علت تداوم کمبود پزشک متخصص در کشور چيست؟

بر اساس اين گزارش ميداني، مهم‌ترين مشکل اين شهرستان، کمبود پزشکان متخصص بود. به گونه‌اي که بخش اورژانس، بدون حضور متخصص طب اورژانس اداره مي‌شد. از طرفي با وجود تعبيه بخش مراقبت‌هاي ويژه ( مخصوص بيماران قلبي) در اين بيمارستان، شهرستان 100 هزار نفري کوار، پزشک متخصص قلب و عروق ندارد. به علاوه دو اتاق جراحي بيمارستان نيز به واسطه کمبود نيرو و پزشک متخصص بلااستفاده باقي مانده است و باعث اين گرديده که در ماه، 250 تا 300 بيمار کواري براي تکميل درمان به شيراز فرستاده مي‌شوند. کوار تنها شهرستاني نيست که مردمانش از کمبود پزشک متخصص رنج مي‌برند. با اين وجود همچنان افزايش ظرفيت پذيرش تخصص پزشکي درگير تناقض‌گويي‌هاي مسئولان وزارت بهداشت است.

تناقض وزير و معاون آموزشي

همزمان با انتشار نتايج پنجاهمين دوره آزمون دستياري پزشکي، معاون آموزشي وزارت بهداشت ضمن اعلام اينکه در سال 1402 ظرفيت پذيرش متخصص پزشکي افزايش خواهد داشت، گفت: «سال گذشته، ظرفيت اعلامي 4300 نفر بود. در سال جاري نيز 300 نفر افزايش پذيرش داريم و بيش از 4 هزار و 600 نفر پذيرفته خواهند شد. علاوه بر اين، در هيچ رشته تخصصي کاهش ظرفيت نداريم.» اين اظهارات دکتر باقري فرد در حالي منتشر مي‌شود که چندي پيش دکتر عين‌اللهي، وزير بهداشت،درمان و آموزش پزشکي، افزايش ظرفيت دوره تخصص پزشکي را به گونه‌ي ديگري توصيف کرده بود. ايشان در يک مصاحبه تصويري، با اشاره به عزم اين وزارت‌خانه مبني بر افزايش ميزان پذيرش متخصص پزشکي، عنوان کرد: «در سال گذشته ( 1401 ) شاهد افزايش 25 درصدي ظرفيت پذيرش دوره دستياري پزشکي بوديم. در سال 1402 نيز سعي مي‌کنيم که اين روند افزايشي را حفظ نماييم». اين در حالي است که به گفته معاون آموزشي اين وزارت‌خانه، امسال فقط هفت درصد به ظرفيت پذيرش پزشکان متخصص افزوده خواهد شد.به نظر مي‌رسد، نبود برنامه مشخص در وزارت بهداشت براي جبران کمبود پزشک متخصص کشور، باعث گرديده است که اين گونه ناهماهنگي‌هايي به وجود بيايد.

کمبودي که همچنان مي‌ماند

در حال حاضر سرانه پزشک متخصص در ايران 6.2 در هر 10 هزار نفر است. در حالي که ميانگين اين سرانه در اروپا به عدد 24.5 و در کشورهاي سالمند جهان به 26/1 نيز مي‌رسد. متاسفانه شهرهاي مناطق محروم، بيشترين آسيب را از اين کمبود مي‌بينند. براي مثال در حال حاضر 91 شهرستان از 450 شهرستان کشور، متخصص زنان و زايمان ندارند. توزيع متخصصان قلب و عروق يا جراحي عمومي نيز وضعيت نامساعدي دارد.

اين کمبود پزشک متخصص باعث ايجاد مشکلات فراواني براي مردم مناطق محروم مي‌شود. از يک سو اين مردم مجبور خواهند بود کيلومترها مسير را طي کنند، تا به پزشک متخصص مورد نياز خود دسترسي پيدا کنند. به علاوه به واسطه تعداد کم پزشکان متخصص، بازاري انحصاري شکل مي‌گيرد که پديده‌هايي همچون زير ميزي و فرار مالياتي را با خود به همراه دارد. همچنين با افزايش مراجعان هر متخصص، صف‌هاي دريافت خدمات نيز طولاني تر مي‌شوند. تا آنجا که امروزه برخي از پزشکان متخصص، براي يک تا شش ماه آينده نوبت دهي دارند. حتي با فرض گرفتن نوبت از اين پزشکان، مدت زمان معاينه نيز بسيار کاهش يافته است.

کمبود پزشک متخبصص باعث هدر رفت منابع مالي وزارت بهداشت نيز مي‌شود. چرا که گاهي با وجود تامين تجهيزات و امکانات مورد نياز، نبود پزشک متخصص باعث مي‌شود که اين تجهيزات بي‌استفاده باقي بمانند و مردم از خدمات باکيفيت سلامت محروم شوند.

يکي از بهترين راه‌حل هاي مسئله کمبود پزشک متخصص، افزايش ظرفيت پذيرش در مقطع دستياري است. اما آن طور که از شواهد برمي‌آيد تا کنون وزارت بهداشت به جمع بندي نهايي در اين باره نرسيده است.

هنوز قانون مشخصي در اين زمينه ارائه نگرديده و آينده نگري کافي در اين زمينه صورت نگرفته است. کارشناسان توصيه مي‌کنند که با توجه به اهميت بالاي تامين پزشک متخصص کشور و حرکت جامعه به سمت سالمندي، هر چه سريع‌تر بايستي با برآورد ميزان نياز کشور به پزشک متخصص، طي سال‌هاي آينده زمينه براي افزايش قاعده‌مند ظرفيت پذيرش متخصص پزشکي فراهم گردد.اين درحالي‌است‌که شوراي عالي انقلاب فرهنگي از زماني که مصوبه «افزايش ظرفيت پذيرش پزشکي» منتشر شده، در انتظار ارائه برنامه «افزايش ظرفيت پذيرش دستياري» از سوي وزارت بهداشت به اين شورااست.

منبع: فارس