فرصت تازه‌ براي همکاري راهبردي ايران و مصر

«حسين نافعه»، تحليلگر مصري با اشاره به اينکه روابط مصر و ايران در طول يک قرن گذشته همواره ميان دو قطب همکاري نزديک و تقابل شديد در نوسان بوده است؛ وضعيتي که به اعتقاد برخي تحليلگران، الگوي خاصي را در مناسبات دو کشور شکل داده و مانع از تثبيت روابط پايدار شده است، همچنين نوشت: شرايط کنوني منطقه، فرصت تازه‌اي براي همکاري راهبردي ايران و مصر فراهم کرده است و اين همکاري مي‌تواند بر سه محور اصلي زير استوار باشد:

مسئله فلسطين

به نوشته نويسنده، ثبات خاورميانه بدون دستيابي فلسطينيان به حداقل حقوق خود امکان‌پذير نيست و سياست‌هاي کنوني اسرائيل، از جمله الحاق کرانه باختري و جابه‌جايي ساکنان غزه، امنيت منطقه را تهديد مي‌کند. از اين رو، تهران و قاهره مي‌توانند براي حمايت از وحدت گروه‌هاي فلسطيني، جلوگيري از خلع سلاح مقاومت پيش از تشکيل دولت فلسطين، جلوگيري از جنگ داخلي در لبنان و مخالفت با عادي‌سازي روابط سوريه با اسرائيل همکاري کنند.

امنيت خليج فارس:

نافعه در ادامه اين تحليل با اشاره به جنگ اخير ايران و اسرائيل و نقش آمريکا، استدلال مي‌کند که حضور پايگاه‌هاي نظامي آمريکا در کشورهاي عربي خليج فارس تضمين‌کننده امنيت آنها نبوده است.

وي در اين باره پيشنهاد مي‌دهد سازوکاري چندلايه براي امنيت جمعي منطقه با مشارکت ايران، مصر، عربستان، کشورهاي عربي، ترکيه و در صورت امکان پاکستان شکل گيرد تا امنيت کشورهاي خليج فارس و ايران به صورت همزمان تأمين شود.

کاهش تنش‌هاي مذهبي:

نويسنده اختلافات شيعه و سني را يکي از مهم‌ترين عوامل بي‌ثباتي منطقه مي‌داند و مي آورد: ايران و مصر، به دليل جايگاه مذهبي و سياسي خود، ظرفيت ويژه‌اي براي کاهش اين شکاف دارند. او به فتواي تاريخي شيخ محمود شلتوت، رئيس پيشين الازهر در سال 1959، اشاره مي‌کند که مذهب جعفري را از مذاهب معتبر اسلامي دانسته بود و خواستار احياي چنين رويکردهايي براي تقريب مذاهب مي‌شود.

نافعه در پايان آورد: ايران و مصر، به عنوان دو قدرت مهم منطقه، ظرفيت ايفاي نقش مشترک در هدايت تحولات خاورميانه را دارند، اما تحقق اين هدف مستلزم فراهم شدن بسترهاي سياسي و اصلاحات داخلي در هر دو کشور و ايجاد اراده لازم براي عبور از ميراث چند دهه بي‌اعتمادي است.