نگراني از تشديد اسلام‌هراسي در ژاپن

طبق برآورد هيروفومي تانادا، استاد بازنشسته دانشگاه واسِدا در ژاپن که درباره اسلام در اين کشور پژوهش مي‌کند، شمار مسلمانان ژاپن در پايان سال 2024 به حدود 420 هزار نفر رسيده؛ اين رقم در سال 2019 حدود 230 هزار نفر بوده است. به گفته او، اکنون بيش از 160 مسجد در سراسر ژاپن وجود دارد. اين جمعيت شامل هم مسلمانان مهاجر و هم ژاپني‌هايي است که به اسلام گرويده‌اند.

در اين ميان، شبکه‌هاي اجتماعي ژاپن به بستري براي انتشار شايعات و اظهارات خصمانه عليه مسلمانان تبديل شده است. سال گذشته در شهر اوساکا در غرب ژاپن، شايعه‌اي منتشر شد مبني بر اينکه صداي اذان از يک مسجد در ساعات اوليه صبح با حجم بسيار بالا پخش مي‌شود. همچنين در شهر فوجيساوا در استان کاناگاوا در نزديکي توکيو، ساخت يک مسجد با اعتراض‌ها و مزاحمت‌هايي روبه‌رو شده است.

در نمونه‌اي ديگر، در ماه فوريه امسال در شهر اِبِتسو در جزيره هوکايدو در شمال ژاپن، مجموعه‌اي از آتش‌سوزي‌هاي مشکوک در يک مسجد و نيز نمايشگاه خودرويي متعلق به اتباع پاکستاني رخ داد. هم‌زمان، مسئولان برخي مساجد مي‌گويند تماس‌ها و پيام‌هاي توهين‌آميز به‌طور ناگهاني افزايش يافته است. علي- نام مستعارِ مسئول يک مسجد در يکي از شهرهاي شمال منطقه کانتو- گفته است از سال گذشته روزانه بين پنج تا ده تماس و ايميل با مضاميني مانند «به کشور خودتان برگرديد» و «ژاپن به مسجد نياز ندارد» دريافت مي‌کند.

اين مسئول مسجد تأکيد کرده است که مسجد محل فعاليت او حدود 30 سال پيش تأسيس شده و اگرچه در گذشته بر سر مسائلي مانند پارک خودرو در خيابان با جامعه محلي اختلاف‌هايي وجود داشت، اما اين تنش‌ها با همکاري مقام‌هاي محلي و پليس کاهش يافته بود. او گفته است مسجد همواره کوشيده پلي ميان مهاجران و جامعه محلي باشد و حتي به تازه‌واردان درباره مسائل روزمره زندگي در ژاپن، از جمله شيوه جمع‌آوري زباله و نظام بازنشستگي، آموزش داده است. با اين حال، به گفته او، موج تازه نابردباري عليه مسلمانان در يک سال گذشته به‌صورت ناگهاني شدت گرفته است.

در همين حال، برخي اعضاي جامعه مسلمانان ژاپن نسبت به تبديل اين فضا به خشونت ابراز نگراني کرده‌اند. يک دانشجوي پاکستاني گفته است افرادي که حتي يکديگر را نمي‌شناسند، در شبکه‌هاي اجتماعي جنجال به راه مي‌اندازند؛ اين در حالي است که دوستان نزديک او در ژاپن نسبت به باورهاي ديني‌اش برخوردي فهم‌پذير دارند. از سوي ديگر، ميچيتو اوهاشي، پژوهشگر مهمان مؤسسه همزيستي چندفرهنگي در دانشگاه استان آيچي، گفته است مسائل محلي به‌سرعت در شبکه‌هاي اجتماعي فراگير مي‌شود و همين امر، گسترش اضطراب و بدبيني را آسان‌تر مي‌کند. او همچنين تأکيد کرده که قوانين و مقررات مربوط به مهار گفتار نفرت‌پراکن، هرچند بي‌تأثير نبوده، اما هنوز بازدارندگي کافي ندارد و لازم است جامعه محلي با مسلمانان نه صرفاً بر اساس هويت ديني آنان، بلکه به‌عنوان انسان‌ها و افراد واقعي مواجه شود.