفيت هاي داخلي و دانش بنياني خوبي براي دستيابي به فناوري هاي مورد نياز داريم. راه حل اين است که به توان داخلي اعتماد کنيم و با استفاده از ظرفيت هاي دانش بنياني کشور به سمت توليد تجهيزات و اقلام راهبردي برويم. برخي وزارتخانه ها هنوز به اندازه اي که شايسته است به حمايت از توليدات داخلي اعتقاد ندارند و استفاده از توليدات بار اول را در دستور کار خود قرار نداده اند. بايد تمامي دستگاه ها و نهادها به سمت استفاده از توليدات داخلي و اعتماد به ظرفيت هاي دانش بنياني کشور حرکت کنند.

جوکار خاطرنشان کرد: ما ظرفيت هاي نخبگاني و انساني کمي در داخل کشور نداريم. سپردن پروژه هاي مختلف به آن ها مي تواند زمينه را براي تقويت دانش بنيان ها و استفاده  کشور از ثمرات تحقيقات و تلاش هايشان فراهم کند. صنعت نفت و گاز يکي از صنايع بزرگ کشور ماست. الان به لحاظ صادرات نفت خام مشکل داريم و اگر با استفاده از ظرفيت هاي دانش بنياني به سمت توليد مشتقات حرکت کنيم، مي توانيم مقابله  هدفمند با تحريم ها را داشته باشيم. توليد تجهيزات و اقلام راهبردي مورد نياز در داخل کشور توسط شرکت هاي دانش بنيان به منظور توليد محصولات با ارزش افزوده  بالا بايد در صنعت نفت در دستور کار قرار بگيرد. به طور کلي دانش بنيان شدن صنعت نفت و گاز کشور يک ضرورت است.

اين نماينده مردم در مجلس گفت: نمونه موفق از اعتماد به توان داخلي در کشور و توليد بار اول تجهيزات پالايشگاهي در صنعت نفت کشور همين موضوع بازسازي و سهامداري در پالايشگاه فراسرزميني با استفاده از تجهيزات بومي‌ سازي شده در داخل کشور بوده است. بايد مديران صنعتي با استفاده حداکثري از توان داخلي و اعتماد به جوانان ايراني ذيل سياست و سناريو بومي‌ سازي تجهيزات، ما را به موفقيت هاي بيشتري در زمينه توليدات بار اول برساند و زمينه را براي صادرات خدمات فني و مهندسي کشور باز کند.

رئيس کميسيون امور داخلي کشور و شوراها ادامه داد: ما به لحاظ ظرفيت هاي داخلي شرايط خوبي داريم و توان لازم را براي توليد اقلام راهبردي مورد نياز در صنايع داريم. تنها لازمه اش اين است که به نخبگان داخلي اعتماد کنيم و بستر را براي فعاليت بيش از پيش شرکت هاي دانش بنيان فراهم کنيم. صدور کاتاليست به روسيه و افزايش توليد گاز در پارس جنوبي بر اثر همين اعتماد به توان داخلي به وجود آمد و اين نمونه ها نشان دهنده  توان داخلي ماست که بايد به صورت حداکثري مورد استفاده قرار بگيرد.