در گردهمايي 150 شاعر و نويسنده در تبريز مطرح شد؛

هيچ تمدني در جهان بدون ادبيات وجود نداشته و ندارد و شعر و ادب آييني از لوازم تمدن شيعي- ايراني است.

در آيين نقد و بررسي کتاب «درآمدي بر مکتب شعر عاشورايي آذربايجان» که با حضور بيش از يک صد و پنجاه تن ازشاعران و نويسندگان تبريز برگزار شد، بر لزوم محوريت تبريز در گسترش و شکوفايي شعر آييني و عاشورايي در ايران، قفقاز و آناتولي تاکيد شد.

در اين آيين که جمعي از مديران فرهنگي آذربايجان‌شرقي نيز حضور داشتند، ابتدا دکتر محمد طاهري، رئيس بنياد ايران‌شناسي استان دربارة فعاليت‌هاي استاد جلال محمدي گفت: از ايام جواني در محضر ايشان تلمذ کرده‌ و با شخصيت ايشان آشنايي دارم. استاد محمدي شخصيتي جامع در حوزه‌هاي شعر، پژوهش‌هاي ادبي و تاريخي، روزنامه‌نگاري، نقد ادبي و برخي حوزه‌هاي ايران شناسي مانند تاريخ آذربايجان و قفقاز هستند و آثاري که طي چهل سال گذشته از ايشان چاپ شده، گواه اين حرف و ترسيم شخصيتي است که به حق مي‌توان او از مفاخر معاصر آذربايجان خواند.

رئيس بنياد ايران‌شناسي آذربايجان‌شرقي دربارة کتاب «درآمدي بر مکتب شعر عاشورايي آذربايجان» گفت: اين کتاب، نخستين کتاب در موضوع خود است و مسائل نويي در آن‌ مطرح شده که بسيار آموزنده است و من، بعد از چاپ کتاب در جلسة جمعي از فعالان فرهنگي و ادبي تبريز دربارة تازگي موضوعات کتاب و ارائة جريان شعر آييني و عاشورايي آذربايجان در قالب يک مکتب ادبي سخنراني کردم.

دکتر ابراهيم اقبالي، استاد برجستة دانشگاه تبريز و شاعر شناخته شده، ديگر سخنران مراسم بود. وي گفت: از نيکبختي‌هاي استاد محمدي اين است که در محضر دو تن از بزرگان شعر معاصر ايران؛ استاد شهريار که قلة شعر معاصر ايران است و استاد محمد عابد شاعر بزرگ آييني درس آموخته است و برخي ويژگيهاي شخصيتي آن بزرگان در او‌ ظهور کرده است.  همچنان که شهريار، فعاليت شاعري خود را «جهاد قلمي» مي‌ناميد، جلال محمدي نيز در دو حوزة زبان فارسي و زبان آذري به جهاد قلمي پرداخته و آثار ماندگاري خلق کرده است و به حق مي‌توان او را از شعرايربرجستة انقلاب دانست.

عضو هيئت علمي دانشگاه تبريز افزود: يکي از ويژگيهاي استاد شهريار تاثيرگذاري بود و استاد محمدي نيز اين خصيصه را دارد که اين‌خصيصه در دو عرصة شاگردپروري با ايجاد انجمنهاي ادبي و نيز ناثيرگذاري بر برخي اساتيد براي آفرينش آثار در زمينة تفکر ايراني و انقلابي خود را نشان داده است.

دکتر اقبالي دربارة فعاليت‌هاي استاد محمدي در زمينة مسائل قفقاز گفت: استاد محمدي از معدود انديشمندان حوزة قفقاز شناسي است که در مقابل تهاجم فکري ناشي از آن سامان به جانب وطنمان با جريان سازي ايستادگي کرده است و در اين زمينه از چهره‌هاي نادر کشورمان است که هنوز هم مقالاتي که به قلم وي در دهة 70 و 80 نوشته شده، تازگي دارد.

دکتر اقبالي در پايان سخنان خود با برشمردن ويژگي‌هاي کتاب «درآمدي بر مکتب شعر عاشورايي آذربايجان» و اهميت اين کتاب در شناخت شعر عاشورايي آذربايجان، خواستار افزودن فهرست اعلام بر کتاب و بسط موضوعات آن در چاپهاي بعدي شد.

دکتر محمدرضا بحري از شاعران آييني تبريز نيز با اشاره به تجارب حضور خود در انجمن شاعران اهل بيت ع و بهره‌گيري از اساتيد شعر آييني به بررسي مفصل کتاب و ارائة ديدگاه‌هاي خود پرداخت.

خانم حکيمه غفوري، مادر شهيد شناخته شدة مدافع حرم صادق عدالت اکبري نيز که در مراسم حضور يافته بود، طي سخناني  به تبيين موضوع استقامت در راه حق و اهميت آن پرداخت و گفت: پيوستن به جبهة حق مهم است اما مهم‌تر اين است که هنرمندان و شاعران ما از حضور در جبهة انقلاب و تحمل سختي‌ها خسته نشوند. چه بسا افرادي بودند که ابتدا در جبهة حق بودند اما پس از مدتي منحرف شدند يا با آلودگي به مسائل دنيوي از اهداف و آرمانها کوتاه آمدند. استاد جلال محمدي از کساني است که دهها سال در پاي اهداف و آرمانها ايستاده است و من در اين مراسم حضور يافته‌ام که از ايشان تشکر کنم.

حجه‌الاسلام والمسلمين سيدمحمود حسيني مديرکل تبليغات اسلامي آذربايجان‌شرقي نيز در سخناني با اشاره به فعاليت‌ها و همکاري‌هاي استاد محمدي از دهة 60 با سازمان تبليغات و تبديل شدن اين سازمان به کانون شعراي آييني تبريز گفت: ممکن است افرادي شعر آييني و انقلابي بگويند اما در زندگي و در عرصة عمل با آنچه مي‌گويند فاصله داشته باشند، اما زندگي و مواضع استاد محمدي نيز مطابق اعتقادات و آثار اوست.

آخرين سخنران مراسم، استاد علي شهودي شاعر شناخته شدة تبريزي و از ياران نزديک استاد محمدي بود که مقالة شيوايي با عنوان «استاد جلال محمدي: شخصيتي چندوجهي در عرصه‌ي ادبيات و فرهنگ» را قرائت کرد.

وي گفت: استاد جلال محمدي، نامي آشنا و درخشان در عرصه‌ي ادبيات و فرهنگ ايران به ويژه در منطقه‌ي آذربايجان  است. ايشان به تابير استاد شهريار در طي اين سالها يک لحظه از جهاد قلمي باز نايستاده و  با فعاليت‌هاي گسترده‌ي خود در حوزه‌هاي مختلف ادبي، پژوهشي، روزنامه‌نگاري و فرهنگي، جايگاهي والا در ميان اهل قلم و فرهنگ دوستان کسب کرده‌اند.

فعاليت‌هاي گسترده‌ي استاد در حوزه‌هاي مختلف ادبي و فرهنگي، نقش مهمي در حفظ و اشاعه‌ي فرهنگ و ادبيات ايران، به ويژه ادبيات آذربايجان  داشته است. ايشان با آثار ارزشمند خود، الگويي براي نسل‌هاي جوان و علاقه‌مندان به ادبيات هستند.

وي افزود: استاد جلال محمدي، علاوه بر جايگاه برجسته خود در عرصه شعر و ادبيات، به عنوان يکي از پژوهشگران و تحليلگران برجسته حوزه قفقاز نيز شناخته مي‌شوند. تسلط کم‌نظير ايشان بر تاريخ، فرهنگ، ادبيات و مسائل سياسي قفقاز، تحليل‌هاي دقيق و روشنگري‌هاي مهمي را در اين حوزه ارائه داده است.

ايشان نيز مانند استاد شهريار منادي وحدت و همدلي بين مردم حوزه قفقاز و آذربايجان و ايران حول محور اسلام و تشيع بوده‌اند.

اين شاعر ممتاز آييني با اشاره به تاثيرگذاري استاد محمدي بر شاعران جوان و رشد و شکوفايي نسلي از شعراي آييني و انقلابي گفت: کتاب ارزشمند «درآمدي بر مکتب شعر عاشورايي آذربايجان» پنجره‌اي رو به دنياي پربار شعر آييني آذربايجان گشوده است. يکي از نکات برجسته‌اي که در اين کتاب به آن پرداخته شده، رويکرد انقلابي و جهادي در اين مکتب شعري است.

شاعران آييني آذربايجان همواره با آرمان‌هاي اسلامي و انقلابي پيوند عميقي داشته‌اند. با آغاز نهضت امام خميني، اين پيوند بيش از پيش تقويت شد و شاعران آذربايجاني با سرودن اشعار حماسي و انقلابي، از اين نهضت مقدس حمايت کردند.

در پايان استاد جلال محمدي طي سخناني با ابراز تشکر قلبي از حضور شاعران و نويسندگان پيشکسوت و جوان در مراسم، نقل خاطره‌اي مکتوب از استاد شهريار در بيان اهميت شعر آييني پرداخت.

وي گفت؛ مقبره‌الشعرا و وجود مزار بزرگان شعر و ادب که از شهرهاي مختلف ايران به تبريز آمده و در اين شهر زيسته و به خاک سپرده‌اند، نشانة روشني است که روزگاري تبريز، شهر علم و ادب و عرفان بوده و زمينة مساعد براي فعاليت‌هاي علمي و ادبي در اين ظهر وجود داشته است، به گونه‌اي که بزرگاني مثل اسدي طوسي، خاقاني شرواني، لساني شيرازي، مجيرالدين بيلقاني، ظهير فاريابي و صدها شاعر و اهل معرفت و ادب، زادگاه و زيستگاه خود را ترک کرده و به تبريز مهاجرت مي‌کردند. آيا امروز نيز اين وضع ادامه دارد؟

وي با بيان اينکه امروز ملت ايران پرچمدار تمدن شيعي و ايراني است، افزود: شعر و ادب از عناصر بسيار مهم هر تمدن است و بدون شعر و ادب آييني، تمدن شيعي و ايراني به کمال نمي‌رسد. تبريز با توجه پيشينة صدها سالة خود در حوزة شعر و ادب و هنرهاي آييني، بايستي به محور و مرکزي تاثيرگذار در ايران و گسترة قفقاز و آناتولي باشد. اما متاسفانه برخي به جاي حرکت در مسير تمدن‌سازي شبعي و ايراني، اعتبارات فرهنگي را در اموري مانند ساخت مجسمه براي اعضاي يک باند تروريستي در عهد مشروطه به نام انجمن غيبي تبريز يا ساخت تنديس منشي سفارت فرانسه هزينه مي‌کنند.

وي با اشاره به اينکه براي تمدن‌سازي بايستي شخصيت‌هاي الگو را در جامعه مطرح کرد، گفت: با تبليغ و طرح شخصيت‌هايي مانند کوراوغلي که در تمام روايت‌هاي چاپ شده از او در ايران‌و خارج از ايران به عنوان فردي بياباني و شرابخوار معرفي شده، نمي‌توان از تمدن سازي سخن گفت. الگوهاي تمدن شيعي و ايراني بزرگان علم و ادب و حماسه و معرفت هستند.

وي در پايان سخنان با بيان اينکه، آذربايجان و آذري‌ها به عنوان يک قوم ايراني همواره در مذهب تشيع استوار بوده‌اند، و آذري‌هاي قفقاز و ترکيه نيز که بر اثر حوادث و جنگها از ايران جدا شده‌اند، از جريان شعر عاشورايي تبريز و آذربايجان تاثيرپذير بوده‌اند، از شوراي فرهنگ عمومي آذربايجان‌شرقي خواست که همت خود را جزم کرده و با ايجاد ساختاري، نقش تبريز را به عنوان مرکز شعر و ادب عاشورايي تعريف و اجرا کنند.

وي گفت؛ در گذشته نيز اين موضوع يعني احياي نقش تاريخي و محوري تبريز در حوزة شعر و ادب آييني و عاشورايي با دو زبان فارسي و آذري در گسترة ايران، قفقاز جنوبي و آناتولي (آذري‌هاي شيعه در قفقاز و آناتولي)   شعر و ادب آييني و عاشورايي به عنوان  مطرح شده است اما  به دلايلي مانند عدم اولويت شناسي و مشغول شدن برخي دستگاههاي فرهنگي به کارهاي مختلف، از اين امر بسيار مهم و مرتبط با تمدن شيعي و ايراني غفلت شده است.

در پايان اين آيين شکوهمند، الواح تقديري از سوي بنياد ايران شناسي، اداره کل تبليغات اسلامي، سپاه عاشورا، سازمان بسيج هنرمندان، ارشاد اسلامي و شعراي ارسباران به استاد محمدي اهدا شد.