حلقه‌اي که روي نيمکت هم گم شده است

به گزارش خبرنگار مهر، اين نتيجه براي کشتي آزاد جوانان ايران قابل قبول نيست و فاصله محسوسي با انتظارات از تيمي دارد که همواره يکي از مدعيان اصلي قهرماني جهان بوده است؛ تيمي که قرار است پشتوانه آينده کشتي بزرگسالان باشد، در شش وزن از 10 وزن از رسيدن به مدال بازماند و با وجود تغييرات در کادر فني پس از ناکامي در مسابقات قهرماني آسيا، نتوانست جايگاه خود در جمع سه تيم برتر جهان را حفظ کند.

ماجرا از مسابقات قهرماني آسيا در تايلند آغاز شد؛ جايي که تيم ملي کشتي آزاد جوانان با سه مدال طلا، دو نقره و سه برنز و کسب 164 امتياز، نايب‌قهرمان آسيا شد. نتيجه‌اي که براي فدراسيون کشتي قابل قبول نبود و با واکنش تند مسئولان اين فدراسيون همراه شد. فدراسيون در موضع‌گيري خود صراحتاً از عملکرد کادر فني و برخي کشتي‌گيران انتقاد کرد و از ايجاد تغييرات براي حضور در مسابقات جهاني خبر داد.

در نهايت پيش از آماده‌سازي تيم جوانان براي مسابقات جهاني، عليرضا کريمي و امين طاهري به کادر فني اضافه شدند؛ دو چهره‌اي که هر دو سابقه قهرماني در کشتي را دارند و قرار بود تجربيات خود را در اختيار نسل جوان قرار دهند. مهدي يگانه‌جعفري نيز به جمع مربيان اضافه شد و ترکيب کادر فني تغيير کرد. با اين حال، مسابقات جهاني نشان داد تغييرات فدراسيون به نتيجه‌اي که انتظار مي‌رفت منجر نشد.

رحماني دو ثانيه تا طلا؛ اما مشکل فقط يک شکست نبود

بدون شک يکي از صحنه‌هاي حسرت برانگيز مسابقات جهاني جايي بود که ابوالفضل رحماني تا آستانه کسب مدال طلا پيش رفت اما در نهايت دستش به مدال طلا نرسيد. او در فينال وزن 92 کيلوگرم تا ثانيه‌هاي پاياني با نتيجه 2 بر صفر از حريف گرجستاني خود پيش بود، اما در دو ثانيه پاياني با دريافت يک فن چهار امتيازي، پيروزي را از دست داد و به مدال نقره رسيد.

البته حتي طلاي رحماني نيز نمي‌توانست ضعف کلي تيم ايران را پنهان کند. مشکل اصلي کشتي آزاد جوانان ايران در اين رقابت‌ها، تنها از دست رفتن يک مدال طلا نبود؛ بلکه در 6 وزن از 10 وزن، نمايندگان ايران از رسيدن به مدال بازماندند و همين موضوع باعث شد تيم ايران در جدول رده‌بندي نيز فاصله زيادي با صدر جدول داشته باشد.

آمريکا با 205 امتياز قهرمان شد، روسيه با 155 امتياز در جايگاه دوم قرار گرفت و ژاپن نيز با 103 امتياز بالاتر از ايران ايستاد. بدون شک نتيجه تيمي مسابقات جهاني يک ضعف جدي را نمايان کرد؛ ايران در اين دوره از رقابت‌ها از نظر تعداد کشتي‌گيران مدعي، فاصله محسوسي با رقباي اصلي خود
داشت.

پشتوانه‌ها هستند، اما آيا پشتوانه مربي هم داريم؟

سال‌هاست فدراسيون کشتي از «پشتوانه‌سازي» به عنوان يکي از برنامه‌هاي اصلي خود صحبت مي‌کند؛ اينکه در رده‌هاي پايه کشتي‌گيراني ساخته شوند که در آينده جاي قهرمانان فعلي تيم ملي را بگيرند. اما در اين ميان يک سؤال مهم کمتر مطرح شده است؛ براي ساختن اين کشتي‌گيران، چه برنامه‌اي براي ساختن مربيان آينده داريم؟

کشتي ايران از نظر قهرمانان سابق و چهره‌هاي باتجربه کمبود ندارد. بسياري از قهرمانان جهان، آسيا و المپيک از دنياي قهرماني فاصله گرفته‌اند و مي‌توانند وارد عرصه مربيگري شوند. البته قرار نيست هر قهرمان بزرگي حتماً مربي بزرگي هم باشد، اما مي‌توان مربيان مستعد را از ميان همين چهره‌ها شناسايي و براي آنها مسير مشخصي براي ورود به مربيگري ايجاد کرد. حضور عليرضا کريمي و امين طاهري در کادر فني تيم جوانان را مي‌توان نمونه‌اي از همين اتفاق دانست. هر دو از چهره‌هاي شناخته‌شده کشتي هستند که تجربه حضور در بالاترين سطح را دارند و حالا وارد عرصه مربيگري شده‌اند.

اما سؤال اينجاست که چرا اين روند نبايد به يک برنامه مشخص و دائمي تبديل شود؟ چرا فدراسيون نبايد از ميان قهرمانان سابق، مربيان مستعد را شناسايي و آنها را از رده‌هاي پايه وارد چرخه مربيگري کند؟ يک مربي جوان مي‌تواند چند سال در کنار مربيان باتجربه کار کند، تجربه به دست بياورد و بعد از طي اين مسير، به سرمربيگري تيم‌هاي ملي برسد. اگر قرار است براي کشتي‌گيران پشتوانه بسازيم، بايد براي مربيان آينده هم پشتوانه داشته
باشيم.

دو مسئوليت براي يک مربي؛ تصميمي که سؤال‌برانگيز شد

در اين ميان، يکي ديگر از موضوعات قابل تأمل در مورد تيم ملي کشتي آزاد جوانان حضور همزمان احسان اميني به عنوان سرمربي تيم جوانان و عضو کادر فني تيم ملي بزرگسالان است. اين موضوع حتي پس از نايب‌قهرماني آسيا نيز مورد توجه قرار گرفت و برخي رسانه‌ها اين سؤال را مطرح کردند که آيا بهتر نبود فدراسيون پس از نتيجه آسيايي، در کنار تغييرات کادر فني، تکليف دو مسئوليت همزمان اميني را نيز مشخص مي‌کرد.

طبيعي است که حضور يک مربي در دو تيم ملي الزاماً به معناي اشتباه بودن تصميم نيست و نمي‌توان نتيجه جهاني را به تنهايي به اين موضوع نسبت داد؛ اما سرمربي تيم جوانان مسئوليت سنگيني دارد. او بايد تمام فرآيند آماده‌سازي، انتخاب نفرات، آناليز رقبا، مديريت اردوها و مسائل فني تيم را دنبال کند. از سوي ديگر، تيم بزرگسالان نيز به عنوان مهم‌ترين تيم کشتي کشور، به تمرکز بيشتر و حضور دائمي اعضاي کادر فني نياز دارد.

وقتي کشتي ايران کمبودي از بابت مربيان باتجربه و صاحب‌نام ندارد، اين سؤال مطرح مي‌شود که چرا بايد يک مربي به‌صورت همزمان مسئوليت دو تيم ملي را برعهده داشته باشد؟ اين موضوع زماني اهميت بيشتري پيدا مي‌کند که عملکرد تيم جوانان در ماه‌هاي اخير را در نظر بگيريم؛ تيمي که ابتدا در آسيا نايب‌قهرمان شد و سپس در مسابقات جهاني نيز به جايگاه چهارم
رسيد.

درسي که کشتي ايران بايد از آمريکا ياد بگيرد

شايد يکي از مهم‌ترين درس‌هاي مسابقات جهاني براي فدراسيون کشتي اين باشد که اگر قرار است تيم‌هاي پايه محل ساختن قهرمانان آينده باشند، بايد همزمان محل پرورش مربيان آينده نيز باشند. تيم جوانان بهترين فرصت براي اين کار است؛ جايي که مربيان جوان مي‌توانند در کنار افراد باتجربه کار کنند، مسئوليت بيشتري بگيرند و به‌تدريج براي هدايت تيم‌هاي ملي آماده شوند.

نکته قابل توجه در مسابقات جهاني امسال، قهرماني آمريکا با 205 امتياز بود؛ تيمي که با فاصله‌اي قابل توجه از روسيه در صدر جدول قرار گرفت. يکي از تفاوت‌هاي قابل تأمل کشتي آزاد آمريکا، استفاده از قهرمانان و چهره‌هاي بزرگ اين رشته در مسير هدايت و توسعه رده‌هاي پايه است؛ رويکردي که مي‌تواند براي کشتي ايران نيز قابل بررسي
باشد.

جردن کاکس، قهرمان جهان و دارنده مدال برنز المپيک، از سال 2024 مسئوليت توسعه کشتي آزاد رده‌هاي پايه آمريکا را برعهده گرفته و امسال نيز هدايت تيم آزاد جوانان اين کشور را در مسابقات جهاني زير 20 سال بر عهده داشت. تيم تحت هدايت او براي سومين سال متوالي عنوان قهرماني جهان را به دست آورد. در کنار کاکس، ديويد تيلور نيز به عنوان يکي از چهره‌هاي مطرح کشتي آزاد آمريکا، علاوه بر فعاليت در عرصه مربيگري باشگاهي، در کنار
تيم ملي اين کشور نيز فعاليت مي‌کند. اين چهره‌ها فقط روي نيمکت نيستند، بلکه تجربه و دانش خود را به نسل بعدي کشتي منتقل
مي‌کنند.

البته اين فرايند به اين معني نيست که هر قهرمان بزرگي مي‌تواند سرمربي تيم ملي باشد، اما مي‌توان از تجربه و دانش قهرمانان سابق براي تربيت مربيان جوان و ساختن نسل بعدي استفاده کرد. شايد يکي از درس‌هاي مسابقات جهاني براي کشتي ايران همين باشد؛ اگر براي ساختن قهرمانان آينده برنامه داريم، بايد براي تربيت مربياني که قرار است اين قهرمانان را بسازند هم برنامه داشته باشيم.

در غير اين صورت، هر بار که يک تيم پايه نتيجه خوبي نگيرد، دوباره چند اسم تغيير مي‌کنند؛ يک مربي جابه‌جا مي‌شود و يک قهرمان سابق به کادر اضافه مي‌شود و بعد از مدتي همين چرخه تکرار خواهد شد. اين تغييرات مقطعي را نمي‌توان پشتوانه‌سازي واقعي دانست. پشتوانه‌سازي زماني کامل مي‌شود که در کنار کشتي‌گيران، مربيان آينده هم به‌صورت مستمر ساخته شوند.

پشتوانه‌سازي بايد از مربيان هم شروع شود

البته اين بحث تنها به کشتي آزاد جوانان محدود نمي‌شود. در کشتي فرنگي نوجوانان هم پس از کسب عنوان سومي جهان و سقوط دو پله، صحبت از تغيير کادر فني مطرح شده است. تيم ايران در مسابقات جهاني با دو مدال طلا، دو برنز و 96 امتياز سوم شد؛ در حالي که سال گذشته با هدايت محسن سوريان قهرمان جهان شده بود.

يکي از اتفاقات تلخ اين مسابقات نرسيدن آرمين اسماعيلي به دليل دير رسيدن به مرحله نيمه نهايي بود که با اعلام ديسکاليفه شدن از مسابقات کنار گذاشته شد. حالا نام مهدي علياري، عضو کادر فني تيم ملي بزرگسالان، به عنوان گزينه هدايت تيم نوجوانان مطرح شده است؛ تغييري که هنوز رسمي نشده است. اگر اين اتفاق رخ دهد، باز هم يک مربي از تيم بزرگسالان به رده پايه مي‌رود. اين تصميم مي‌تواند از نظر استفاده از تجربه مربيان باتجربه قابل دفاع باشد، اما سؤال اصلي همچنان باقي است؛ چرا براي تربيت مربيان رده‌هاي پايه يک مسير مشخصنداريم؟

چهارمي تيم جوانان آزاد و احتمال تغيير کادر فرنگي نوجوانان، هر دو يک نکته مشترک دارند؛ در کشتي ايران بايد براي مربيان آينده هم به اندازه کشتي‌گيران آينده برنامه‌ريزي شود. تغيير مربي بعد از هر نتيجه ضعيف شايد در کوتاه‌مدت راه‌حل باشد، اما اگر قرار باشد هر بار فقط چند اسم جابه‌جا شوند، مشکل اصلي حل نمي‌شود. کشتي ايران قهرمانان بزرگي دارد و مي‌تواند از تجربه آنها براي ساخت نسل جديد مربيان استفاده کند. بدون شک پشتوانه‌سازي فقط ساختن کشتي‌گير نيست؛ مربيان آينده هم بايد از همين امروز ساخته شود.