ويروس «نيپا» چيست و چقدر بايد نگران آن باشيم؟

پس از مرگ حداقل دو نفر بر اثر ويروس نيپا در ايالت «بنگال غربي» هند در اين ماه، چندين کشور از جمله تايلند، مالزي و سنگاپور اقدامات غربالگري و انجام آزمايشات مرتبط را معرفي کرده‌اند.

اما ويروس نيپا چيست و چقدر بايد نگران آن باشيم؟ آنچه بايد بدانيد در ادامه اين مطلب آمده است:

«نيپا» چيست؟

مانند ويروس «هندرا»، نيپا در دسته‌اي از ويروس‌ها به نام «هنيپاويروس»‌ها قرار دارد. اين ويروس مشترک بين انسان و دام است، به اين معني که مي‌تواند از حيوانات به انسان منتقل شود. شيوع اين بيماري هر از گاهي در آسيا رخ مي‌دهد و اولين شيوع آن در سال 1998 در مالزي گزارش شد.

سه راه اصلي براي انتقال آن وجود دارد

اولين مورد از طريق قرار گرفتن در معرض خفاش‌ها و به ويژه از طريق تماس با بزاق، ادرار يا مدفوع خفاش آلوده است. موارد ابتلا همچنين مي‌توانند از طريق تماس با ساير حيوانات آلوده مانند خوک‌ها در شيوع اوليه در مالزي، رخ دهند.

دومين راه انتقال از طريق غذا‌هاي آلوده به ويژه محصولات نخل خرماست. اين به معناي مصرف شيره يا عصاره خرما است که با مايعات بدن خفاش‌هاي آلوده ترکيب شده است.

سومين مورد، انتقال انسان به انسان است. انتقال نيپا بين انسان‌ها از طريق تماس نزديک مانند مراقبت از فرد بيمار گزارش شده است. به عنوان مثال اين مي‌تواند به معناي آلوده شدن به ترشحات بدن فرد آلوده به ويروس در خانه‌ها يا بيمارستان‌ها باشد. تصور مي‌شود که اين روش کمتر از ساير مسير‌هاي انتقال رايج است.

علائم چيست؟

به گزارش نشريه تخصصي «مديکال اکسپرس»، ابتلا‌ها به ويروس نيپا به سرعت اتفاق مي‌افتند و زمان ابتلا تا بروز علائم معمولاً از چهار روز تا سه هفته است.

اين يک بيماري وحشتناک است. حدود نيمي از افرادي که به عفونت شديد ويروس نيپا مبتلا مي‌شوند، بر اثر آن مي‌ميرند.

علائم مي‌توانند از نظر شدت متفاوت باشند. اين ويروس مي‌تواند باعث ذات‌الريه شود، همانطور که کوويد مي‌تواند.

پزشکان مي‌گويند: با اين حال عارضه‌اي که بيشتر از همه نگران آن هستيم، علائم عصبي است. نيپا مي‌تواند باعث آنسفاليت شود که التهاب مغز است. اين اثرات بر مغز، دليل بالا بودن ميزان مرگ و مير است.

علائم ممکن است شامل تب، تشنج، مشکل در تنفس، بيهوشي، سردرد شديد، عدم توانايي در حرکت دادن يک عضو و حتي تغييرات شخصيتي مانند رفتار عجيب و غريب ناگهاني يا روان پريشي باشد.

به علاوه در شرايط نادرتر، برخي از بيماراني که از مرحله حاد عفونت نيپا جان سالم به در مي‌برند، مي‌توانند سال‌ها بعد، حتي بيش از يک دهه بعد دچار عود آنسفاليت شوند.

آيا درمان يا واکسني وجود دارد؟

هنوز نه، اما در استراليا ابداع يک شيوه درماني موسوم به m 102.4 در دست بررسي است.

يک آزمايش فاز اول از اين درمان در سال 2020 منتشر شد که در آن محققان آن را در افراد سالم آزمايش کردند تا ببينند چگونه عمل مي‌کند و آيا عوارض جانبي دارد يا خير. اين آزمايش نشان داد که يک دز از اين درمان به خوبي توسط بيماران تحمل مي‌شود؛ بنابراين هنوز راه زيادي تا رسيدن به هدف واقعي براي کمک به افراد آلوده به ويروس نيپا وجود دارد، اما اميد نيز وجود دارد.

در حال حاضر هيچ واکسني براي ويروس نيپا وجود ندارد. به شکل تئوريک، m 102.4 مي‌تواند پيشگيرانه باشد، اما براي گفتن اين موضوع خيلي زود است و در حال حاضر به عنوان يک درمان در حال آزمايش است.

چقدر بايد نگران باشيم؟

شيوع نيپا در هند نگران‌کننده است، زيرا در حال حاضر هيچ پيشگيري و درماني در دسترس نيست و يک بيماري شديد است. اگرچه اين يک بيماري مهم است، اما احتمالاً به اندازه کوويد يک مسئله بهداشت عمومي نخواهد بود. به اين دليل که به طور مؤثر از فردي به فرد ديگر منتقل نمي‌شود و راه اصلي انتقال آن از طريق غذا و حيوانات آلوده است.

از اين رو براي افرادي که در خارج از مناطقي زندگي مي‌کنند که در حال حاضر موارد ابتلا گزارش شده است، خطر کم است. حتي در مناطق آسيب‌ديده، تعداد موارد در اين مرحله کم است، اما مقامات بهداشت عمومي در حال انجام اقدامات کنترلي مناسب هستند.

اگر پس از سفر به مناطقي که موارد ابتلا گزارش شده است، حال شما بد شد، بايد به پزشک خود اطلاع دهيد که به کجا و چه زماني سفر کرده‌ايد.

با اين حال، در کل، همه چيز بايد در چارچوب خود قرار گيرد. ما هميشه در مورد ويروس‌ها و حوادث جديد مي‌شنويم. نيپا براي کشور‌هاي آسيب‌ديده مهم است، اما در خارج از آن کشور‌ها فقط چيزي است که ما از نزديک آن را زير نظر داريم و نسبت به آن هوشيار هستيم.

مانند شرايطي که اخيرا براي استراليا پيش آمده است. وزير بهداشت اين کشور روز جمعه گفت که دولتش، شيوع ويروس نيپا را در آسيا از نزديک زير نظر دارد. مارک باتلر گفته است ويروس نيپا هرگز در استراليا شناسايي نشده، اما مقامات بهداشتيِ اين کشور، تهديد ناشي از شيوعي که در ماه دسامبر در هند آغاز شد را بسيار جدي مي‌گيرند.

مقامات اندونزي نيز روز پنج‌شنبه نظارت سختگيرانه‌تري را براي مسافراني که از خارج از کشور وارد مي‌شوند در فرودگاه بين‌المللي «آي گوستي نگورا راي» در بالي که محبوب‌ترين مقصد خارجي براي مسافران استراليايي است، اجرا کردند.

سازمان جهاني بهداشت (WHO) نيز روز جمعه اعلام کرد دو مورد تاييد شده از ويروس نيپا در ايالت بنگال غربي هند گزارش شده، اما خطر آن را در سطح ملي، منطقه‌اي و جهاني پايين ارزيابي کرد.

هند اين دو مورد را به سازمان جهاني بهداشت اطلاع داد که تنها موارد تاييد شده ابتلا تا به امروز هستند.