جنگ اخير، سرمايه اجتماعي را افزايش داد

محمد حسين صفار هرندي بير مجمع تشخيص مصلحت نظام، در  نشست علمي «الزامات حکمراني در دوره پساجنگ» و آيين رونمايي از مجموعه دو جلدي «حکمراني؛ از نظر تا عمل» ، اظهار کرد :  من با عنايت به مباحث مطرح‌شده در کتاب که عرض کردم، خواندني است و مي‌شود به آن‌ها کرد، اين عنواني را که به تعبير «حکمراني پس از جنگ» عزيزان انتخاب کردند، در چارچوب همين بحث مي‌خواهم نکاتي را عرض بکنم که از مقصود شما هم عبور نشده باشد.

وي افزود: من معتقدم که مقدماتي‌ترين و يا اولين دستاورد جنگ‌هاي 12 روزه و 40 روز اخير، ترميم سرمايه اجتماعي نظام است. سرمايه اجتماعي آسيب ديده بود. حالا ما اين حرف‌ها را در حقيقت در بعضي محيط‌ها، وقتي گفته مي‌شود، به عنوان يک دستمايه‌اي براي تخفيف اعتبار نظام از آن استفاده مي‌کنند. در محيط انديشگي، وقتي بحث مطرح مي‌شود، آسيب‌شناسانه است و براي تقويت بنيه سرمايه اجتماعي نظام، دلسوزانه مطرح مي‌شود. اين‌ها با هم فرق دارد.

عضو مجمع تشخيص مصلحت نظام گفت: اگر مي‌گوييم سرمايه اجتماعي نظام آسيب ديده، اين سرمايه اجتماعي به ذات آسيب‌زا نيست؛ يعني سرمايه اجتماعي نظام در ذات خودش اين‌طور نيست که هر روز که مي‌گذرد، کوچک‌تر و خفيف‌تر بشود، بلکه عرضي است. اين اتفاق به واسطه مثلاً بگوييم آمده شده دولت‌ها مؤثر، نوع مواجهه با مردم مؤثر بوده، فشارهايي که از بيرون مي‌آيد و ما توانايي مديريت کردن آن‌ها را گاهي نداشتيم و نداريم، اين‌ها مؤثر است.

وي ادامه داد: به همين اعتبار مي‌بينيم که وقتي جنگ اتفاق مي‌افتد، به فاصله فقط چند هفته بعد از جنگ، مخصوصاً بعد از جنگ 12 روزه که شوکه، در ارزيابي‌ها سرمايه اجتماعي را به صورت جهشي، ما ترميمش را مشاهده مي‌کنيم. مثلاً اگر بگوييم عددي بخواهيم بگوييم، نظام در شرايط ماقبل جنگ 12 روزه نزول کرده بود به حدود 20، بعد از جنگ بالاي 50 درصد وحتي بالاتر، جهش مي‌کند.

صفار هرندي عنوان کرد: بنابراين، پس آن تصور که اگر در قالب‌هاي چند تا عنصر، يکي اعتماد عمومي، اعتماد به نظام، اعتماد ميان مردم، اميد به آينده، مشارکت و حس مشارکت‌جويي براي اداره کشور در مردم، اين‌جوري اگر قالب چيزهاي اصلي‌اش، عناصر اصلي‌اش فرض بکنيم، به صورت مشهود هم شما در آن ايام مي‌بينيد.

وي بيان کرد: يعني در جنگ 12 روزه مي‌بينيد با مردمي که دارند ضربه مي‌خورند، وقتي حرف مي‌زنيم، اميدوار است. اين اميدواري البته يک بخشش مال تاب‌آوري است که در نيروهاي مسلح مي‌بينند. مي‌بينند که پاسخگويي پيدا کرده، نظام مي‌تواند با قدرت‌هاي بزرگ دنيا پنجه در پنجه بيندازد و کم نياورد. اين خوب، اميد، اميدواري‌ها را بالا مي‌برد.

وي افزود: اعتماد به نظام را از اين جهت بالا مي‌برد که مي‌بينند مسئولين پاي کار حل مشکلات مردم ايستادند؛ از رهبري شهيدمان گرفته که در آن موقعيت هم با سخن گفتنشان اميد را منتقل به جامعه مي‌کردند، رو افزايش مي‌دادند و هم حضورشان در محلي که محل مألوف ديدارهاي ايشان بوده، نشان مي‌دهد که نظام سرپاست و نظام از آن جنسي نيست که پاي آسيب بيروني وارد مي‌شود، مسئولينش اين طرف و آن طرف فرار بکنند.

عضو مجمع تشخيص مصلحت نظام گفت: مردم سابقه رهبران پيشين کشور را داشتند که البته تداوم بالاي سرمايه اجتماعي دائمي هم نيست. بعد از اتفاق جنگ 12 روزه که اميدهاي بسياري برانگيخته شده، اعتماد زيادي به نظام، ولي به واسطه بعضي شايد کم‌کاري‌هاي ما، اشتباهات ما و فوق آن، تدارک دشمني که سنجيده و آگاهانه به سراغ ما مي‌آيد؛ يعني واقعاً محاسبات دشمن در مواجهه با ما در قصه کودتاي 18 و 19 دي که واقعاً بايد يا کودتا يا شبه‌کودتا، به معنايي خيلي حساب‌شده بود، در واقع آيين حکمراني خودشان در مواجهه با ما را ترميم کردند.