طالبان دفاتر کميته امداد در افغانستان را بست

به گزارش جماران يک منبع محلي با تاييد اين خبر مي‌گويد که اين دفتر‌ها به دستور نيرو‌هاي طالبان پلمپ شده اند.

به گفته او، فعاليت نمايندگي کميته امداد در کابل قريب به يک ماه پيش و نمايندگي‌هاي مزار و هرات روز نهم مردادماه به دستور طالبان متوقف شده است. 

گفته مي‌شود که نيرو‌هاي طالبان به نمايندگي کميته امداد در شهر زرنج (مرکز ولايت نيمروز) که شهر مرزي با ايران است نيز مراجعه کرده اند، اما ظواهر امر حاکي از اين است که فعاليت اين دفتر همچنان ادامه دارد.

چند فرد مطلع در پاسخ به جماران درباره چرايي دستور جديد طالبان براي توقف فعاليت‌هاي دفاتر کميته امداد امام خميني در افغانستان اعلام کردند که اين اقدام بدون اطلاع قبلي و بدون ارائه هيچ دليل موجه و يا استناد حقوقي انجام شده است. کميته امداد در افغانستان از وزارت مربوطه (کار) مجوز  داشته و به وزارت اقتصاد هم ماليات پرداخت مي‌کرده است.

برخورد طالبان با دفاتر کميته امداد در افغانستان در حالي صورت گرفته که منابع محلي در گفتگو با جماران تاييد کردند که طالبان تا کنون براي فعاليت دفاتر خارجي با مسئوليت و ماموريت مشابه مانند تيکا از ترکيه، save the children از انگليس، Giz از آلمان، ACTED از کانادا و ... محدوديتي قائل نشده اند.

سابقه فعاليت‌هاي کميته امداد امام خميني در افغانستان به بيش از 20 سال پيش بازمي گردد. فعاليت اين نهاد از تابستان 1377 در دوران حکومت اول طالبان متوقف شده بود، اما پس از سقوط طالبان،  دور دوم فعاليت اين نهاد از  سال 1381 در چهار نمايندگي اصلي کميته امداد در شهر‌هاي کابل، مزارشريف، هرات و زرنج از سر گرفته شد. 

به گفته مقام‌هاي ايراني از همان زمان  مراکز فرهنگي و درماني ديگر نيز تحت نظر دفاتر اصلي فعاليت و به نيازمندان کمک مي‌کنند و اين کمک‌ها پس از بازگشت طالبان به قدرت نيز ادامه داشت.

 به نظر مي‌رسيد که طالبان پس از بازگشت به قدرت با ادامه فعاليت‌هاي کميته امداد در کمک رساني به مردم افغانستان مخالفت علني و مشخصي نداشته باشند چنانچه  مولوي مخدوم عبدالسلام معاون وزير کار و امور اجتماعي طالبان در ارديبهشت ماه 1401 در ديدار با لکزائي فرد،  رئيس دفتر نمايندگي کميته امداد امام خميني (ره) در افغانستان  ضمن قدرداني از فعاليت و کارکرد موثر کميته امداد امام خميني (ره) در افغانستان خواستار همکاري بيشتر اين نهاد در  آموزش فني و حرفه‌اي و کار آفريني در اين کشور شده بود.

رئيس دفتر نمايند‌گي کميته امداد امام خميني (ره) در افغانستان نيز در آن ديدار با اشاره به سابقه فعاليت‌هاي کميته امداد در افغانستان گفته بود: «اين کميته از سال 1371 تا به امروز در ارائه کمک‌هاي بشردوستانه، آموزش‌هاي فني و حرفه‌اي و کارآفريني فعاليت داشته و ارائه اين خدمات در آينده نزديک افزايش خواهد يافت.»

فاطمه اشرفي، رييس هيات امناي انجمن حامي درباره فعاليت‌هاي کميته امداد در افغانستان به جماران مي‌گويد: «کميته امداد امام در افغانستان يکي از قديمي‌ترين و موثرترين نهاد‌هاي حمايتي و امداد رسان بوده است که حتي در دوران حاکميت طالبان هم بي وقفه و بدون هر گونه ملاحظه سياسي به امر حمايت از گروه‌هاي بي شمار زنان سرپرست خانوار، ايتام، ابن سبيل و معلولان  مي‌پرداخت. 

اين حمايت‌ها و فعاليت‌هاي امدادي در 18 سال گذشته هم ادامه داشته و حتي بخش قابل توجهي از فعاليت‌ها به اقدامات توانمند سازي و کارآفريني اختصاص پيدا کرده بود و دوره‌هاي آموزشي متعددي براي گروه‌هاي اجتماعي مختلف برگزار مي‌شد. دوره‌هاي آموزشي شغلي که نقش بسزايي  در  توانمند سازي اقتصادي و خودکفايي فردي و خانوادگي گروه‌هاي فرودست ايفا مي‌کرد.»

اشرفي با اشاره به محدوديت‌هايي که طالبان از زمان بازگشت به قدرت بر جامعه افغانستان بخصوص زنان تحميل کردند به جماران مي‌گويد: «طالبان از ماه‌هاي گذشته اجازه برگزاري دوره‌هاي آموزشي مختلف براي زنان و دختران را لغو کردند و در روز‌هاي اخير کل خدمات دفاتر امداد در افغانستان از سوي طالبان متوقف شد بدون در نظر گرفتن اينکه اکثريت افراد تحت پوشش، مراکز امداد برايشان آخرين دريچه‌هاي اميدي بوده است که در صورت عدم دريافت حمايت‌ها، ادامه حيات و زندگي شرافتمندانه برايشان امکان پذير نيست.

نکته قابل توجه ديگر اينکه يکي از مهم‌ترين گروه‌هاي تحت حمايت دفاتر امداد امام، زنان ايراني مزدوج با مردان افغان بوده اند که متاسفانه از فقيرترين و آسيب پذير‌ترين گروه‌هاي اجتماعي در افغانستان هستند که بعضا وضعيت زندگي آن‌ها از گروه‌هاي مستمند افغان نيز ضعيف‌تر است.

کميته امداد مرجع حمايتي اين گروه از زنان ايراني و خانواده هايشان هم بوده است که با وضعيت ايجاد شده، نمي‌دانم تکليف اين زنان چه مي‌شود.»

يک منبع سياسي مطلع در کابل درباره چرايي برخورد جديد طالبان با فعاليت کميته امداد اين برخورد را در ادامه سياست‌هاي محدوديت زاي طالبان عليه ايران و تمدن ايراني، فارسي زدايي، مقابله با شيعيان قابل توجيه مي‌داند.

فعاليت کميته امداد در افغانستان در بيست سال گذشته همواره مورد انتقاد ايالات متحده بوده است. به عنوان نمونه روزنامه «وال‌استريت جورنال» در آبان ماه 1391 با استناد به سخنان مقامات آمريکايي و اشاره به  گسترش فعاليت خيريه و کمک‌رساني نهاد‌هاي ايراني در افغانستان نوشته بود: «با وجودي‌که ابعاد مالي طرح‌ها و فعاليت‌هاي کمک‌رساني ايران به هيچ وجه با بودجه چندين ميليارد دلاري که آمريکا صرف مي‌کند قابل مقايسه نيست توانايي ايران در سازمان دادن شبکه‌هاي مردمي و کار نزديک با خود افغان‌ها باعث مي‌شود که نفوذ و تاثيرگذاري اين کشور به مراتب بيشتر از آمريکا باشد.»

در بخش‌هايي از اين گزارش وال استريت ژورنال از شهر هرات آمده بود که «يکي از اتاق‌هاي کتابخانه کميته امداد، مخصوص آموزش زبان انگليسي به دختران نوجوان است. علاوه بر اين کلاس‌هايي هم براي آموزش کامپيوتر، علوم و رياضيات برگزار مي‌کند.»

حکومت خودخوانده طالبان که در نتيجه توافق با ايالات متحده در دوحه در دوره رياست جمهوري دونالد ترامپ، رئيس جمهور پيشين آمريکا و تداوم سياست خروج نيرو‌هاي آمريکايي از افغانستان در دوره جو بايدن در مرداد ماه 1400 به قدرت بازگشتند هنوز از سوي هيچ کشوري به رسميت شناخته نشده اند، اما گفتگو‌ها و فعاليت‌هاي ديپلماتيک ميان اين گروه با کشور‌هاي منطقه‌اي و فرامنطقه‌اي ادامه دارد.

در تازه‌ترين اين رايزني ها، هياتي از طالبان افغانستان با مقام‌هاي آمريکايي در دوحه پايتخت قطر ديدار و رايزني کرده است. ديداري که نخستين ديدار رسمي و اعلام شده نمايندگان اين گروه با هيات آمريکايي از زمان سقوط کابل است و گفته مي‌شود که انتقاد از محدوديت‌هاي طالبان عليه زنان و ساير گروه‌هاي قومي در افغانستان و اصرار طالبان بر رفع بلوکه از اموال مسدود شده افغانستان و به رسميت شناختن امارات اسلامي  از سوي جامعه جهاني محور‌هاي اين جلسه بوده است.