شکايت از فرانسه بعد از 40 سال در خصوص پرونده خون‌هاي آلوده

به گزارش «شيعه نيوز»، پرونده «خون‌هاي آلوده» به يک مشکل جدي در حوزه سلامت عمومي در اواخر دهه 1970 تا 1985 ميلادي اشاره دارد که به دليل نبود شناخت کافي و صحيح نسبت به ويروس ايدز، انجام نشدن غربالگري صحيح و فقدان پروتکل‌هاي مناسب پيشگيري روي داد و باعث شد تعداد زيادي از بيماران هموفيلي به واسطه دريافت خون‌هاي حاوي ويروس ايدز و هپاتيت آلوده شوند.

در آن سال‌ها از طريق ارسال فاکتورهاي انعقادي خون از کشور فرانسه در سال‌هاي دهه 80 ميلادي براي استفاده بيماران هموفيلي، برخي از اين بيماران به ايدز مبتلا شدند و عده‌اي نيز جان باختند. قربانيان اين خون‌هاي آلوده کشورهاي بسياري از جمله آلمان، ايتاليا، آرژانتين، پرتغال، عربستان، ايران، فرانسه، کانادا، ايرلند، بريتانيا، عراق و يونان را در بر مي‌گرفت و برآوردها نشان داد که فقط در کانادا حدود 33 هزار نفر به هپاتيت C و ايدز، در آمريکا حدود 10 هزار نفر و در ايران هم 193 نفر به دليل خون‌هاي آلوده به ايدز مبتلا شدند.

در سال‌هاي دهه هشتاد ميلادي، انستيتو مريو فرانسه فاکتورهاي انعقادي خون را براي استفاده بيماران هموفيلي علاوه بر خود کشور فرانسه به 10 کشور از جمله آلمان، ايتاليا، آرژانتين، عربستان، عراق، ايران و يونان صادر کرد.

در سال‌هاي دهه هشتاد ميلادي، انستيتو مريو فرانسه فاکتورهاي انعقادي خون را براي استفاده بيماران هموفيلي علاوه بر خود کشور فرانسه به 10 کشور از جمله آلمان، ايتاليا، آرژانتين، عربستان، عراق، ايران و يونان صادر کرد.

مدتي بعد فرانسه به کشورهاي دريافت کننده خون اعلام کرد که خون‌ها حامل ويروس اچ‌آي‌وي/ ايدز است، برخي از کشورها خون‌ها را مرجوع کردند، برخي دور ريختند، اما در برخي موارد همچون ايران، سازمان انتقال خون ايران، خون‌ها را پيش از آزمايش به بيماران تزريق کرده بود.

نخستين بيمار هموفيلي مبتلا به «فاکتور 8» که بر اثر دريافت اين خون‌هاي آلوده قرباني شد، يک کودک هفت ساله بود که در سال 66 فوت کرد.

اين فرآورده‌ها در ايران در اختيار 976 نفر از بيماران مبتلا به هموفيلي قرار گرفت و 193 از آن‌ها را به ايدز مبتلا کرد. در سال 1366 و پس از کشف نخستين بيمار مبتلا به ايدز، به طور رسمي وجود ايدز در ايران علني و با شکايت مبتلايان و خانواده‌هايشان، پرونده‌اي در سال 1376 در اين مورد در محاکم قضايي ايران باز شد که همچنان مفتوح است. هرچند تا ارديبهشت 1390 بيماران دريافت‌کننده اين خون‌ها جان باختند.

بازگشايي پرونده خون‌هاي آلوده و شکايت از فرانسه بعد از 40 سال

اکنون بعد از گذشت حدود 40 سال از ورود خون‌هاي آلوده به ايران، نازنين فرزادي فر مديرعامل کانون هموفيلي ايران از بازگشايي پرونده بيماران هموفيلي خبر داد و ثبت شکايت از شرکت فرانسوي تامين کننده خون‌هاي آلوده را رسانه‌اي کرد.

بازگشايي پرونده بيماران هموفيلي حاصل يکسال کوشش شبانه‌روزي همکاران با همکاري ستاد حقوق بشر، دادستاني کل کشور و ساير دستگاه‌ها است

وي توضيح داد: بازگشايي پرونده بيماران هموفيلي حاصل يکسال کوشش شبانه‌روزي همکاران با همکاري ستاد حقوق بشر، دادستاني کل کشور و ساير دستگاه‌ها است و براي نخستين بار پس از 40 سال با عنوان حافظ منافع بيماران هموفيلي پرونده موسوم به خون‌هاي آلوده را بازگشايي مي‌کنيم و از دولت مردمي مي‌خواهيم در اين زمينه همکاري لازم را داشته باشد.

فرزادي فر تاکيد کرد: يک شرکت فرانسوي در سال‌هاي 61 تا 63 داروهاي فاکتور 8 و 9 پلاسمايي را براي ايران صادر مي‌کرد، آن زمان که مقارن با جنگ تحميلي بود؛ افراد آغشته به خون آلوده شدند و هرگز غرامت از آن شرکت درخواست نشد؛ در حالي که عراق غرامت 198 بيمار عراقي را به دلار دريافت کرد.

وي يادآور شد: ما در شرايط جنگي بوديم و شرايط بحران در کشور وجود داشت؛ شرکت فرانسوي در نامه‌اي اعلام کرد که حاضر به پرداخت غرامت است اما کانون هموفيلي در آن زمان پيگيري خاصي در اين زمينه نداشت و اکنون بعد از 40 سال اين پرونده را بازگشايي مي‌کنيم.

به گفته فرزادي‌فر، دولت فرانسه هيچ گاه درباره اين ماجرا عذرخواهي نکرده است؛ در حالي که براساس قانون فرانسه، مسئوليت همه داروهايي که از اين کشور صادر مي‌شود برعهده دولت است و بر همين اساس دولت فرانسه بايد عذرخواهي کند.

وي اظهار داشت: با توجه به اينکه 54 هزار نفر اکنون مبتلا به ايدز هستند، مسئوليت بروز بيماري تعداد زيادي از اين افراد برعهده فرانسه است و ما به صورت جدي پيگير اين موضوع هستيم.

مشتقات خوني مورد نياز بيماران هموفيلي و خودکفايي در توليد

هموفيلي يا خون‌تَراوي (Hemophilia) دسته‌اي از بيماري‌هاي ارثي هستند که در آنها توان بدن براي ايجاد لخته و انعقاد خون براي جلوگيري از خونريزي در صورت پاره شدن رگ مختل شده‌است؛ هموفيلي A (هموفيلي نوع کلاسيک) به دليل نقص فاکتور انعقادي هشت، شايعترين شکل اين اختلال است و هموفيلي B (هموفيلي کريسمس) به دليل نقص فاکتور 9 بوده که هر دو گروه نيازمند دريافت پلاسماي حاوي اين فاکتورها هستند.

اکنون حدود 13 هزار بيمار هموفيلي در کشور شناسايي شده‌اند و به دليل وابستگي حيات آنان به خون دريافتي، کيفيت و سلامتي خون براي بيماران هموفيلي در اولويت قرار دارد؛ پرونده خون‌هاي آلوده در کنار همه مرثيه‌هايي که داشت، در ايران سبب شد تا سازمان انتقال خون ايران توسعه فرآورده‌هاي خوني را با جديت در دستور کار قرار دهد؛ به گفته عباداله سالک مقدم معاون فني و فناوري هاي نوين سازمان انتقال خون، بررسي آزمايشگاهي اين فاکتور که نخستين توليد فاکتور هشت انعقادي داراي اثرگذاري طولاني مدت و نوترکيب در ايران است، نقش محوري در تصميم‌گيري امکان استفاده از آن در بيماران مبتلا به هموفيلي دارد و اکنون اين مهم در آزمايشگاه تخصصي انعقاد سازمان انتقال خون در حال اجراست.

وي يادآور شد: ايران براي تهيه فاکتور هشت انعقادي سال‌ها به توليدات کشورهاي خارجي و شرکت‌هاي پالايشگر خارجي پلاسما وابسته بود و پيشرفت‌هاي حاصل از تلاش پژوهشگران ايراني در عرصه توليد فاکتور هشت انعقادي به روش نوترکيب در چند سال اخير تحولي در رفع وابستگي ايجاد کرده است.

سالک مقدم ادامه داد: آزمايشگاه تخصصي انعقاد سازمان انتقال خون سالهاست با طرح‌هاي کارآزمايي باليني فاکتورهاي انعقادي نوترکيبي چون فاکتور هفت و هشت نوترکيب همکاري دارد و اکنون مطالعه فاکتور هشت نوترکيب داراي اثرگذاري طولاني مدت نيز در کارنامه اين همکاري چندين ساله قرار گرفته است؛ به طوري که کار آزمايي باليني اين محصول در پنج مرکز درماني منتخب از چهار استان در دست اجراست.

وي افزود: از آنجايي که توليد فاکتور هشت توسط شرکت‌هاي دانش بنيان داخلي اهميت ويژه‌اي در مديريت درمان بيماران هموفيلي ايران دارد، اميد است نتايج کارآزمايي باليني اين دارو توسط آزمايشگاه تخصصي انعقاد درحوزه معاونت فني سازمان انتقال خون، به نحوي باشد که بيماران در آينده بتوانند با اطمينان از ايمني و اثربخشي اين محصول انعقادي، ضمن درمان راحت‌تر به خودکفايي در کشور افتخار کنند.