رمز بقاي روزهاي خوب درياچه اروميه

گروه اجتماعي خبرگزاري فارس: با وجود ورود چهار ميليارد مترمکعب آب به درياچه اروميه و آبگيري بيش از 70 درصد پهنه آبي آن، مسئولان محيط زيست هنوز از به‌کار بردن واژه «احيا» خودداري مي‌کنند؛ چراکه معتقدند آينده اين درياچه بيش از آنکه به بارش‌ها وابسته باشد، به مديريت منابع آب گره خورده است.

حدود 10 روز است که رهاسازي اختصاصي آب براي درياچه اروميه متوقف شده و در حال حاضر آب خروجي از سد شهيد کاظمي براي مصارف کشاورزي و نيازهاي زيست‌محيطي تخصيص
مي‌يابد.

سعيد عيسي‌پور، مدير دفتر برنامه‌ريزي و تلفيق ستاد ملي احياي درياچه اروميه، در گفت‌وگو با خبرنگار فارس درباره آخرين وضعيت اين پهنه آبي اظهار کرد: آخرين تراز ثبت‌شده درياچه 1271.13 متر بود اما با آغاز فصل تبخير، اين ميزان به 1271.09 متر کاهش يافته است.

وي افزود: با ادامه روند تبخير در ماه‌هاي آينده، حجم آب و وسعت پهنه آبي درياچه نيز به تدريج کاهش خواهد يافت؛ اتفاقي که در سال‌هاي گذشته نيز تجربه شده و بخشي از چرخه طبيعي درياچه محسوب مي‌شود.

با وجود اين کاهش فصلي، شرايط امسال تفاوت محسوسي با سال‌هاي گذشته دارد. بارندگي‌هاي مناسب در حوضه آبريز درياچه اروميه و افزايش ورودي آب از رودخانه‌ها و سدها موجب شده حجم قابل توجهي آب وارد اين اکوسيستم شود.

بر اساس اطلاعات موجود، اکنون بيش از 70 درصد پهنه آبي درياچه اروميه آبگيري شده و حجم آب آن به حدود 4.3 ميليارد مترمکعب رسيده است؛ آماري که در مقايسه با سال‌هاي اخير اميدها را براي بهبود شرايط اين درياچه بين‌المللي افزايش داده است.

با اين حال، مسئولان سازمان حفاظت محيط زيست همچنان از به‌کار بردن واژه «احيا» براي توصيف وضعيت فعلي درياچه خودداري مي‌کنند. آنها معتقدند افزايش حجم آب در يک سال پربارش، به معناي حل شدن مشکلات ساختاري حوضه آبريز نيست و براي رسيدن به شرايط پايدار، اقدامات مديريتي و اصلاح الگوي مصرف آب بايد ادامه يابد.

پيش‌تر احمدرضا لاهيجان‌زاده، معاون محيط زيست دريايي و تالاب‌هاي سازمان حفاظت محيط زيست، اعلام کرده بود که هرچند بارش‌هاي مناسب سال آبي جاري موجب افزايش قابل توجه حجم آب درياچه شده است، اما هنوز نمي‌توان از احياي کامل آن سخن گفت. به اعتقاد وي، پايداري شرايط درياچه نيازمند تداوم تأمين حق‌آبه زيست‌محيطي و مديريت مصرف آب در بخش‌هاي مختلف است.

شينا انصاري، رئيس سازمان حفاظت محيط زيست نيز با اشاره به افزايش بارندگي‌هاي امسال تأکيد کرده است که نبايد اين بارش‌ها را به عنوان «آب جديد» تلقي کرد.

وي معتقد است وضعيت منابع آبي کشور همچنان شکننده است و مديريت مصرف آب بايد با جديت بيشتري دنبال شود.

معاون رئيس‌جمهور همچنين به يکي از مهم‌ترين چالش‌هاي حوضه آبريز درياچه اروميه اشاره کرده و گفته است که سطح اراضي زير کشت در اين منطقه از ظرفيت تحمل اکولوژيک آن فراتر رفتهاست.

به گفته وي، توسعه فعاليت‌هاي کشاورزي و همچنين ايجاد صنايع آب‌بر در حوضه آبريز درياچه اروميه مي‌تواند روند بهبود اين اکوسيستم را با مخاطره مواجه کند.

انصاري همچنين بر ضرورت بازنگري در برخي قوانين حوزه آب تأکيد کرده و گفته است که در برخي موارد ميان قوانين و اسناد بالادستي کشور تعارض وجود دارد؛ موضوعي که مي‌تواند روند مديريت منابع آب را با چالش مواجه کند. وي از نمايندگان مجلس خواسته است در مسير اصلاح و يکپارچه‌سازي قوانين مرتبط با مديريت آب ورود کنند.

رئيس سازمان حفاظت محيط زيست يکي ديگر از مشکلات اصلي را نحوه تخصيص حق‌آبه محيط زيست دانست و اظهار کرد: بر اساس قوانين موجود، حق‌آبه محيط زيست پس از آب شرب در اولويت دوم قرار دارد، اما در عمل ابتدا نيازهاي شرب و صنعت تأمين مي‌شود و سهم طبيعت و تالاب‌ها از منابع آبي به ميزان آب باقي‌مانده محدود مي‌شود.

کارشناسان نيز معتقدند هرچند افزايش بارندگي‌ها توانسته شرايط درياچه اروميه را نسبت به سال‌هاي گذشته بهبود بخشد، اما آينده اين پهنه آبي همچنان به تصميمات مديريتي وابسته است. به باور آنها، کاهش مصرف آب در بخش کشاورزي، تأمين پايدار حق‌آبه زيست‌محيطي، جلوگيري از توسعه صنايع آب‌بر و اجراي کامل برنامه‌هاي مديريت حوضه آبريز، مهم‌ترين اقداماتي است که مي‌تواند از بازگشت درياچه به شرايط بحراني جلوگيري کند.

در چنين شرايطي، درياچه اروميه اگرچه پس از سال‌ها نشانه‌هايي از بهبود را تجربه مي‌کند، اما هنوز در مرحله تثبيت قرار دارد و تا رسيدن به شرايط پايدار و احياي کامل، راهي طولاني پيش رو خواهد داشت.