درس‌هايي از استاد جوادي‌ آملي براي سياست‌مداراني که سقوط کردند

پيشتر در سير انديشه‌هاي استاد جوادي آملي، شمه‌اي کوتاه از «اصول کلي شناخت قرآن» به قلم ايشان را بيان کرديم. اما در ادامه بحث، درس‌هايي از انديشه‌هاي استاد استنباط مي‌شود که بسيار مناسب شرايط اين روزهاي کشورمان و شرح حال سياست‌مداراني است که عکس مفهوم قرآني «سرسختي مقابل کفار و مهرباني بر خويشان» موضع مي‌گيرند.

همچنين استاد در بحث قرآن شناسي بيان مي‌دارد که چگونه نبود تقوا باعث مي‌شود تا نوري که باعث شناخت حق از باطل مي‌شود به قلوب برخي از انسان‌ها راه پيدا نکند و نهايتا آنها سقوط کنند.

سختي با دوستان و رفعت با دشمنان!

در ماه‌هاي گذشته و پس از جنگ تحميلي رمضان، ديديم که چگونه برخي از افراد و چهره‌هاي سياسي در بسياري از مناسبات و رويدادهاي رخ داده، طوري رفتار مي‌کنند که گويا در جنگ تحميلي و حوادث پس از آن، جبهه خودي مقصر است.

به عنوان نمونه، سخنان اخير غلامحسين کرباسچي پيرامون نقض تفاهم نامه اسلام آباد، به سفيدشويي چهره دشمن پرداخته و ايران را مقصر برهم خورد توافق معرفي کرده است.

يا بارها تلاش صادق زيبا کلام براي تطهير چهره آمريکا در موضوع موشک باران مدرسه شجره طيبه ميناب از جمله اين موارد است که در ماه‌هاي گذشته خاطر مردم را آزرده بود.

اين امر در حالي است که در آيه 29 سوره فتح، رسول گرامي اسلام و همراهان ايشان، افرادي معرفي مي‌شود که «بر کافران سرسخت و در ميان خودشان با يکديگر مهربانند» ولي در خصوص چنين سياست‌مداراني اين معنا کاملا دگرگون شده است.

تعبير استاد جوادي آملي از معناي «رحما بينهم»

آيت الله جوادي آملي مي‌فرمايد: «اسم رحمان مبداء تعاليم قرآن کريم قرار گرفت تا انسان‌ها در مکتب خداي رحمان درس رحمت بياموزند و و همانند آورنده اين کتاب (حضرت محمد صلوات الله عليه) بالمومنين رئوف رحيم  و همچون همراهان او «رحما بينهم» شوند.»

اين همان معناي رفعت با خويشان و مومنان و در مقابل سخت‌گيري نسبت به دشمنان و کفار است. از ديدگاه استاد، اين جنس از رحم و شفقت با مومنين «از جنس رحم به خود انسان است» يعني کسي که به خويشان رحم مي‌کند در واقع به خودش رحم کرده است. 

اما در شرايط کنوني کشورمان مي‌بينيم که برخي از افراد برعکس اين معنا رفتار مي‌کنند که اين موضوع نيز در انديشه‌هاي استاد جوادي آملي، به عدم تقواي آنها برمي‌گردد.

وقتي شناخت حق و باطل گم مي‌شود

استاد جوادي آملي در بحث شناخت کليات قرآن مي‌فرمايد: «خداى سبحان، خود را معلّم قرآن كريم معرفى نمود و تقواى انسانها را شرط فراگيرى علوم حقيقى قرار داد..»

ايشان با ذکر بخشي از آيه 29 سوره انفال (إِنْ تَتَّقُوا اللَّهَ يَجْعَلْ لَكُمْ فُرْقَانًا) بيان مي‌دارند: «يعنى اگر با تقوا بوديد و با پرهيز از تمرّد، دستورات الهى را همواره رعايت كرديد، خداوند نورى كه با آن فرق بين حق و باطل ميسور است، به شما مى‌دهد.»

 اما در مقابل عدم رعايت تقوا باعث مي‌شود تا فرق بين حق و باطل ميسر نشود و شايد همين نکته است که باعث مي‌شود علي رغم تمامي خلف وعده‌ها و شرارت‌هايي که دشمن انجام داده، همچنان برخي از سياسيون جبهه خودي را مقصر و دشمن را تطهير کنند.

چگونه دل‌ها قفل و افراد سقوط مي‌کنند؟

استاد جوادي آملي در ادامه مي‌گويد: «مهم‌ترين عاملى كه فارِق بين صواب و ناصواب است، همانا قرآن كريم است... و تنها شرط بهره‌بردارى از باطن قرآن و آشنايى با آن نور مخصوص، همان پرهيز از گناه است.»

در واقع عدم تقوا و تمرد از دستورات الهي باعث مي‌شود تا برخي از افراد فرق بين حق و باطل را متوجه نشوند و به قول استاد «اگر تقوا اصلاً حاصل نشد يا دوام نداشت، فيض خداوند قطع مى‌گردد.»

به اين ترتيب است که مسير بسته شدن دل‌ها و سقوط افراد تسهيل مي‌شود. مساله‌اي که در مواضع و سخنان برخي از سياست‌مداران و چهره‌هاي مطرح مي‌بينيم.