موشک‌هاي بالستيک و هايپرسونيک ايران چه تفاوتي با نمونه‌هاي خارجي دارند؟

به گزارش سرويس سياسي تابناک، در اينجا به تفصيل تفاوت‌هاي مهم ميان موشک‌هاي ايراني و خارجي در اين دو دسته آورده شده است:

1. موشک‌هاي بالستيک

موشک‌هاي بالستيک به عنوان سلاح‌هايي که پس از پرتاب مسير بالستيکي را طي مي‌کنند، در تسليحات ايران و بسياري از کشور‌هاي ديگر از اهميت زيادي برخوردارند. اما تفاوت‌هاي ميان موشک‌هاي بالستيک ايراني و خارجي شامل موارد زير است:

فناوري و مواد ساخت:

 موشک‌هاي بالستيک ايراني معمولاً از ترکيب فناوري‌هاي قديمي و نوين ساخته شده‌اند. نوعي مهندسي معکوس که  جزو خصايص و ذوق و توانمندي ايراني است، ايران از مواد نسبتاً پيشرفته مانند کامپوزيت‌ها براي کاهش وزن موشک و افزايش برد استفاده کرده است،کشور‌هاي مانند آمريکا، روسيه و چين در ساخت موشک‌هاي بالستيک از مواد پيشرفته‌تر و فناوري‌هاي مدرن‌تر استفاده مي‌کنند. موشک‌هاي آنها به واسطه استفاده از مواد کامپوزيت سبک و مقاوم، موتور‌هاي پيشرفته‌تر و سيستم‌هاي هدايت دقيق‌تر معمولاً عملکرد بهتري دارند.

برد و قدرت تخريب:

ايران توانسته موشک‌هاي بالستيک با برد‌هاي متفاوتي توليد کند، از جمله موشک‌هاي کوتاه‌برد (کمتر از 1000 کيلومتر)، ميان‌برد (1000 تا 3000 کيلومتر)، و حتي برخي موشک‌ها با قابليت برد بيش از 3000 کيلومتر مانند موشک «شهاب-3». با اين حال، هنوز در زمينه توليد موشک‌هاي قاره‌پيما به مراتب از کشور‌هاي مانند روسيه و آمريکا عقب‌تر است اما به سرعت در حال کم کردن فاصله خود با کشورهاي ديگر است؛ در نمونه هاي خارجي، اين کشورها  توانسته‌اند موشک‌هاي بالستيک قاره‌پيما (ICBM) با برد‌هاي بالاي 10،000 کيلومتر و قدرت تخريب بالاتري بسازند. اين موشک‌ها مي‌توانند به راحتي هر نقطه‌اي از کره زمين را هدف قرار دهند.

به گزارش تابناک، يکي از چالش‌هاي اصلي موشک‌هاي بالستيک ايراني دقت آنها در اصابت به هدف است. ايران با توسعه سيستم‌هاي هدايت و کنترل پيشرفته مانند سيستم‌هاي ماهواره‌اي و اينرسي، سعي در افزايش دقت موشک‌هاي خود دارد؛ در صورتي که ايران بتواند هدايت ماهواره اي را به موشک هاي خود اضافه کند، خواهد توانست سطح و نوع تهديدات عليه امنيت ملي خود را به خداقل برساند.

 استراتژي ايران در استفاده از موشک‌هاي بالستيک بيشتر بر اساس جنگ نامتقارن و بازدارندگي منطقه‌اي است. به همين دليل، تمرکز ايران بر روي توليد موشک‌هاي ميان‌برد و کوتاه‌برد است که قادر به حمله به اهداف منطقه‌اي مانند پايگاه‌هاي نظامي آمريکا در خاورميانه يا کشور‌هاي همسايه است اما ساير قدرت هاي موشکي جهان به سمت داراي موشک‌هاي بالستيک قاره‌پيما مانند روسيه و آمريکا استراتژي‌هاي بازدارندگي هسته‌اي دارند. اين موشک‌ها توانايي حمل کلاهک‌هاي هسته‌اي را دارند و براي بازدارندگي در برابر تهديدات جهاني طراحي شده‌اند.

اما توانمندي نسبتا جديد موشکي ايران، موشک‌هاي هايپرسونيک است،موشک‌هاي هايپرسونيک (فراصوت) از مهم‌ترين فناوري‌هاي نظامي جديد هستند که با سرعت‌هاي بسيار بالا (بيش از 5 برابر سرعت صوت) حرکت مي‌کنند و در برابر سيستم‌هاي دفاع موشکي بسيار مقاوم هستند. تفاوت‌هاي اين نوع موشک‌ها نيز به شرح زير است:

 ايران در چند سال اخير اعلام کرده که به فناوري توليد موشک‌هاي هايپرسونيک دست يافته است. اين موشک‌ها به دليل استفاده از فناوري‌هاي پيچيده‌اي مانند موتور‌هاي رم‌جت يا اسکرام‌جت، هنوز در مراحل توسعه قرار دارند. احتمالاً از فناوري‌هاي بومي و ترکيبي استفاده مي‌کنند.

 کشور‌هايي مانند آمريکا، روسيه و چين در توسعه فناوري‌هاي هايپرسونيک پيشتاز هستند. روسيه موشک‌هاي هايپرسونيک مانند «آوانگارد» و «کينژال» را معرفي کرده است که مي‌توانند با سرعت‌هاي بسيار بالا و دقت زياد به اهداف برسند. چين نيز در اين زمينه سرمايه‌گذاري‌هاي زيادي انجام داده است و موشک‌هاي هايپرسونيک خود را آزمايش کرده است. موشک‌هاي هايپرسونيک روسيه و چين داراي سرعت‌هاي بالاتر از 5 ماخ هستند و توانايي تغيير مسير در طول پرواز را دارند. اين موشک‌ها مي‌توانند به راحتي از سد سيستم‌هاي دفاع موشکي عبور کنند. مثلاً موشک «آوانگارد» روسيه با سرعت بيش از 20 ماخ مي‌تواند تغييرات ناگهاني در مسير خود ايجاد کند.

 حتي مخالفان و دشمنان توان موشکي ايران هم اذعان دارند که با توجه به پيشرفت‌هاي اخير درهدايت و کنترل موشک‌ها، انتظار مي‌رود دقت آنها در مقايسه با نمونه‌هاي قديمي‌تر بالاتر باشد.

ايران از موشک‌هاي هايپرسونيک به عنوان بخشي از استراتژي بازدارندگي خود استفاده مي‌کند. اين موشک‌ها مي‌توانند تهديدي جدي براي پايگاه‌ها و اهداف حساس دشمن در منطقه تا شعاع 3000 هزار کيلومتري باشند. ايران با توجه به محدوديت‌هاي فناوري و اقتصادي، توانسته است موشک‌هايي با برد و قدرت تخريب قابل‌قبول براي اهداف منطقه‌اي توليد کند،  موشک‌هاي هايپرسونيک ايراني نيز در مراحل توسعه و توليد منظم قرار دارند و به سرعت سرعت و مانورپذيري:

براساس گزارش ژورنال هاي نظامي غرب، موشک‌هاي هايپرسونيک ايراني در مرحله آزمايش و توسعه هستند و هنوز از نظر سرعت و مانورپذيري به سطح نمونه‌هاي پيشرفته خارجي نرسيده است، اما سرعت ايراني ها در مهندسي معکوس اقلام دفاعي و نظامي نکته اي است که از نظر دوست و دشمن پنهان است.

* افسانه صانعي