شکست شوروي در نفوذ به آذربايجان ايران و تاثير انقلاب اسلامي بر مسلمانان قفقاز (9)

نگرش «جهاني» امام خميني «اعلي‌الله مقامه» و رهبر معظم انقلاب اسلامي به انقلاب اسلامي

حزب‌الله لبنان، فاطميون افغانستان، حيدريون عراق، زينبيون پاکستان و تشکل‌هاي اهل سنت مانند قوات وطني سوريه و لواء‌القدس فلسطين، طي هفت سال جنگ در سوريه نقشي بي‌بديل در شکست طرح آمريکا رقم زدند. همه مي‌دانستند که الگو و منبع انگيزه‌بخش اين جريان و جبهة مقاومت، ايران است.

ترديدي نيست که تشکيل مجموعه‌هاي مقاومت، در وهلة نخست ناشي از تاثيرگذاري قدرت نرم است نه ابزارهاي ديگر. و حتي بقاي آنها نيز تا حد زيادي به منابع قدرت نرم و نيروي اعتقاد و ايمان بستگي دارد.

اخيرا برخي تحليل‌هاي غيرمنطبق با واقعيات روابط تهران- باکو منتشر مي‌شود که در آنها مشکلات مربوط به روابط ايران و جمهوري آذربايجان را به مسائل گوناگون فرعي مانند تلاش‌هاي شيعيان جمهوري آذربايجان براي حفظ هويت شيعي خود و اجراي آيين‌هاي عزاداري حسيني يا اعتراض آنها به ممنوعيت حجاب و يا گروه حسينيون که در زمان بحران سوريه فعال بود، نسبت مي‌دهند. اخيرا موضوع تشکيل گروه حسينيون و حضور آنها در جنگ سوريه مورد توجه برخي قرار گرفته و آن را به عنوان عاملي عمده در عدم گرايش دولت باکو به گسترش روابط با ايران معرفي مي‌کنند. به همين سبب شايسته است اين موضوع در حدّ مجال مورد واکاوي قرار گيرد.

اگر چه بررسي تاثير انقلاب اسلامي در ميان مسلمانان شوروي سابق به ويژه شيعيان قفقاز بايستي از سالهاي 1979/1358 آغاز شود، ليکن با توجه به اينکه موضوع گروه حسينيون يا مقاومت اسلامي آذربايجان، اخيرا و طي چند سال گذشته توسط دولت آذربايجان و برخي ايراني‌ها، با رويکرد سياسي خاص در پيوند با عدم گسترش روابط ايران- آذربايجان مورد توجه و تفسيرهاي خاص قرار گرفته است، تبيين اين موضوع اهميت بيشتري پيدا مي‌کند. با اين توضيح که محدوديت روابط تهران- باکو و عدم گسترش آن، موضوعي است که حداقل داراي سابقه‌اي به طول دو دهه پيش از تشکيل گروه حسينيون است.

شکل‌گيري محور مقاومت در منطقه براي مقابله با جريان بزرگ و تروريستي تکفيري و موضوع «حسينيون آذربايجان»

يکي از مهم‌ترين پيامدهاي اشغال عراق توسط آمريکا در سال 1382 تشکيل گروه‌هاي مسلح تکفيري به‌ويژه داعش (دولت عراق و شام) بود که از سال 1393 ادعاي خلافت کرد و توانست بخش‌هاي وسيعي از عراق و سوريه را با اقدامات وحشتناک خود از جمله کشتار وسيع شيعيان اشغال کند. داعش شيعيان را کافر، و خون و عِرض آنان را حلال مي‌داند. داعش زيارتگاه‌ها و بارگاه‌ها و قبور بزرگان اسلام و امامزادگان را مظهر شرک دانسته و آنها را تخريب مي‌کرد. داعش با اقدامات هراس‌انگيز و بريدن سرهاي شيعيان و مخالفان خود و انتشار فيلم و تصاوير آنها، کشتار اسرا و تلاش براي حرکت به سمت کربلا، به دنبال استيلا بر عتبات عاليات و ويران کردن بارگاه‌هاي ائمة شيعه در عراق بود. در نهايت هدف اصلي داعش، حرکت به سمت ايران بود که از نگاه اين گروه، ايران پايگاه اصلي حکومت شرک و کفر به شمار مي‌رفت!

گروه داعش با جذب ده‌ها هزار نيرو از ميان اهل سنت کشورهاي مختلف جهان، توانسته بود قدرتي براي خود دست و پا کند. اين گروه در واقع به نيابت از آمريکا و رژيم صهيونيستي و حکّام وابستة عرب، يک جنگ بزرگ داخلي در جهان اسلام راه انداخته بود. معروف است که دونالد ترامپ، هنگام تبليغات انتخابات رياست جمهوري در سال 2017 به صراحت گفت که داعش توسط دولت آمريکا (دمکرات‌ها) ساخته شد. اين سخن ترامپ، معروفتر از آن است که در نقل آن به منبعي استناد شود.

گسترش داعش در عراق و سوريه، تهديد عتبات و شيعه‌کشي‌هاي فاجعه‌بار اين گروه در عراق و سوريه و تلاش آن براي گسترش به سمت لبنان و ايران موجب شد که ايران براي سرکوب اين گروه وحشي اقدامات گسترده‌اي انجام دهد که استفاده از رزمندگان شيعة ساير کشورها مانند افغانستان و پاکستان از جملة اين اقدامات بود.