شناسايي 600 هزار خانه خالي

حبيب‌الله طاهرخاني در بخش پرسش و پاسخ نشست خبري خود با خبرنگاران که امروز در محل وزارت راه و شهرسازي برگزار شد، در پاسخ به پرسشي درباره افزايش هزينه‌هاي ساخت‌وساز اظهار کرد: قيمت تمام‌شده واحدهاي نهضت ملي مسکن تابع عواملي از جمله زمان آغاز پروژه، ميزان پيشرفت و شرايط قرارداد است. در حال حاضر حدود 130 هزار واحد مسکوني با ميانگين پيشرفت فيزيکي 80 درصد پيشرفت هستند که برنامه‌ريزي شده تا پايان سال افتتاح و تحويل متقاضيان شوند.

درس مسکن مهر براي طرح‌هاي حمايتي

معاون مسکن و ساختمان وزير راه و شهرسازي با اشاره به تجربه مسکن مهر گفت: اين طرح در مجموع حدود 2 ميليون و 300 هزار واحد شهري را دربر گرفت و بيش از 50 درصد تسهيلات آن به خودمالکي‌ها در بافت‌هاي موجود و فرسوده اختصاص يافت. تجربه مسکن مهر نشان داد تامين مالي ساخت، بدون پيش‌بيني هزينه‌هاي آماده‌سازي زمين و زيرساخت، براي تکميل پروژه کافي نيست.

 طاهرخاني ادامه داد: در پروژه‌هايي که در زمين‌هاي بزرگ و خارج از محدوده سکونتگاه‌ها ايجاد شدند، هزينه‌هايي مانند راه دسترسي، آب، مخازن، برق، آماده‌سازي و حتي پايدارسازي زمين به پروژه تحميل شد.

در برخي موارد واحدها آماده بودند، اما به دليل تکميل نشدن شبکه‌هاي زيرساختي، امکان تحويل آنها وجود نداشت.

وي تاکيد کرد: تکميل اين پروژه‌ها تعهد دولت و وزارتخانه است و بايد همه ظرفيت‌هاي موجود براي جلوگيري از افزايش مشکلات و هزينه‌ها فعال شود. در‌همين راستا، همکاري ميان وزارت راه و شهرسازي، وزارت نيرو و استانداري‌ها براي پيشبرد همزمان آماده‌سازي و زيرساخت شکل گرفته است. در حال حاضر حدود 130 هزار واحد در مرحله افتتاح قرار گرفته که شبکه زيرساختي بيش از 60 درصد آنها آماده شده و حدود 30 هزار واحد نيز با تامين خدمات، در سال جاري افتتاح شد.

کمک به تامين سهم آورده متقاضيان کم‌درآمد

طاهرخاني همچنين از پيش‌بيني منابع براي متقاضيان کم‌درآمد خبر داد و گفت: براي دهک‌هاي پايين، به جاي اينکه پروژه صرفاً منتظر تامين آورده متقاضي بماند، از ظرفيت‌هاي مالي و دارايي‌هاي دولت استفاده مي‌شود. از آنجا که برخي متقاضيان کم‌درآمد واقع در دهک‌هاي پايين براي تامين سهم آورده با مشکلاتي مواجه‌اند برنامه‌ريزي شده تا براي پروژه‌هاي با پيشرفت فيزيکي بيش از 65 درصد 400 ميليون تومان تسهيلات قرض‌الحسنه پرداخت شود. همچنين 200 ميليون تومان ديگر نيز از محل منابع صندوق ملي مسکن براي پروژه‌هاي با پيشرفت فيزيکي بيش از 80 درصد به منظور تسريع در تکميل اين واحدها براي اين متقاضيان درنظر گرفته شده است.

 وي درباره پروژه‌هاي داراي شرايط اضطراري نيز اظهار کرد: در برخي طرح‌ها پيمانکار به دليل مشکلات بانکي، بدهي يا ناتواني اجرايي قادر به ادامه کار نبوده است، در حالي که مردم آورده خود را پرداخت کرده‌اند. براي اين پروژه‌ها برنامه اضطراري تامين مالي، تغيير پيمانکار و کمک به متقاضيان دنبال مي‌شود.

مسکن استيجاري، توان خانوار و مسکن مهر پرديس

پطاهرخاني در پاسخ به پرسشي درباره افزايش سقف تسهيلات و توان خريد اقشار کم‌درآمد اظهار کرد: همه خانوارها توانايي ورود مستقيم به بازار مالکيت را ندارند و صرف افزايش سقف تسهيلات نمي‌تواند مشکل مسکن همه اقشار را حل کند؛ زيرا توان بازپرداخت خانوار نيز بايد مورد توجه قرار گيرد.

وي توسعه مسکن استيجاري را يکي از راهکارهاي حمايت از اقشار کم‌درآمد دانست و گفت: بايد براي خانوارها يک مدل نردبان مسکن ايجاد شود؛ به اين معنا که خانوار مي‌تواند ابتدا از مسکن استيجاري يا اجاره‌اي با حمايت استفاده کند، سپس به واحد کوچک‌تر و در مراحل بعدي به واحد مناسب‌تر و مالکيت برسد.

 طاهرخاني افزود: دسترسي به مسکن به دو مولفه قيمت مسکن و توان اقتصادي خانوار وابسته است. همچنين بايد ميان اندازه واحدهاي توليدي و تقاضاي واقعي تناسب ايجاد شود. متوسط مساحت واحدهاي در حال ساخت و عرضه‌هاي پروانه ساختماني حدود 120 مترمربع است که بخشي از آن به ضوابط شهرسازي، پارکينگ و مقررات ساخت‌وساز مربوط مي‌شود.

 وي درباره مسکن مهر پرديس نيز گفت: در ابتداي اين دولت حدود 125 هزار واحد مسکن مهر باقي مانده بود و در دو سال گذشته تلاش شده اين تعداد به حدود 60 هزار واحد کاهش يابد و اکنون نيز حدود 65 هزار واحد در اين مجموعه وجود دارد. مساله اصلي اين پروژه‌ها تامين مالي ساخت است و بخش عمده متقاضيان نيز آورده خود را پرداخت کرده‌اند.

 معاون وزير راه و شهرسازي ادامه داد: شرکت عمران شهرهاي جديد طي دو، سه سال گذشته از منابع داخلي براي پرداخت به سازندگان استفاده کرده و صندوق ملي مسکن نيز کمک‌هايي داشته است. با توجه به مقياس پروژه‌هاي پرديس که بخش عمده آنها از سال 1391 آغاز شده، حل مشکلات باقيمانده نيازمند تامين مالي و تکميل زيرساخت‌هاست. در برخي مناطق استان تهران نيز مسائل آب و برق همچنان با برگزاري جلسات مشترک با وزارت نيرو در حال پيگيري است.

ثبت‌نام مسکن استيجاري در 16 استان

طاهرخاني درباره طرح آشيان اظهار کرد: ثبت‌نام اين طرح در 16 استان و 18 اداره کل انجام شده و متقاضيان در مرحله نهايي ارزيابي قرار دارند. برنامه‌ريزي شده است از دوم مهر ماه فرآيند تحويل واحدها به متقاضيان واجد شرايط آغاز شود. اغلب واحدها نوساز هستند و بخشي از واحدهاي موجود نيز پس از بازسازي و مناسب‌سازي وارد طرح شده‌اند.

شناسايي 600 هزار خانه خالي

وي همچنين درباره خانه‌هاي خالي گفت: از سال 1401 تا 1403 حدود 270 هزار واحد مسکوني خالي به صورت قطعي شناسايي و اطلاعات آنها به سازمان امور مالياتي ارسال شده است. در سال 1404 نيز بيش از 600 هزار واحد از طريق سامانه املاک و اسکان شناسايي شده که راستي‌آزمايي آنها انجام شده و از نظر وزارت راه و شهرسازي قطعي است.

وي افزود: پيش از ارسال اطلاعات، به مالکان اطلاع داده مي‌شود تا در صورت وجود مغايرت يا تغيير وضعيت ملک، مدارک خود را ارائه کنند. معيار مالياتي خانه‌هاي خالي با آمار عمومي متفاوت است و قانون نيز استثنائات متعددي دارد. هدف ماليات خانه‌هاي خالي نيز درآمدزايي نيست، بلکه بازگرداندن واحدهاي بلااستفاده به بازار مصرف است.

ساماندهي سکونتگاه‌هاي غيررسمي و ايمني ساختمان‌ها

طاهرخاني درباره سکونتگاه‌هاي غيررسمي اظهار کرد: بخشي از اقشار کم‌درآمد به دليل ناتواني در تامين مسکن از بازار رسمي، وارد بازار غيررسمي شده‌اند و نپذيرفتن اين واقعيت به حل مساله منجر نمي‌شود. سياست دولت بايد بر به رسميت شناختن حقوق ساکنان در چارچوب طرح‌هاي ساماندهي و فراهم کردن امکان ارتقاي تدريجي کيفيت سکونت استوار باشد.

 وي تاکيد کرد: به رسميت شناختن حق مالکيت به معناي کنار گذاشتن استانداردهاي شهري نيست، بلکه مي‌تواند انگيزه ساکنان را براي بهسازي و نوسازي افزايش دهد. سياست بازآفريني نيز با هدف استانداردسازي واحدها و تبديل آنها به محيط‌هاي سکونتي مناسب دنبال مي‌شود.

ثبت‌نام و واگذاري زمين در شهرهاي داراي ظرفيت

معاون مسکن و ساختمان وزير راه و شهرسازي همچنين درباره زمين و ثبت‌نام در شهرهاي کوچک و متوسط گفت: در شهرهايي که زمين تامين و آماده‌سازي شده و متقاضي واجد شرايط وجود دارد، ثبت‌نام و واگذاري زمين انجام خواهد شد. در حال حاضر در حدود 40 شهر کوچک و متوسط امکان ثبت‌نام فراهم شده و در روستاها نيز حدود 250 تا 300 هزار واحد زمين تامين شده است.