جام جهاني 2026؛ ميزباني در خون، تصميمي در شرم

اين مقاله به قلم «آلان مور» (Alan Moore)، مفسر و نويسنده‌ي ورزشي قديمي ايرلندي مقيم روسيه نوشته شده است که برنامه‌ي ورزشي پرمخاطب «Capital Sports 3.0» را در يوتوب اجرا مي کند ...

روسيه به نام «ايمني» کنار گذاشته شد. پس چرا فيفا مسابقاتي را پيش مي‌برد که ميزبان آن کشورهايي هستند که مستقيماً درگير جنگ مي‌باشند؟

در سال 2018، در روزي که ميزباني جام جهاني 2026 فيفا به ايالات متحده، کانادا و مکزيک واگذار شد، قول دادم که به هيچ وجه در اين رويداد، در هر نقشي که باشد - از مفسر تا مجري، از روزنامه‌نگار تا گزارشگر - کار نکنم.

دليل ساده بود: پنج سال جنگ حقوقي بي‌وقفه عليه نهاد حاکم بر فوتبال جهان (فيفا) و زورگويي به نمايندگان براي رأي دادن عليه نامزد مورد علاقه من، مراکش. من به قولي که در برنامه زنده راديو «کپيتال اسپورتس» داده بودم، وفادار ماندم و در فوريه امسال قرارداد مفسر و مجري مسابقات را رد کردم.

چند هفته پس از رد اين پيشنهاد، ايالات متحده و اسرائيل جنگي نابرابر عليه ايران به راه انداختند و کانادا نيز فعالانه از آن حمايت کرد. با استفاده از منطق خود فيفا که در مورد روسيه و بلاروس اعمال شد، رويداد تابستان امسال بايد به تعويق بيفتد.

همه برابر نيستند

به عنوان کسي که در روند کنار گذاشتن باشگاه‌ها و تيم‌هاي ملي فوتبال روسيه از رقابت‌هاي بين‌المللي، در روزهاي پس از تشديد مناقشه اوکراين در سال 2022، نقشي داشتم، هيچ لذتي از اين که کسي باشم که خبر شليک ماشه توسط يوفا (نهاد حاکم بر فوتبال اروپا) را اعلام کرد، نبردم. در آن لحظه، «کپيتال اسپورتس» با مديرعامل وقت اتحاديه فوتبال تمام روسيه به صورت زنده برنامه داشت. توافقي که بين اتحاديه فوتبال روسيه، يوفا و فيفا صورت گرفت، به همه ما حس آرامش مي‌داد.

اين توافق عاقلانه، عمل‌گرايانه و مبتني بر ايمني بازيکنان، مقامات و هواداران بود. اين‌که نيروهاي روسيه وارد يکي از کشورهاي همسايه شده بودند، براي مقامات فوتبال، دغدغه‌اي در درجه دوم قرار داشت. اگر قرار بود جنگ واقعاً يک دغدغه باشد، آنگاه کشورهاي «ائتلاف مشتاقان» (نسخه اول) که در تهاجم غيرقانوني و تمام‌عيار به عراق در 23 سال پيش در مارس همان سال شرکت کردند، همه بايد طرد مي‌شدند.

ايتاليا و اسپانيا به ترتيب جام‌هاي جهاني 2006 و 2010 را نمي‌بردند و ايالات متحده ميزباني 2026 را به دست نمي‌آورد. با اين حال، سه کشور يادشده، به اضافه 48 کشور ديگر از جمله بريتانيا، لتوني، ليتواني، کويت و افغانستان، همچنان در خانواده فوتبال مقدمشان گرامي است!

با اين حال، اين سال 2003 نيست و ايده برگزاري يک رويداد بزرگ در دو کشوري که تا زانو در خون غوطه‌ورند، نه تنها از ديدگاه اخلاقي نکوهيده و از ديدگاه انساني وحشتناک است، بلکه آشکارا ناامن است. اندرو فلينت، روزنامه‌نگار ورزشي برنده جوايز، در دسامبر به «کپيتال اسپورتس» گفت: «اين يک حقيقت است که زمين‌هاي فوتبال براي حمله بيش از حد باز هستند... ايمني بازيکنان و هواداران به يکسان تضمين نمي‌شود.»

دليل اصلي کنار گذاشتن روسيه از فوتبال جهان، ايمني بود، و حملات عمدي متعدد اوکراين به زيرساخت‌هاي غيرنظامي از سال 2022، تصميم اتحاديه فوتبال روسيه/يوفا/فيفا را درست ثابت کرده است. با اين حال، فيفا حتي تعويق جام جهاني يا لغو ميزباني از ايالات متحده و کانادا را در نظر نگرفته است، و در عوض به برگزاري مسابقات مقدماتي در اروپا ادامه مي‌دهد. و دليل روشن است: ايالات متحده در حال اداره فوتبال جهان است.

«نامزد واشنگتني» فيفا را اداره مي‌کند

در نوامبر 2010، دو اتفاق خوب براي فوتبال رخ داد: ميزباني جام جهاني 2018 و 2022 به ترتيب به روسيه و قطر واگذار شد. در آن زمان، من در برنامه زنده شبکه دولتي ايرلند، آر تي اي راديو 1، هشدار دادم که اين براي فيفا و روسيه بد خواهد بود. اينکه انگلستان رقابت ميزباني جشنواره 2018 را باخته بود به اندازه کافي بد بود، اما واشنگتن از باختن به قطر به خشم آمده بود. ا

ين دو قلدرِ نق‌نقو نمي‌توانستند بپذيرند که محبوب‌ترين ورزش جهان متعلق به آن‌ها نيست تا بر آن حکمراني کنند. مسکو بلافاصله در تيررس کشورهاي انگليسي‌زبان و نوکران اروپايي آن‌ها قرار گرفت، با حملات مداوم به روسيه - از رسوايي‌هاي دوپينگ تا تلاش‌هاي تغيير رژيم و هر چيز ديگر - که تا شروع مسابقات در ورزشگاه لوژنيکي ادامه يافت. «تنبيه» قطر نيز در طول رويداد نسبتاً موفقي که برگزار کرد، ادامه يافت. با اين حال، تا سال 2018، نهاد حاکم بر فوتبال جهان (فيفا) تاراج شده بود. ايالات متحده افراد خود را پس از يک ضربه سر بريدن توسط باراک اوباما، سلف دونالد ترامپ، در رأس فيفا نشانده بود.

براي ما که در ورزش کار و گزارش مي‌کرديم، واضح بود که اوباما از جنگ حقوقي براي به زانو درآوردن فيفا استفاده کرد. علاوه بر اينکه اف‌بي‌آي ده‌ها مقام فيفا را دستگير يا بازداشت کرد، رئيس فيفا، سپ بلاتر سوئيسي، و ميشل پلاتيني، رئيس يوفا را مجبور به کناره‌گيري کردند.

پلاتيني فرانسوي، يکي از بازيکنان بزرگ تمام ادوار فوتبال، به طور جهاني به عنوان جانشين بلاتر براي رياست فيفا پذيرفته شده بود.

تا پايان سال 2015، اوباما پاکسازي کاملي را انجام داده بود و هر کسي را که حاضر به مقابله با ايالات متحده بود، کنار زد و در فوريه 2016، جاني اينفانتينو، دبيرکل يوفا، پسر سوئيسي‌الاصل مهاجران ايتاليايي، قدرت را به دست گرفت و بلافاصله مجموعه‌اي از اصلاحات را که از واشنگتن به او داده شده بود، تصويب کرد.

اينفانتينو با پلاتيني همگام بود، اما آماده بود تا با کلانتر جديد شهر همکاري کند.

در آستانه جام جهاني 2018، نمايندگان فدراسيون‌هاي ملي در مسکو گرد هم آمدند تا به ميزباني مسابقات 2026 رأي دهند. پيشنهاد مشترک ايالات متحده-مکزيک-کانادا عليرغم مخالفت اکثريت قريب‌به‌اتفاق نمايندگان برنده شد. تقريباً همه مي‌خواستند مراکش برنده شود و خشم به حدي بود که اسپانيا رأي ممتنع داد و نماينده آن به من گفت: «اين يک کلاهبرداري است. واشنگتن آدم خودش را نشانده و او اين را به آنها داده. اين نامزد منتخب نيست، نامزد واشنگتني است.»

پس اين مردِ نچسب که ورزش جهان را از طرف ايالات متحده اداره مي‌کند، کيست؟

«جام شرم»

«ما آن را به جام شرم تبديل کرده‌ايم»، شنونده‌اي در دسامبر گذشته با راديوي انگليسي «تاک‌اسپورت» تماس گرفت و اين را گفت. اين پس از آن بود که دولت ترامپ ممنوعيت ويزا را براي سه نفر از هفت نماينده ايراني براي حضور در قرعه‌کشي جام جهاني لغو کرد.

ايران تهديد کرده بود که مراسم پرمخاطب را تحريم کند تا به بي‌خردان را بر سر عقل بياورد. شنونده ديگري گفت که به ترامپ «يک جام بزرگ براق» قول داده شده بود. در ازاي سخاوتش، رهبر ايالات متحده اولين جايزه صلح فيفا را دريافت کرد، به عنوان جبران نبردن جايزه صلح نوبل. هواداران فوتبال در سراسر جهان ناله کردند، اما به گفته سايمون جردن، يک مالک سابق باشگاه فوتبال، اينفانتينو «بايد به رئيس خود اداي احترام مي‌کرد».

ماه مِي گذشته، اينفانتينو دو ساعت دير به هفتاد و پنجمين کنگره فيفا در آسونسيون، پاراگوئه رسيد، زيرا روزهاي قبل را در همراهي با دونالد ترامپ در سفر رئيس‌جمهور ايالات متحده به عربستان سعودي و قطر گذرانده بود.

نکته قابل توجه: اينفانتينو در قطر يک آپارتمان دارد و دو تا از فرزندانش در آن‌جا به مدرسه مي‌روند. نمايندگان يوفا، در يک نمايش از پيش برنامه‌ريزي شده قهرماني تئاتري، جلسه را ترک کردند. دو ساعت دير رسيدن به يک جلسه خشم اروپايي‌ها را برمي‌انگيزد، اما کشتن بيش از 150 کودک در يک مدرسه ايراني، سکوت را. يک کشور را با خاک يکسان کردن و ده‌ها هزار نفر را کشتن، فيفا براي شما براي توسعه امکانات در زمين‌هاي غصب شده پول مي‌فرستد و يوفا به باشگاه‌ها و تيم‌هاي شما اجازه رقابت مي‌دهد.

اينفانتينو مي‌دانست که اين تئاتر است، نه بيشتر. زيرا نمايندگان يوفا هنوز وقتي شهروندان الجزاير، ساحل عاج، سنگال، تونس، کيپ ورد و همچنين ايران، همگي با تبعيض ويزا مواجه مي‌شوند، سکوت کرده‌اند. هر شش کشور سهميه حضور در رويداد تابستان امسال را کسب کرده‌اند، اما ممکن است برخي از بازيکنان و کارکنان آن‌ها اجازه ورود به ايالات متحده را نداشته باشند. و همين ماه گذشته، کانادا از ورود رئيس فدراسيون فوتبال ايران به کنگره فيفا در ونکوور جلوگيري کرد. همان کنگره‌اي که اينفانتينو سعي ناموفقي کرد تا رئيس فدراسيون فوتبال اسرائيل و همتاي فلسطيني او را وادار به دست دادن کند.

و با اين حال، يکي از افراد داخلي فيفا به من گفت که اينفانتينو مردي است که «با خودش در جنگ است». اينفانتينو به طور خصوصي به موسسات خيريه براي پناهندگان در لبنان، غزه، اردن و حداقل دو کشور ديگر در منطقه کمک کرده است.

او «قطري‌هاي ثروتمند را وادار کرده تا کمک‌هاي بشردوستانه به کرانه باختري بفرستند.» آن شخص به شرط فاش نشدن نام به من گفت. او به من يادآوري کرد که نه تنها همسر اينفانتينو لبناني است، بلکه او نيز امسال تابعيت لبنان را دريافت کرده است. پس چرا به ايالات متحده و کانادا هنوز اجازه ميزباني جام جهاني داده مي‌شود و چرا اسرائيل هنوز در رقابت‌هاي يوفا حضور دارد؟

بازي با آتش

اگرچه برخي از کشورهاي عضو يوفا عليه حضور تيم‌ها و باشگاه‌هاي اسرائيلي در مسابقات اروپايي ابراز نارضايتي کرده‌اند، اما هيچ‌کدام از بازي کردن مقابل آن‌ها امتناع نکرده است. هواداران شرور و هوليگان‌هاي وابسته به مکابي تل‌آويو از بسياري از ورزشگاه‌ها و شهرهاي اروپايي طرد شده‌اند، با اين حال حتي عقل سليم و ايمني عمومي نيز ناديده گرفته شد، زماني که سياستمداران بريتانيايي امسال وقتي پليس محلي بيرمنگام مي‌خواست شانس ناآرامي در يک بازي در سال 2025 را کاهش دهد، مدعي «يهودستيزي» شدند.

وقتي قرعه‌کشي ايرلند را در مصاف با اسرائيل در ليگ ملت‌هاي اروپا انداخت که قرار است پاييز امسال برگزار شود، دولت و فدراسيون فوتبال ايرلند بهانه‌هاي بي‌ربطي آوردند که مقبول نيفتاد. «ورزش بايد بالاتر از سياست باشد»، گفت مديرعامل فدراسيون فوتبال ايرلند اين را گفت، يعني همان سازماني که سه سال پيش از صدور اجازه بازي کودکان روس در مسابقات اروپايي خودداري کرده بود.

امتناعي که رئيس يوفا آن را «تبعيض مستقيم» عليه کودکان روس خواند. پس از تکرار مواضع دولت در مورد اسرائيل، دولت به فدراسيون فوتبال ايرلند پاداش مناسب داد و دوبلين به اين سازمان بدهکار «زمان اضافي» براي بازپرداخت وام 1.5 ميليون يورويي اعطا کرد. همدستي در جنايات جنگي براي فوتبال ايرلند نتيجه بخشيد.

اگر خشم جهاني از ويراني ادامه‌دار غزه، حمله به لبنان و حملات به ايران دلايل کافي براي فيفا براي تجديد نظر در ميزباني يک رويداد بزرگ در ايالات متحده در تابستان امسال نباشد، ديگر هيچ چيز کافي نخواهد بود. هرگز در تاريخ جام جهاني به اندازه اين دوره رسوايي، اما کاملاً ناديده گرفته شده، وجود نداشته است. در حالي که روسيه و قطر، به حق، به دلايل مختلف از حقوق کارگران/بشر گرفته تا تأخيرهاي ساختماني و فساد در فرآيندهاي مناقصه، مورد بررسي دقيق قرار گرفتند، نسخه ايالات متحده-کانادا-مکزيک در مقايسه، کاملاً از هرگونه بازرسي معاف بوده است. هيچ «نويسنده» فوتبال جريان اصلي سوالي در مورد ايمني هواداران در ايالات متحده يا کانادا، در رابطه با جنگ عليه ايران نپرسيده است. هيچ کشوري غير از ايران اعلام نکرده است که مسابقات را تحقير خواهد کرد. و ايران نيز تنها پس از تهديد ترامپ اين کار را انجام داد.

فوتبال درون يک حباب خودشيفته، خودبزرگ‌بين و منزوي زندگي مي‌کند. اين ورزش در تمام سطوح، از دوپينگ تا تباني، از آزار کودکان تا پولشويي، آغشته به فساد است، اگرچه هيچ زماني بهتر از حال حاضر براي کساني که واقعاً عاشق اين ورزش هستند وجود ندارد تا صداي خود را به گوش ديگران برسانند. اجازه دادن به ايالات متحده و کانادا براي ميزباني جام جهاني در تابستان امسال، اوج فوتبال و اوج ديوانگي است. جان انسان‌ها به خطر انداخته مي‌شود، ميراث‌ها نابود مي‌شوند، و تنها امتناع کشورهاي واجد شرايط از شرکت در آن است که تأثيرگذار خواهد بود. و احتمال وقوع آن؟ به اندازه شانس من براي جايگزيني جاني اينفانتينو به عنوان رئيس فيفا، يعني صفر