عامل اول و اصلي مرگ و مير ايرانيان

به گزارش تسنيم، در مورد آمار ابتلا، هزينه‌هاي اقتصادي و ميزان و مرگ و مير ناشي از بيماري‌هاي قلبي و عروقي و جايگاه اين بيماري‌ها در ميان ساير بيماري‌ها آمارهاي مختلفي از سوي برخي مسئولان وزارت بهداشت اعلام شده که گاهي متفاوت بوده‌اند. اما آخرين اطلاعات موجود نشان مي‌دهد که بيماري‌هاي قلبي و عروقي همچنان نخستين عامل مرگ و مير ايرانيان است. بيماري هايي که بيش از عامل ديگري به سبک زندگي مانند تغذيه، تحرک و ورزش، استعمال دخانيات و آلودگي هوا بستگي دارند و با کنترل اين عوامل تا حد زيادي قابل پيشگيري هستند.

مهمترين عامل مرگ در دنيا

«دکتر فريدون نوحي» رئيس انجمن قلب و عروق ايران و رئيس بيمارستان قلب و عروق شهيد رجايي در اين مورد گفت:‌ بيماري‌هاي قلب و عروق نه تنها در ايران بلکه در دنيا مهمترين علت مرگ و مير انسانهاست. به طور کلي فشار خون، مصرف دخانيات، کم تحرکي، چاقي و اضافه وزن و مصرف چربي‌هاي مضر مهمترين علت بروز اين بيماريهاست اما در مورد تعداد مرگ و مير، بار مالي و هزينه‌هاي اقتصادي اين بيماري‌ها مسئولان وزارت بهداشت بايد توضيح بدهند و انجمن قلب و عروق در اين زمينه تحقيقي انجام نداده است.

هزينه هر استنت قلب براي يک بيمار 20 ميليون تومان است يعني بيماري که در يک عمل آنژيوگرافي به سه استنت نياز داشته باشد حداقل بايد 60 ميليون تومان پرداخت کند

رئيس بيمارستان قلب و عروق شهيد رجايي گفت: آنچه ما مي‌دانيم اين است که به علل مختلف تعداد زيادي از بيماران از اقصي نقاط کشور براي درمان به تهران مي‌آيند. حدود 60 درصد بيماران بيمارستان قلب شهيد رجايي بيماران ارجاعي از شهرستانها هستند به همين علت با ازدحام، صف‌هاي طولاني و سرگرداني بيماران براي پذيرش در اين بيمارستان و برخي ديگر از بيمارستانهاي دولتي مواجه هستيم زيرا هزينه‌هاي درمان اين بيماري‌ها در بخش خصوصي بسيار بالاست و اکثر مردم توان پرداخت هزينه‌هاي آن را ندارند. بيمه‌ها نيز در هيچ جاي دنيا پوشش 100 درصدي براي هزينه‌هاي بيماران قلبي را ندارند.‌

وي افزود:‌ از بين بيماري‌هاي قلبي در گذشته بيماري‌هاي رماتيسمي و بيماري‌هاي مرتبط با دريچه قلب شيوع بيشتري دارند اما در سالهاي اخير بيماري‌هاي عروقي مانند سکته‌هاي قلبي و مغزي شايعتر هستند. وزارت بهداشت با همکاري اورژانس کشور طرح کد 247 را براي بيماران دچار سکته حاد قلبي و کد 724 را براي مبتلايان به سکته حاد مغزي به معناي انتقال و درمان سريع اين بيماران در زمان طلايي به صورت 24 ساعته در هفت روز هفته اجرا کرده است که هنوز هم در حال اجراست.

دکتر نوحي گفت: در مورد پوشش بيمه‌اي نيز به طور کلي حدود 90 درصد هزينه‌هاي بيماران بستري در بخش دولتي و 70 درصد هزينه‌هاي دارويي و ويزيت سرپايي در بخش دولتي از سوي بيمه‌ها پوشش داده مي‌شود اما اگر اين بيماران به بخش خصوصي مراجعه کنند، عمده هزينه آن را که به صورت آزاد محاسبه مي‌شود و بسيار گرانتر از بخش دولتي است بايد خودشان بپردازند. من از ميزان هزينه درمان بيماري‌هاي قلبي در بخش خصوصي اطلاعي ندارم اما قطعا خيلي بالاست و در توان بسياري از افراد نيست.

مهمترين عوامل بيماري‌هاي قلب و عروق

«دکتر طاهره سماوات» متخصص قلب و کارشناس مسئول بيماري‌هاي قلبي وزارت بهداشت گفت: متاسفانه در مورد بار اقتصادي بيماري‌هاي قلبي در وزارت بهداشت کار تحقيقي انجام نداده‌ايم و اطلاعاتي نداريم اما در مورد عوامل خطر اين بيماريها مي‌دانيم که فشارخون، کم تحرکي، مصرف دخانيات و اضافه وزن مهمترين عوامل بروز بيماري‌هاي قلبي هستند. بررسي‌هاي آماري در افراد بالاي 18 سال در ايران نشان مي‌دهد که 32 درصد ايرانيان بزرگسال فشار خون بالا دارند، 51 درصد کم تحرک هستند، 63 درصد اضافه وزن ( يا چاقي) دارند و حدود 14 درصد ايرانيان بزرگسال نيز دخانيات مصرف مي‌کنند.

وي افزود: در مورد شاخص عمر از دست ايرانيان ناشي از بيماري‌هاي قلبي و عروقي نيز اطلاعات دقيقي نداريم اما مي‌دانيم که بيماري‌هاي قلبي و عروقي بعد از تصادفات دومين عامل عمر از دست رفته ايرانيان است زيرا متوسط سني افرادي که در تصادفات جان خود را از دست مي‌دهند نسبت به فوتي‌هاي بيماري‌هاي قلبي پايين‌تر است.

ميانگين سني فوتي‌هاي بيماري‌هاي قلبي حدود 70 سال است. در مورد شاخص ناتواني يعني ميزان افرادي که به علت بيماري‌هاي قلبي در ايران دچار نانواني يا معلوليت مي‌شوند و کيفيت زندگي آنها پايين مي‌آيند نيز که در سوالات شما بود،‌ متاسفانه آماري در وزارت بهداشت نداريم.

کارشناس مسئول بيماري‌هاي قلبي وزارت بهداشت گفت: در مورد پوشش بيمه‌اي هر يک از بيماري‌هاي قلبي نيز حساب و کتاب دقيق نداريم اما مي‌دانيم که هزينه اين بيماري‌ها در بخش خصوصي خيلي بالاست مثلا هزينه آنژيوگرافي در بخش دولتي حدود دو ميليون تومان است و هزينه همين عمل در بخش خصوصي حدود 20 ميليون تومان است البته اين هزينه‌اي است که به صورت قانوني دريافت مي‌شود. مثلا هزينه هر استنت قلب 20 ميليون تومان است يعني اگر يک بيمار به سه استنت قلب نياز داشته باشد هزينه آن 60 ميليون تومان مي‌شود.

به گفته سماوات بيماري‌هاي قلبي و عروقي عامل 42 درصد مرگ و مير در کشور است و مردان بيش از زنان به بيماري‌هاي قلبي مبتلا مي‌شوند. بيماري‌هاي قلبي به طور کلي دو دسته هستند يک دسته که از زمان تولد با ماست و اختيار آن با ما نيست و دسته دوم بيماري‌هايي که به علت سبک زندگي نادرست مثل تغذيه نامناسب، مصرف سيگار و الکل، استرس، کم‌تحرکي به وجود مي‌آيد و اختيار آن دست ماست و مي‌توانيم با کنترل آنها از بروز بيماري پيشگيري کنيم.

بيماري‌هاي قلب و عروق علت 40 درصد مرگ ايرانيان است و با احتساب مرگ سالانه حدود 350 هزار نفر در کشور، هر سال حدود 140 هزار نفر بر اثر اين بيماريها که با اصلاح سبک زندگي قابل پيشگيري است جان خود را از دست مي‌دهند.

وي گفت: وزارت بهداشت تلاش مي‌کند با غربالگري بيماري‌هاي قلبي از جمله بيماري‌هاي کرونري قلب را زودتر تشخيص دهند و با اجراي پروتکل‌هاي درماني آنها را تحت کنترل درآورد. به همين علت در سامانه سيب فراخوان مي‌دهيم تا افراد 30 ساله و بالاتر را از نظر ديابت‌، فشارخون،‌ چربي‌خون، کلسترول، LDL، HDL و تري ‌گليسريد بررسي کنيم.

31 درصد افراد بالاي 25 سال در ايران کلسترول خون بالا دارند. 39 درصد تري ‌گليسريد بالا و 14 درصد قندخون بالا دارند. همچنين 94 درصد افراد بالاي 18 سال در ايران کمتر از 5 سهم در روز ميوه و سبزي مي‌خورند و اين ارقام تقريبا در همه استانها يکسان است.

نقش آلودگي هوا در بيماري‌هاي قلبي

کارشناس مسئول بيماري‌هاي قلبي وزارت بهداشت افزود: آلودگي هوا نيز در بروز بيماري‌هاي عروق کرونر و آريتمي‌هاي قلبي تاثيرگذار است. بيماري‌هاي عروق کرونر مهمترين بيماري‌هاي قلب و عروق هستند که علائم متفاوتي دارد. يکي از علائم آن تنگي نفس هنگام راه رفتن است.

درد ققسه سينه نيز مي‌تواند يکي از علائم بيماري قلبي باشد، اين دردها ممکن است در ناحيه شانه يا حتي فک هم باشد. اگر اين دردها طول کشيد حتما بايد به پزشک مراجعه شود.

برخي افراد که سابقه بيماري‌هاي قلبي و فشار خون بالا دارند احتمالا با توصيه پزشک قرص زيرزباني دارند و در صورتي که با افزايش فشار خون مواجه شدند بايد آن را مصرف کنند اما حتما بايد قبل از آن فشار خون گرفته شود.

وي گفت: بيماران قلبي در شرايط اورژانسي نبايد بدون مشورت پزشک خوراکي مصرف کنند و در مواردي بايد فقط مقدار کمي آب همراه قرص مصرف کند زيرا ممکن است مقداري از آب وارد ريه شود و ريه فرد هم درگير شود. در اين شرايط بهتر است فرد حرکت نکند و سريع با اورژانس 115 تماس و از اطرافيان کمک بگيرد.

تاثير کرونا بر آمار مرگ بيماري‌هاي قلبي

دکتر عليرضا مهدوي، معاون مرکز مديريت بيماري هاي غير واگير وزارت بهداشت در اين مورد گفت: در مورد بيماري‌هاي قلبي مهم اين است که سن ابتلا و مرگ اين بيماري‌ها را کاهش دهيم و از ميزان مرگ‌هاي زودرس ناشي از بيماري‌هاي قلبي کم کنيم.

چون افراد در سن بالا به هر حال به علت کهولت سن به طور طبيعي فوت مي کنند. مهم اين است که ميزان مرگ‌هاي ناشي از بيماري‌هاي قلبي قبل از 70 سالگي را کم کنيم.

وي گفت: بر اساس آمارهاي موجود بيماري‌هاي غير واگير علت حدود 70 درصد مرگ‌ها در ايران است. بيماري‌هاي قلبي و عروقي در بين اين بيماريها در رتبه اول از نظر ميزان مرگ و مير است. حدود 40 درصد موارد مرگ در ايران به علت بيماري‌هاي قلبي و عروقي است که با احتساب مرگ سالانه حدود 350 هزار نفر در ايران هر سال حدود 140 هزار نفر بر اثر بيماريهاي قلبي فوت مي‌کنند. البته به علل مختلف ممکن است در بيمارستانها علت فوت، برخي بيماري‌هاي زمينه‌اي ديگر مثل بيماري‌هاي تنفسي ثبت شود.

معاون مرکز مديريت بيماري‌هاي واگير وزارت بهداشت افزود: البته اين آمار در سالهاي شيوع کوويد19 تا حدي به هم ريخت و کرونا عامل اول مرگ و مير شد. حتي علت مرگ برخي بيماران قلبي نيز کوويد19 ثبت شد. به طوري که در سال 1399، تعداد موارد مرگ ناشي از کرونا 119 هزار و 709 نفر ثبت شد که 24 درصد موارد فوت را شامل مي‌شد. بعد از آن بيماري‌هاي قلبي با 90 هزار و 906 نفر در رتبه دوم قرار گرفت.

به گفته وي، البته رتبه سوم علت مرگ در ايران در سال 1399 نيز سکته مغزي با 34 هزار و 75 نفر و رتبه چهارم بيماري‌هاي ناشي از فشار خون با 29 هزار و 51 نفر ثبت شد که اين بيماريها نيز با مشکلات قلب و عروق مرتبط هستند و با تجميع آنها باز هم گروه بيماري‌هاي مرتبط با مشکلات قلب و عروق عامل اول مرگ و مير در ايران بوده است.