هشدار فائو درباره تأثير جنگ بر گراني غذا

ماکسيمو توريرو، اقتصاددان ارشد فائو در گفت‌وگو با رويترز اعلام کرد که جهان در آستانه موج جديدي از تورم مواد غذايي قرار دارد و جنگ‌ها در ايران و اوکراين، همراه با پديده اقليمي النينو، عواملي هستند که به افزايش هزينه‌ها و کاهش توليد محصولات کشاورزي دامن مي‌زنند.

به گفته توريرو، روند افزايش قيمت کالاهاي اساسي از همين حالا آغاز شده و تأثير آن تا پايان سال جاري بر سفره مردم نمايان خواهد شد و قطعاً سال آينده نيز اين روند صعودي ادامه پيدا خواهد کرد.

وي تأکيد کرد که فرآيند انتقال تأثير افزايش قيمت کالاهاي اوليه به قيمت نهايي مواد غذايي، بين سه تا شش ماه زمان مي‌برد و اين يعني آنچه امروز در بازارهاي جهاني در حال رخ دادن است، در ماه‌هاي آينده به صورت مستقيم بر هزينه‌هاي سبد مصرفي خانوارها تأثير خواهدگذاشت.

اگرچه قيمت برخي محصولات کليدي مانند گندم، برنج و ذرت در ماه‌هاي اخير افزايش يافته، اما اين افزايش هنوز منعکس‌کننده مشکلات جدي سال آينده نيست و تهديدات بزرگ‌تري در راه است.

توريرو با اشاره به تنگه هرمز به عنوان يکي از نقاط حساس تأثيرگذار بر امنيت غذايي جهان، گفت که اين آبراه استراتژيک بر تمامي نهاده‌هاي توليد مواد غذايي تأثير مي‌گذارد. افزايش قيمت نفت خام و فرآورده‌هاي نفتي که براي پمپاژ، بسته‌بندي، فرآوري و حمل‌ونقل محصولات کشاورزي ضروري هستند، هزينه توليد را به شدت بالا مي‌برد.

همچنين کمبود گاز طبيعي که ماده اوليه اصلي توليد کودهاي شيميايي است، به بحران کودهاي کشاورزي دامن زده و هزينه توليد را براي کشاورزان در سراسر جهان افزايش داده است.

 يکي از مهم‌ترين زنجيره‌هاي تأثيرگذار بر بازار غذا، حملات به زيرساخت‌هاي انرژي روسيه در جريان جنگ اوکراين است که بازار صادرات گازوئيل و گاز طبيعي را مختل کرده و هر دو اين محصولات، از نهاده‌هاي اصلي توليد و توزيع مواد غذايي محسوب مي‌شوند.

از آنجا که قيمت کالاهاي اوليه در بازارهاي جهاني تعيين مي‌شود، اين بحران دامن‌گير همه کشورها خواهد شد و حتي کشورهاي ثروتمند نيز با وجود توان مالي بيشتر براي حمايت از توليدکنندگان، از افزايش قيمت‌ها در امان نخواهند بود.

 در سه ماه ابتدايي جنگ ايران، سطح زير کشت گندم و ذرت در جهان به طور قابل توجهي کاهش يافته و برخي کشاورزان آمريکايي نيز به دليل کاهش مصرف کود، به کشت سويا روي آورده‌اند که نياز کمتري به نهاده‌هاي شيميايي دارد. اين تغيير الگوي کشت، خود عاملي براي کاهش عرضه غلات و افزايش قيمت‌ها در بازارهاي جهاني خواهد بود.

 پديده اقليمي النينو نيز امسال با قدرت بيشتري ظاهر شده و الگوهاي بارندگي را در سراسر جهان دگرگون کرده است. پيش‌بيني‌ها نشان مي‌دهد که النينوي امسال بسيار قوي خواهد بود و تغييرات چشمگيري در ميزان بارش‌ها ايجاد مي‌کند که مي‌تواند قيمت کالاهاي اوليه را به شدت تحت تأثير قرار دهد و ده‌ها ميليون نفر را در سراسر جهان با بحران شديد امنيت غذايي مواجه کند.

 در هند، فصل باران‌هاي موسمي با تأخير آغاز شده و انتظار مي‌رود بارندگي در اين ماه کمتر از ميانگين بلندمدت باشد که اين موضوع مي‌تواند به توليد برنج به عنوان يکي از اصلي‌ترين محصولات غذايي اين کشور آسيب برساند و قيمت‌هاي جهاني را تحت تأثير قرار دهد.

 در سال 2022، افزايش قيمت مواد غذايي يکي از محرک‌هاي اصلي تورم در سراسر جهان بود و اکنون با تشديد همزمان بحران‌هاي ژئوپليتيکي و تغييرات اقليمي، زنگ‌هاي خطر براي موج جديدي از گراني به صدا درآمده است.

 به گزارش امروز رويترز، آنچه مسلم است، جهان در ماه‌هاي آينده با ترکيبي خطرناک از کاهش توليد، افزايش هزينه‌هاي حمل‌ونقل و توليد، و اختلال در زنجيره تأمين مواجه خواهد شد و اين بار، دامنه تأثيرگذاري اين بحران بسيار گسترده‌تر از گذشته خواهد بود، چراکه جنگ در دو جبهه جغرافيايي مهم و پديده‌اي اقليمي، هم‌زمان امنيت غذايي ميليون‌ها نفر را نشانه گرفته است. 

بانک جهاني هم هشدار داده که ادامه بحران در تنگه هرمز و افزايش قيمت نفت، امنيت غذايي را در کشورهاي در حال توسعه به شدت تهديد مي‌کند و ممکن است 45 ميليون نفر ديگر با بحران حاد غذايي مواجه شوند.

ايندرميت گيل، اقتصاددان ارشد بانک جهاني، در گفت‌وگو با خبرگزاري فرانسه تأکيد کرد که اگر اوضاع به زودي حل نشود، گرسنگي به طور گسترده کشورهاي آسيب‌پذير را در بر خواهد گرفت و قيمت مواد غذايي در ماه‌هاي آينده به شدت افزايش خواهد يافت.