حداد عادل: حجاب بايد جدي گرفته شود ولي نبايد به شکلي در بيايد که ملت را مقابل هم قرار دهد

غلامعلي حداد عادل با حضور در برنامه گفتگوي ويژه خبري يکشنبه شب سيما، بيانيه شوراي عالي انقلاب فرهنگي را در زمينه حجاب و عفاف، تبيين و درباره آن گفتگو کرد.

متن اين گفتگو به شرح زير است:

با توجه به بيانيه شوراي عالي انقلاب فرهنگي و نگاهي که در بندها و بخش‌هاي مختلف اين بيانيه آمده است، سابقه حجاب در کشور ما چيست؟

بيانيه شوراي عالي انقلاب فرهنگي بيشتر جنبه بيان مباني دارد، بيان ديدگاه و بيشتر از جنس سياست گذاري است تا قانون گذاري، چون شوراي عالي انقلاب فرهنگي در درجه اول، سياست گذاري فرهنگي مي‌کند، به ندرت قانون گذاري مي‌کند، قانون گذاري کار مجلس، ولي سياست گذاري کار شوراي عالي انقلاب فرهنگي است، بنابراين در اين بيانيه هم شورا نخواسته که وارد جزئيات اجرايي مجريان قانون شود، اما چارچوب‌هاي کلي را بيان کرده است و مباني فرهنگي را از آن جهت که مسئله حجاب بيش از آنچه يک امر قانوني باشد يک امر فرهنگي و اعتقادي است و کاملاً يک حقيقت يا واقعيتي است که به عالم فرهنگ، اعتقاد و بينش بستگي دارد، اين بيانيه تکيه و تاکيدهايش بر روي اين جنبه است.

عضو شوراي عالي انقلاب فرهنگي افزود: سابقه اين موضوع به عنوان حجاب و کشف حجاب بيشتر از مشروطه به بعد که جامعه ما با پديده تجدد غربي روبرو شد، يکي از مسائل، مسئله زن بود، اگر فهرست کنيم که در مشروطه اندکي قبل و قبل مشروطه در مفصل تاريخي فهرست موضوعاتي که جامعه ما بر سر آن موضوعات با چالش مواجه شد چه بوده، مثلا يکي از آن‌ها عقب ماندگي علمي بوده، يکي اقتصاد بوده، سياست، صنعت و يکي هم مسئله زن بوده، يعني مسئله زن از آن به بعد وارد گفتمان سياسي و فرهنگي جامعه ايران شده و از همه مسائل در مورد زن مهم تر، مسئله حجاب بوده که شما مي‌بينيد در سال 1314 بالاخره کار به جايي مي‌رسد که چادر را به زور از سر زن‌هاي مسلمان ايران مي‌کشند، اين خود يک فصل تلخي است به قول فردوسي «يکي داستاني است پر آب چشم» که چه کردند با زن ها، مادربزرگ‌هاي امثال ما شايد بعضاً سال‌ها از خانه بيرون نيامدند يعني از سال 1314 تا 1320 که سقوط رضا شاه بود از خانه بيرون نيامدند، اگر مي‌خواستند ديدن اقوام بروند محله به محله شب‌هاي تاريک از روي پشت بام‌ها مي‌رفتند؛ البته از فاصله 1320 تا 57 شکل خشن نبود، ولي يک شکل فرهنگي محسوس و نامحسوسي ريشه‌هاي حجاب سوزانده مي‌شد و يک جاهايي هم مقابله و مخالفت مي‌شد.

وي ادامه داد: انقلاب که شد توقع طبيعي عموم مردم متدين ايران از حکومت و جمهوري اسلامي اين بود که براي برهنگي فکري شود و حکم مهمي که خيلي هم عرصه اش وسيع است انقلاب اسلامي و جمهوري اسلامي به حکم اسلامي بودنش بايد تعهدي نسبت به اين حکم شرعي و الهي مي‌داشت، از اول انقلاب تا حالا هم ادامه پيدا کرده است، نکته مهم اين است که حجاب اولاً مخصوص اسلام نيست، در اديان الهي وجود دارد و جزء فطرت بشر است يعني انسان طوري افريده شده که يک غريزه‌اي به نام شرم و حيا دارد؛ قبايل بدوي که هيچ نشاني از تمدن ندارند اولين نشانه ورودشان به جامعه متمدن، پوشش است يعني اگر دو قبليه ببينيد يکي کاملاً برهنه يکي با پوشش مختصر، مي‌گوييد که اين‌ها جلوتر و آن‌ها عقب‌تر هستند، اين نشان مي‌دهد که بلوغ زندگي انساني و اجتماعي، انسان را به سمت شرم و حيا پيش مي‌برده است.

حداد عادل اضافه کرد: در اديان مختلف هم همين طور است، حدود 30 سال قبل، سفري به نيويورک داشتم و به دلالت يکي از دوستان ايراني خودم که آنجا ساکن بود از يک مدرسه دبيرستان دخترانه يهوديان آمريکا ديدن کردم، آنجا مدير مدرسه توضيح مي‌داد، در دفتر مدرسه ديدم تعداد زيادي روپوش بلند به جا لباسي آويزان است، توجهم جلب شد و از مدير مدرسه پرسيدم اين‌ها چيست، گفت ما يک استانداردي داريم و هيچ دانش آموزي حق ندارد روپوشي بپوشد که مثلا يک وجب از زانو کمتر باشد يعني بايد از زانو پايين‌تر باشد و مثلا يک وجب هم پايين ترباشد؛ اگر يک دختر دانش آموزي به مدرسه بيايد و ما ببينيم استاندارد را رعايت نکرده صدايش مي‌کنيم و اين روپوش‌هاي مختلف با ابعاد مختلف را تنش مي‌کنيم که آن روز با حجاب باشد و بعد به منزل خبر مي‌دهيم که شما بايد بچه خود را اصلاح کنيد.

عضو شوراي عالي انقلاب فرهنگي افزود: در جامعه ايران خودمان، شما هر چه به گذشته برگرديد در جامعه ايران هيچ مجسمه‌اي و چيز مشهودي که حکايت از اين کند که ايرانيان در تاريخ، برهنگي داشتند و برهنگي رايج بوده است، اصلا نمي‌بينيد.

در بخشي از صحبت هايتان اشاره کرديد که مسئله حجاب و عفاف يک مسئله اعتقادي و فرهنگي است، قرار است چقدر تضمين اجرايي دهد به آن چيزي که در اين حوزه در بخش‌هاي مختلف از جمله در قوانين، حوزه اجرايي و وظايف دستگاه‌ها و نهادها داريم؟

اين يک چارچوب کلي است، بيانيه را نبايد يک مصوبه ناظر بر اجرا از جانب شورا تلقي کرد، اين بيانيه در واقع يک چارچوب است که مقررات اجرايي و قوانين بايد در داخل اين چارچوب صورت گيرد، ولي طبيعي است که اين مقررات مي‌تواند با توجه به موقعيت، مخاطب و نوع تخلف از قانون، خيلي تنوع و انعطاف داشته باشد، اين‌ها يک ظرافت‌هايي است که همانطور که آقاي دکتر عاملي دبير شوراي عالي انقلاب فرهنگي هم گفتند آسيب شناسي‌هايي هم از اين جهت بايد شود، ممکن است اين رفتارها خيلي ظريف و دقيق نبوده باشد، ولي اين بيانيه وارد جزئيات نمي‌شود، آن‌ها در مقام اجرا و مقررات و قانون گذاري است.

خيلي‌ها سوال مي‌کنند که چه دليلي وجود دارد که در جامعه ما حجاب را رعايت کنيم؟

يک مسلمان مومن به خدا، وحي و قرآن شايد همين کافي باشد که بگوييم اين حکم خداست، در قرآن و آيات و در احاديث آمده است، سنت تاريخي جوامع اسلامي دلالت بر اين امر مي‌کند و مسئله حجاب مسئله‌اي نيست که اختلافي باشد، مثلا بگوييم که شيعه حجاب را قبول دارد، اهل سنت قبول ندارند، شما مي‌بينيد در کشورهاي مختلف مثلا شرق اسيا در ايام حج، مسلمان‌ها همه قبول دارند، اين يک دليل شرعي است، اما مسئله حجاب اتفاقاً از آن مسائلي است که درک فلسفه اش دشوار نيست، يعني آدم وقتي فکر مي‌کند مي‌بيند اين درست است يعني انسان مي‌تواند فلسفه اين حکم را عقلاً هم تصديق کند، صحبت کردن راجع به مسئله حجاب سخت است، يعني همان شرم و حيايي که هميشه بايد باشد، يک نوع دست و بال سخنگو و نويسنده را مي‌بندد، ولي بايد بگويم که اگر قرار است در روابط جنسي، بي بند و باري نباشد در پوشش هم بايد بي بندوباري نباشد، يعني اگر در پوشش بي بندو باري باشد اگر برهنگي در يک جامعه‌اي رايج و شايع شود قطعاً در روابط جنسي نمي‌توان ضابطه گذاري کرد.

عضو شوراي عالي انقلاب فرهنگي افزود: يکي از نتايج سوء برهنگي و بي بندوباري جنسي، فروپاشي خانواده است، در هر جامعه‌اي که برهنگي بيشتر است خانواده ويران‌تر است، در اسلام و در اديان، روابط زوجيت و زن و شوهري فقط يک قرارداد حقوقي نيست، درست است که يک نظمي بايد حتما داشته باشد، ولي يک امر مقدس است، در مردها که به حج واجب تمتع مي‌روند واجب است که در کنار خانه کعبه جزء مناسک حج دو رکعت هم نماز نساء بخوانند و اگر کسي فراموش کند يا غلط بخواند همسر شرعي او بر او حرام مي‌شود، فکرش را بکنيد يک عبادتي مانند حج با آن عظمت يکي از واجبات براي مردها اين است که دوباره با خواندن دو رکعت نماز پيوند همسري خودشان را با خانمشان تحکيم کنند و اگر اين را غلط بخوانند بر هم مي‌خورد.

وي ادامه داد: مي‌خواهم بگويم اسلام به اين رابطه زن و شوهري به عنوان يک امر مقدس نگاه کرده است، اما در جامعه غرب، غريزه جنسي به جاي اينکه يک آيه‌اي يک نشانه‌اي از رحمت و حکمت الهي تلقي شود آن طور که در قرآن آمده که ما براي شما همسر و زوج جفت آفريديم، يعني خدا اين را جزو آيات خودش مي‌داند، اما در تمدن مادي غرب يک وسيله لذت جويي شده است، آن چيزي که مقدمه يک حکمت بالاتر فرزندآوري و فرزندپروري و تربيت است اين يک اصل شده، با چنين نگاهي خانواده در معرض خطر است، آمارها را در کشورهاي غربي ببينيد که مثلا يک وبگاهي است در اينترنت اصلا مانند شاخص بورس که روز به روز نشان مي‌دهد اين را هم سال به سال نشان مي‌دهد که درصد اطفال بد سرپرست و بي سرپرستي که به خانواده‌هاي متلاشي شده تعلق دارند، نکته‌اي خطاب به زن‌هاي جامعه خودمان و بانوان، اگر اين جمهوري اسلامي فقط مي‌خواست بي دردسر حکومت کند اصلا ممکن بود از اول انقلاب بگويد ما وارد بحث حجاب نشويم ما چکار کنيم، چرا جمهوري اسلامي خودش را وارد چنين ميداني کرده که با نيمي از جامعه سر و کار دارد، خارجي يک جور فشار مي‌آورد داخلي يک جور سليقه دارد، چه دردسري است که جمهوري اسلامي خودش را گرفتار اين کار کرده، اين بيش از آنچه براي حکومت سود داشته باشد به سود خود خانواده هاست يعني اگر جمهوري اسلامي مي‌خواهد مانع رواج برهنگي در جامعه شود براي اين است که اگر جمهوري اسلامي اين کار را نکند دود بي بندو باري جنسي در درجه اول به چشم خود خانم‌ها مي‌رود، خانواده‌ها متلاشي مي‌شوند اگر روابط زن و مرد روابط بي حساب باشد در آن صورت خانواده ديگر سر جاي خودش نمي‌ماند، در جامعه مخصوصاً خانم‌ها بايد استقبال کنند از اينکه جمهوري اسلامي مي‌خواهد حريم خانواده را محفوظ نگه دارد.

سوال: در اتاق فکر معاندان و دشمنان جمهوري اسلامي ايران خيلي کار مي‌شود اينکه حجاب يک مانع است براي پيشرفت و فعاليت زنان سرزمينمان ايران.

برگرديد روزنامه‌هاي قبل از سال 1314 را بخوانيد، آن سال کشف حجاب، آن دوران را ببينيد که ايران از قافله تمدن عقب مانده اگر مي‌خواهيم از ذلت به اوج عظمت برسيم از اين عبارات، زنان ما بايد مثل غربي‌ها حجاب را بردارند شاعر مي‌گفته زنان ما همگي زنده اند در کفن هستند خود اين دليل سياه بختي است، اين‌ها به اين صورت وانمود مي‌کردند که اگر مي‌خواهيم مثل اروپايي‌ها علم و صنعت و پيشرفت داشته باشيم بياييم مثل اروپايي‌ها برهنه شويم، برهنه شدند آيا پيشرفت داشتيم از نظر صنعت؟ حالا عکس آن از اول انقلاب که مردم متدين زن‌هاي جامعه ما به سمت حجاب آمدند آيا از پيشرفت باز
ماندند؟

عضو شوراي عالي انقلاب فرهنگي افزود: بعد از انقلاب شاهد حضور زنان در همه رشته‌هاي دانشگاهي از جمله فني، مهندسي و پزشکي بوديم، در پزشکي در همان بخش مخصوص طب زنان، قبلا خانم‌ها تقريباً نبودند، بيشتر آقايان بودند، در انقلاب راه باز شد زن‌ها آمدند، اوايل هم يک عده‌اي نگراني مي‌کردند که زنان نمي‌توانند مانند مردها جراحي کنند که الان چنين بحثي نيست، يعني الان کسي در جامعه ما نمي‌گويد که از وقتي که زنان در اتاق‌هاي زايمان رفتند و در جراحي‌ها زنان شرکت مي‌کنند مثلا مرگ و مير به علت ناشي گري دکتراي زن بالا رفته است، چنين چيزي نيست، موفق هم هستند، خانم‌ها در شرکت‌هاي دانش بنيان کار مي‌کنند حجاب هم دارند، واقعاً و منطقاً هيچ رابطه منطقي بين اينکه کسي اندام خود را برهنه کند با پيشرفت وجود ندارد و هيچ رابطه منطقي هم بين اينکه کسي نخواهد اندام برهنه را نشان دهد با عقب ماندگي وجود ندارد، اين يک واقعيت است، در ميدان‌هاي ورزشي هم مي‌بينيد که خانم‌ها موفق هستند، اين استدلال با گذشت تاريخ هر دو وجه روشن و ثابت شده است.

سوال: مسئولان بايد در مواجهه با بي حجابي و بدحجابي چطور برخورد کنند؟

پوشش ايراني اسلامي حالا چادر يا حجاب باشد، اين يک استقلالي است که زن ايراني مي‌خواهد در سبک زندگي پوشش خودش را داشته باشد، غرب اين را تحمل نمي‌کند، غربي‌ها مي‌گويند همه جاي دنيا بايد از ما اجازه بگيرند اگر ما اجازه داديم لخت شوند يا بپوشند اگر ما اجازه داديم مثلا سگ دنبال خود راه بياندازند يا نه، سبک زندگي را بايد ما بگوييم، مطلب دوم اينکه نکته مهم در شرايطي که امروز جامعه ما دارد مسئله حجاب بايد حتماً جدي گرفته شود، ولي نبايد به شکلي در بيايد که ملت را به صورت دو صف مقابل هم قرار دهد، اين چيزي است که دشمنان ايران مي‌خواهند، دشمنان ايران مي‌خواهند مردم ايران دو دسته شوند، يک دسته به عنوان طرفداري از حجاب با ديگران دشمني کنند، ديگران هم با اين‌ها دشمني کنند، هر جوري ما بخواهيم قانون را اجرا کنيم که بايد هم بر سر مسئله حجاب پافشاري کنيم بايد مراقب باشيم که اين قضيه جامعه ما را از نظر آن اهدافي که انقلاب داشته که استقلال در راس آنهاست به صورت يک جامعه دو قطبي و تضاد در نياورد.