مهارت‌هاي لازم براي ترغيب فرزندان به نماز

 به گزارش ايرنا، درعصر حاضر، چون عوامل جذب و وقت پرکن زياد شده، ناخودآگاه مي‌بينيم توجه به بعضي از امور کاهش پيدا مي‌کند. مثل درس خواندن که امروز تحت تأثير عواملي، چون رسانه‌هاي مجازي، تلويزيون، گوشي و... قرار گرفته و خانواده‌ها از کم‌توجهي فرزندانشان به اين امر گله‌مند هستند.

از ديگر دغدغه‌هاي بسياري از پدر و مادرها، کسالت فرزندان در خواندن نماز است. در اين فرصت به بيان نکات و راهکار‌هايي مي‌پردازيم که هرکسي با تداوم به عمل کردن به آن‌ها، قطعاً تأثيرات خوبي در رغبت فرزندان خود به نماز مشاهده خواهد کرد.

از خودتان شروع کنيد

از مهم‌ترين عوامل در ترغيب فرزندان به هرکار خوب من جمله خواندن نماز اين است که والدين الگوي مناسبي در اين امر بوده و قبل از هر اقدامي از خود شروع کنند. اگر شما به عنوان والدين نسبت به نماز و توجه به اول وقت خواندن آن بي‌توجه هستيد، نبايد انتظاري از فرزندتان داشته باشيد.

حجت‌الاسلام سيدعليرضا تراشيون نقش والدين را در ترغيب فرزندان به نماز خواندن را اين‌گونه بيان مي‌کند: «تعبيري هست که مي‌گويند تا نمازخوان‌هايمان نمازخوان نشوند، بي‌نماز‌ها نمازخوان نمي‌شوند. والدين توجه داشته باشند در صورت عدم وجود عذري، به نماز اهميت زماني داده و در اول وقت بخوانند. 5 دقيقه قبل اذان عطر زده، جانماز و لباس آراسته پوشيده و با فراهم کردن اسباب، زمينه ترغيب فرزندان به نماز را ايجاد کنند. همچنين بعد از نماز نيز سريع بلند نشده و 5 دقيقه سر سجاده نشسته و تعقيباتي بخوانند.»

فرزندانتان را عادت دهيد

با شيوه‌هاي مختلف فرزندان خود را قبل از بلوغ و به تعبير روايات از هفت سالگي به نماز عادت داده و خواندن نماز را به او آموزش دهيد، اما مراقب باشيد تا زماني که نماز برايش واجب نشده او را مجبور به نماز خواندن نکنيد. مثلا قبل از اذان با کودک کمي بازي کرده، موقع اذان که شد بگوييد دخترم، پسرم اذان است من مي‌خواهم نماز بخوانم تو چه؟ دستور نداده، بلکه پيشنهاد دهيد.

فشار نياوريد

- در دعوت فرزندان به نماز آسان‌گير بوده و از حساسيت زياد خودداري کنيد. توجه داشته باشيد آسان گرفتن به معناي کم کردن از دستورات الهي نيست، بلکه به اين معني است که دستورات ديني به صورت قابل فهم براي فرزندان به تناسب سن و موقعيتشان توضيح داده شود.

- هنگامي که نماز خواندن را به او آموزش مي‌دهيد، مستحبات را کنار گذاشته تا فرزندتان خسته و دلزده نشود.

- اگر فرزندتان براي خواندن نماز صبح خواب ماند، او را سرزنش نکرده، به او ياد دهيد تا قضاي نماز را به جاي آورد.

- در ابتداي کار، فرزندان را به دليل نحوه خواندن نماز (تند خواندن و ...) سرزنش نکنيد. نکته مهم در مرحله اول اصل خواندن نماز است، حتي اگر تند خوانده شود.

- اول وقت خواندن نماز خيلي فضيلت دارد، ولي واجب نيست. تراشيون ادامه مي‌دهد:

«ذهن بچه‌ها را فعال کرده و توپ تصميم‌گيري را در زمين آن‌ها بياندازيد. مثلاً بگوييد:

 دخترم، پسرم اذان اين ساعت است، نيمه شب شرعي که نماز قضا مي‌شود هم اين ساعت است. شما کي مي‌خواهي نمازت را بخواني؟ بگذاريد خودش وارد ميدان عمل شده و تصميم بگيرد. اغلب بچه‌ها مخصوصاً در دوران نوجواني و جواني وقتي تصميمي را خودشان بگيرند به آن پايبندترهستند.»

تشويق کنيد

تشويق يعني ايجاد شوق. ياد دادن و وادار کردن با زور نتيجه‌اي نداشته و والدين بايد جوري رفتار کنند که بچه‌ها خودشان به نماز رغبت پيدا کنند. به هر شکلي که مي‌توانيد موجبات تشويق و شوق نمازخواندن براي فرزندانتان را فراهم کنيد. زياد به او «بارک الله» گفته، جايزه بدهيد، اظهار محبت کنيد که بفهمد و قتي نماز مي‌خواند بر محبت شما نسبت به او افزوده مي‌شود.

 استاد بهرامپور، مفسر قرآن کريم در اين رابطه مي‌گويد: «اگر فرزندتان کاهل نماز است؛ يعني گاهي مي‌خواند و گاهي نمي‌خواند، زماني که نماز مي‌خواند تشويق‌هايي براي او در نظر بگيريد تا بداند نماز خواندن او براي شما بسيار اهميت دارد. اگرهم اصلاً نماز نمي‌خواند يک جوري او به سمت نماز بياوريد که حداقل 40 روز کامل مداومت پيدا کند. مثلا موبايلي چيزي مي‌خواهد، آن را مشروط کنيد به اينکه اگر 40 روز نمازت را بخواني اين را مي‌خرم. بعضي بزرگان مي‌گويند اگر کسي 40 روز نماز را به طور کامل مداومت داشته باشد، با نماز مأنوس خواهد شد.»

 همسالان را جدي بگيريد

دراين ميان نقش همسالان و کساني که با آن‌ها رفت و آمد داريد در ترغيب فرزندان به نماز بسيار کمک کننده و تأثيرگذار است. در معاشرت با خانواده‌هاي ديگر دقت کرده و سعي کنيد تا با خانواده‌هاي مذهبي و دوستان مؤمن رفت و آمد داشته باشيد.

 تراشيون پيشنهاد مي‌دهد: «شرايطي را فراهم کنيد که ديدار‌هاي فرزندتان با دوستانش در زمان نماز باشد. مثلاً بگوييد اين هفته از زمان نماز مغرب و عشا دوستت را دعوت کن تا بعد از خواندن نماز با هم درس خوانده و يا فلان بازي را انجام دهيد.»

در خانه، نماز جماعت بخوانيد

فرزند خود را از کودکي با جلسات قرآني و مسجد آشنا کرده و او را براي رفتن به اين مکان‌ها تشويق کنيد. در ايام کرونا و زمان‌هايي که شرايط براي شرکت در مساجد فراهم نيست، خانوادگي در خانه نماز جماعت بخوانيد تا علاوه بر بهره‌مند شدن از ثواب نماز جماعت، بچه‌ها نيز به خواندن نماز تشويق شود. به تجربه ثابت شده اگرفرزندان به مسجد نرفته، در جمع نبوده و نماز خواندن جمع را نبينند به اين کار تشويق نخواهند شد. چراکه حضور در جمع مشوق انسان است، آدم بزرگ هم وقتي خودش را در جمع اهل عبادت مي‌بيند روح عبادت بيشتري پيدا مي‌کند.

تذکر دهيد

- زمان، مکان، حال و شرايط فرزندتان را درنظر گرفته و هر روز و هر لحظه تذکر ندهيد.

- با فواصل طولاني تذکر داده و رد شويد.

 - مراقب باشيد تذکردادن‌هايتان منجر به گيردادن نشود.

 - تا مي‌توانيد تذکرهايتان غيرمستقيم بوده و فقط از زبان شما هم گفته نشود.

از او تعريف کنيد

فرزند خود را غرق در محبت و عاطفه خود کنيد. همانطور که براي کسب نمرات بالا در مدرسه يا قبولي در دانشگاه او را تشويق کرده و به او جايزه مي‌دهيد، نماز خواندن او را در مهماني و در حضور ديگران ابراز کرده و به عنوان يک امتياز از او تعريف کنيم.

دعا کرده و صدقه بدهيد

از ديگر راهکار‌هاي مهم براي نمازخوان شدن فرزندان، دعاي پدر و مادر در حق آن‌ها است. به طوري که مي‌بينيم حضرت ابراهيم (عليه‌السلام) براي نمازخوان شدن ذريه خود دعا مي‌کردند. در حالات مرحوم شاه آبادي آمده ايشان مبلغي را روزانه براي اينکه افراد خانواده‌شان از مسير خدا و اهل بيت (عليهم‌السلام) خارج نشوند، صدقه مي‌دادند.

صبور باشيد

نوجوانان به دليل تغييرات هورموني کمي دچار خستگي و سستي مي‌شوند؛ بنابراين براي خواندن نماز مخصوصاً نماز صبح با او مشاجره نکنيد، بلکه او را با عناوين زيبا، نوازش و محبت از خواب بيدار کنيد. در اين راه صبور بوده، خودتان حداقل نيم ساعت زودتر بيدار شده، باروشن کردن چراغ ها، پخش کردن صداي اذان در خانه در کنار بستر او نماز خوانده تا مقدمات بيدار شدن او را فراهم کرده و قبل و بعد از نماز خودتان او را براي خواندن نماز صدا بزنيد.

نگاه ابزاري نداشته باشيد

پدر و مادر جايگاه نماز را به درستي براي فرزند تحليل کرده و از نماز استفاده ابزاري نکنند که اگر نماز بخواني در امتحان قبول مي‌شوي، به خواسته‌ات مي‌رسي و مشکلاتت حل مي‌شود. چرا که ممکن است بعد از مدتي فرزند نماز را کنار بگذارد. گاه از نوجوان پرسيده مي‌شود چرا نماز نمي‌خواند و او پاسخ مي‌دهد که به فلان خواسته‌اي که از خدا داشتم و به آرزويم نرسيدم، به همين دليل ديگر نماز نمي‌خوانم؛ و اين به دليل همان نگاه ابزاري به نماز است که خطرات زيادي را در پي خواهد داشت.