ترک خدمت پرستاران به دليل فرسودگي و نابرابري

دکتر عباس عبادي در هشتاد و ششمين اجلاس مديران پرستاري کشور ضمن خيرمقدم به حاضران، با گراميداشت ياد و خاطره شهداي انقلاب اسلامي، دفاع مقدس، مدافعان سلامت و شهداي وطن، اظهار داشت: نظام سلامت جمهوري اسلامي ايران يکي از آماده‌ترين نظام‌ها در عرصه حکمراني کشور است و چه در شرايط عادي و چه در بحران‌ها، با اتکا به تاب‌آوري ساختاري خود، همواره به‌عنوان سرباز وطن حافظ سلامت مردم بوده است.

به گزارش تابناک، عبادي، حوزه پرستاري را «قلب تپنده نظام سلامت» توصيف کرد و افزود: پرستاران به‌عنوان يکي از ارکان اصلي مراقبت، نقش هماهنگ‌کننده، مديريتي و اثرگذار در تداوم خدمات سلامت ايفا مي‌کنند. در حال حاضر پرستاران با جمعيتي بالغ بر 220 هزار نفر، نزديک به يک‌سوم نيروي انساني نظام سلامت و بيش از 60 درصد کارکنان بيمارستاني در بخش درمان را تشکيل مي‌دهند.

معاون پرستاري وزارت بهداشت با اشاره به نقش پرستاران در سطوح پيشگيري، درمان، بازتواني و مراقبت‌هاي تسکيني تصريح کرد: پرستاري صرفاً يک گروه خدمت‌رسان نيست، بلکه مي‌تواند در تصميم‌سازي، تصميم‌گيري و اجراي سياست‌هاي سلامت نقش جدي ايفا کند. هرگاه سخن از کيفيت درمان و ايمني بيمار به ميان مي‌آيد، ناديده گرفتن پرستاري به معناي ناديده گرفتن زنجيره درمان است.

وي با اشاره به تجربه بحران‌هاي اخير از جمله جنگ تحميلي 12 روزه و بلاياي طبيعي، گفت: عملکرد پرستاران در اين حوادث نشان داد که اين گروه يکي از ارکان اصلي تاب‌آوري نظام سلامت در شرايط بحران است.

رشد چشمگير آموزش و پژوهش پرستاري

عبادي با مرور دستاورد‌هاي حوزه آموزش پس از انقلاب اسلامي خاطرنشان کرد: پذيرش سالانه دانشجوي پرستاري از حدود هزار نفر در ابتداي انقلاب به حدود 18 هزار نفر در سال رسيده است که از اين ميزان، 13 هزار نفر مربوط به مقطع کارشناسي پرستاري و مابقي در رشته‌هاي اتاق عمل، هوشبري و فوريت‌هاي پزشکي است.

وي افزود: بيش از 220 مرکز آموزش عالي دولتي و آزاد در حوزه پرستاري فعال هستند و طي دو دهه گذشته با راه‌اندازي 14 رشته کارشناسي ارشد و توسعه دوره‌هاي دکتري، شاهد رشد قابل توجهي در تخصصي‌سازي و ارتقاي مهارت‌ها بوده‌ايم. همچنين برنامه‌هاي توانمندسازي، بازآموزي و تقويت صلاحيت حرفه‌اي در سال‌هاي اخير تقويت شده است.

معاون پرستاري وزارت بهداشت با اشاره به جايگاه پژوهشي کشور در حوزه پرستاري اظهار کرد: ايران پيشرو توليد علم پرستاري در جهان و منطقه قرار دارد که نشان‌دهنده ظرفيت بالاي علمي اين حرفه است.

تعرفه‌گذاري و اصلاح نظام پرداخت

وي تأسيس معاونت پرستاري را نشانه توجه حاکميت به مشارکت اين حرفه در سياست‌گذاري دانست و گفت: اجراي تعرفه‌گذاري خدمات پرستاري پس از بيش از 15 سال، گام مهمي در جهت استقلال حرفه‌اي و تقويت عدالت در پرداخت‌ها بود. هرچند نظام پرداخت همچنان نيازمند اصلاحات است، اما مسير حرکت به سمت عدالت آغاز شده است.

عبادي همچنين از ابلاغ چهارمين نسخه سند بازتوزيع خبر داد و ابراز اميدواري کرد اين اصلاحات بتواند رضايت نسبي همکاران را افزايش دهد.

چالش کمبود و ماندگاري نيروي انساني

معاون پرستاري وزارت بهداشت مهم‌ترين چالش فعلي را کمبود و ماندگاري نيروي انساني عنوان کرد و گفت: پديده کمبود پرستار يک مسئله جهاني است و در دنيا بيش از 6 ميليون پرستار کمبود وجود دارد. در کشور ما نيز با وجود افزايش ظرفيت آموزش، سالانه تنها 4 تا 5 هزار نفر جذب مي‌شوند، در حالي که ظرفيت آموزش از 8 هزار نفر در سال 1396 به 13 هزار نفر رسيده
است.

وي افزود: طي سه تا چهار سال گذشته، بيش از 2150 نفر به دلايل مختلفي همچون فشار کاري، فرسودگي شغلي و نابرابري در توزيع نيرو ترک خدمت کرده‌اند. اين موضوع در کنار جذب پايين، فشار مضاعفي بر نظام سلامت وارد مي‌کند.

عبادي با اشاره به نابرابري توزيع نيرو در استان‌ها تصريح کرد: استان‌هايي مانند سيستان و بلوچستان، هرمزگان، خوزستان و بوشهر از نظر نسبت پرستار به تخت يا بيمار پايين‌تر از ميانگين کشوري هستند و نيازمند جذب هدفمند بومي و مشوق‌هاي ماندگاري هستند.

پيشنهاد‌هاي راهبردي براي آينده

وي از ارائه «لايحه حمايت مادي و معنوي از پرستاران» و تشکيل کارگروه ويژه پرستاري خبر داد و گفت: بخشي از پيشنهاد‌ها در مسير اجرا قرار گرفته و بخشي ديگر نيازمند پيگيري است.

معاون پرستاري وزارت بهداشت برنامه ملي جذب هدفمند، اصلاح نظام اضافه‌کار، حضور مؤثر مديران پرستاري در سطوح تصميم‌گيري، توسعه نقش‌هاي پيشرفته پرستاري، گسترش مراقبت در منزل و هوشمندسازي خدمات پرستاري را از جمله محور‌هاي راهبردي آينده عنوان کرد.

وي افزود: سه بيمارستان به‌صورت قطعي وارد فرايند الکترونيکي‌سازي خدمات پرستاري شده‌اند و هدف‌گذاري شده است که اين تعداد تا سال آينده به 100 بيمارستان برسد.

عبادي با تأکيد بر لزوم حرکت به سمت پرداخت مبتني بر عملکرد اظهار کرد: اين رويکرد در تعرفه‌گذاري خدمات پرستاري آغاز شده و مي‌تواند به ارتقاي کيفيت خدمات و عدالت در پرداخت‌ها کمک کند.

مرجعيت منطقه‌اي و تقويت تاب‌آوري

وي با ترسيم افق آينده پرستاري کشور گفت: هدف ما دستيابي به مرجعيت حرفه‌اي در منطقه در حوزه آموزش، پژوهش و ارائه خدمات است. کيفيت نيروي انساني پرستاري ايران در سطح بين‌المللي اثبات شده و حضور موفق پرستاران ايراني در ساير کشور‌ها نشان‌دهنده اين ظرفيت است.

بنابر اعلام وزارت بهداشت، معاون پرستاري وزارت بهداشت با تأکيد بر ضرورت تقويت تاب‌آوري نيروي انساني در برابر فشار‌هاي ناشي از بحران‌ها تصريح کرد: توجه به پرستاري، توجه به سلامت جامعه است و سرمايه‌گذاري در اين حوزه، سرمايه‌گذاري راهبردي براي امنيت سلامت کشور به شمار مي‌رود.

وي از حضور وزير بهداشت در اين اجلاس قدرداني کرد و ابراز اميدواري کرد نتايج اين نشست، گام مؤثري در ارتقاي جايگاه حرفه پرستاري و تقويت نظام سلامت کشور باشد.