دليل تفاوت بارش برف در ايران و ترکيه چيست؟

4 سال خشکسالي

براي برخي هم اين پرسش ايجاد شده که چرا با وجود کمبود شديد بارش برف و باران در کشور به فاصله يک مرز، در کشور ترکيه بارش برف رخ مي‌دهد. به اعتقاد کارشناسان هواشناسي، ايران در حال حاضر وارد چهارمين فاز خشکسالي و سامانه کم بارشي خود شده و از آغاز سال جاري فقط 36 ميلي‌متر بارندگي به خود ديده که رقم ناچيزي محسوب مي‌شود. زماني متوجه عمق فاجعه مي‌شويم که بدانيم ميانگين بارش‌هاي بلندمدت کشور 2.63 ميلي‌متر بوده و اختلاف بين سال جاري با اين ميانگين چيزي حدود 2.42 درصد است!

طبق داده‌هاي مرکز ملي اقليم و مديريت بحران خشکسالي سازمان هواشناسي تا 10 دي امسال بارش در 29 استان کشور نسبت به دوره بلندمدت منفي است. در مجموع ميزان بارش‌ها در کشور از ابتداي سال آبي جاري تا 10 ديماه 1402 نسبت به دوره بلندمدت 44.8 درصد کاهش يافته است.

حتي برخي از کارشناسان محيط زيست اعتقاد دارند که خشک شدن درياچه اروميه هم بر روي اين نباريدن تاثير دارد. بر اساس گزارش‌هاي ITCC، سال 2023 در کل يکي از خشک‌ترين سال‌ها در تاريخ جهان بوده و طبق آمار‌هايي که به دست آمده، گرما و خشکسالي زمين، در طول 200 سال اخير بي سابقه است. امسال در کوهستان‌هاي آلپ (درست مثل سال گذشته)، برف به حدي کم بود که مسابقات جهاني اسکي با برف مصنوعي برگزار مي‌شود. تمامي اين شواهد نشان دهنده خطر «جهان گرمايي» و «تغيير اقليم» است.

اين حرف‌ها شايعه است

در همين راستا احد وظيفه رئيس مرکز ملي اقليم و سرپرست بحران خشکسالي سازمان هواشناسي کشور در گفتگو با خبرنگار فارس درباره  شبهات مطرح شده گفت: اين حرف‌ها بيشتر شايعه است تا واقعيت. از گذشته تا به امروز هم از اين موارد که در ترکيه برف باريده باشد و در ايران بارش کم باشد را را زياد داشته‌ايم، شما تصاوير ماهواره‌اي را هم ببينيد اين موضوع را تاييد مي‌کند.

اختلاف توپوگرافي دليل بارش‌ها

رئيس مرکز ملي اقليم و سرپرست بحران خشکسالي سازمان هواشناسي کشور افزود: علت بارش برف در ترکيه اين است که مناطق کوهستاني به سمت بادسوي جريان هست، يعني جريانات مرطوب ابتدا وارد جنوب شرق ترکيه شده و بعد وارد ايران مي‌شوند، مثل شمال و جنوب البرز، جريان‌هاي هوا که از درياي خزر مي‌آيند وارد گيلان و مازندران مي‌شوند بارندگي بيشتري دارد که اقليم آن منطقه را متفاوت مي‌کند ولي در جنوب رشته کوه البرز مثل استان تهران بارندگي خيلي کمتر هست، آن طرف کوه برف هست و اين طرف خبري نيست که اين به دليل اختلاف توپوگرافي هستند.

وظيفه ادامه داد: در ترکيه هم همين اتفاق مي‌افتد و جريانات مرطوب به کوه برخورد کرده و مجبور به صعود کوهساري شده و سرد شده و شروع به بارش مي‌کنند، اما جرياني که از کوه عبور مي‌کند خشک‌تر است. در همه دنيا شرايط به همين صورت است. در رو به شمال هيماليا که فلات تبت است و رو به جنوب آن که هندوستان و نپال است مي‌بينيد که سمت هندوستان سبزتر است و فلات تبت خشک‌تر هست يا در زاگرس سمت ايلام،کرمانشاه، چهار محال و بختياري و لرستان که سمت سوي جريان هوا و غرب کوهستان هستند رطوبت که مي‌گيرند بارندگي خوبي انجام مي‌شود و وقتي به آن سمت کوه  يعني استان اصفهان مي‌رويم همه چيز خشک مي‌شود، اين اتفاقات جزئي از طبيعت و اقليم است.

بارندگي نرمال ترکيه

وي گفت: اين شايعات هيچ مبناي علمي ندارد و بيشتر مبناي ذهني است و هيچ مشاهده و آزمايشگاهي اين موضوع را تاييد نکرده، در اقليم و تاريخچه ما هم  خشکسالي در گذشته هم وجود داشته است. ترکيه براي ماه نوامبر تا دسامبر« آذر و دي» بارش خوبي داشته است ولي در اکتبر «مهر تا آبان» بارندگي ضعيفي داشت و کمتر از نرمال بود، اما از نيمه دوم ماه آبان و آذر و دي چند سيستم هوايي به سمت ترکيه آمد و به سمت ما نيامد که به دليل گرماي زياد در خاورميانه بود بارش‌هاي خوبي گرفت و اندازه نرمال باران گرفته است. ولي ايتاليا و اسپانيا هم امسال بارش به اندازه کافي نگرفته‌اند.