قمار کشورهاي خليج فارس براي دور زدن تنگه هرمز

در ادامه اين گزارش آمده است که اين جنگ وابستگي شديد کشورهاي منطقه به تنگه هرمز را آشکار کرده است؛ گذرگاهي که پيش از جنگ مسير عبور حدود 20 درصد از جريان نفت جهان بود. در حالي که اين تنگه بيشتر شش ماه گذشته عملاً مسدود بوده است، کشورهاي صادرکننده انرژي در خليج فارس تلاش مي‌کنند اقتصادهاي خود را در برابر چنين بحران‌هايي مقاوم‌تر کنند.

در پي اختلال در تردد دريايي در اين تنگه، بخشي از تجارت به بنادر عربستان در درياي سرخ و بنادر شرقي امارات متحده عربي منتقل شده است، اما ظرفيت اين مسيرها محدودتر است.

به گفته يک منبع آگاه، دولت‌هاي منطقه به دنبال ايجاد راهکارهاي دائمي و يکپارچه براي کاهش وابستگي به تنگه هرمز هستند؛ طرح‌هايي که هزينه آنها در سال‌هاي آينده مي‌تواند به صدها ميليارد دلار برسد.

اين بنادر اکنون به يکي از مهم‌ترين اولويت‌هاي کشورهاي عربي حوزه خليج فارس، به‌ويژه عربستان، تبديل شده‌اند.

صندوق‌هاي ثروت ملي منطقه نيز براي سرعت بخشيدن به اين روند وارد عمل شده‌اند. در همين حال، صندوق ثروت ابوظبي اعلام کرده است که قصد دارد سهام باقي‌مانده شرکت بنادر ابوظبي را خريداري کند و راهبرد اين شرکت را بازتنظيم کند.

امارات همچنين در حال توسعه يک خط لوله جديد انتقال نفت به فجيره است که قرار است ظرفيت انتقال نفت خام به اين بندر را از سال آينده دو برابر کند.

شرکت جهاني بنادر «دي‌پي ورلد» نيز قصد دارد دو پايانه کانتينري در فجيره ايجاد کند و در کنار آن، توسعه پايانه‌هاي کانتينري داخلي در امارات را دنبال مي‌کند. عربستان سعودي نيز طرح‌هاي ميليارددلاري انتقال نفت به سواحل درياي سرخ را با سرعت بيشتري پيش مي‌برد.

پيامدهاي اين جنگ تنها به حمل‌ونقل محدود نمانده و به پالايشگاه‌هاي نفت، کارخانه‌هاي آلومينيوم و مراکز داده در منطقه نيز آسيب زده است. ترافيک هوايي همچنان پايين‌تر از سطح پيش از جنگ قرار دارد و اين وضعيت بر گردشگري و فعاليت‌هاي تجاري تأثير گذاشته است.

بر اساس نظرسنجي رويترز، اقتصاد قطر و کويت امسال بيش از 8 درصد کوچک خواهد شد، در حالي که رشد اقتصادي عربستان از 4.5 درصد در سال 2025 به 1.4 درصد کاهش مي‌يابد.

کشورهاي منطقه اکنون همزمان به دنبال گسترش خطوط لوله و ايجاد مسيرهاي ريلي و دريايي جايگزين هستند. کويت در حال مذاکره با عربستان و امارات براي استفاده بيشتر از شبکه‌هاي خط لوله آنهاست و عراق نيز قصد دارد صادرات نفت از بندر جيحان ترکيه را افزايش دهد و مسيرهاي جديدي از طريق بنادر بانياس سوريه و عقبه اردن ايجاد کند.

با وجود بازگشايي محدود تنگه هرمز، ادامه اختلافات ميان ايران و آمريکا باعث شده کشورهاي منطقه کاهش وابستگي به اين گذرگاه را به يک اولويت بلندمدت تبديل کنند.