تداخل خطرناک مصرف هم‌زمان عرقيات سنتي با داروها

مهشيد چايچي درباره تداخل خطرناک مصرف هم‌زمان عرقيات سنتي با داروهاي شيميايي بيماران اظهار کرد: تداخل فرآورده‌هاي گياهي با داروهاي شيميايي يکي از موضوعات مهم و کمتر مورد توجه در مصرف خودسرانه اين محصولات است. برخلاف تصور عمومي، منشأ گياهي يک فرآورده به معناي بي‌اثر بودن آن بر عملکرد داروهاي ديگر نيست.

بيماراني که بايد درباره مصرف همزمان داروهايشان با عرقيجات حساس باشند

اين متخصص گفت: برخي ترکيبات گياهي مي‌توانند جذب، متابوليسم، دفع يا اثر داروها را تغيير دهند و در نتيجه موجب کاهش يا افزايش عملکرد داروي مصرفي يا افزايش احتمال بروز عوارض شوند. اين موضوع به‌ويژه در بيماران مبتلا به بيماري‌هاي مزمن اهميت بيشتري دارد زيرا اين افراد معمولا به‌صورت مستمر چند دارو مصرف مي‌کنند.

وي توضيح داد: بيماران مبتلا به ديابت، فشارخون، بيماري‌هاي قلبي و عروقي، اختلالات انعقادي، بيماري‌هاي کليوي و کبدي و همچنين افرادي که داروهاي پيوند يا داروهاي با دامنه درماني محدود دريافت مي‌کنند، بايد نسبت به مصرف هم‌زمان فرآورده‌هاي گياهي حساسيت بيشتري داشته باشند.

داروهايي که فاصله دوز درماني و دوز سمي آنها بسيار کم است

چايچي تاکيد کرد: داروهايي با دامنه درماني باريک مانند لووتيروکسين، کاربامازپين، سيکلوسپورين، فني‌توئين و وارفارين تفاوت بين دوز درماني و دوز سمي کمي دارند و احتمال تداخل با ساير داروها يا گياهان دارويي در آنها بيشتر است.

وي افزود: در ضمن، برخي گياهان دارويي اثرات ضد انعقادي دارند و اگر بيماري به هر علت از داروهاي رقيق‌کننده خون مانند وارفارين، آپيکسابان، کلوپيدوگرل و... استفاده مي‌کنند لازم است در مصرف اين گياهان احتياط کنند.

بيماران با متخصصين طب ايراني مشورت کنند

معاون توسعه سلامت مرکز طب ايراني و مکمل گفت: با توجه به اينکه مقالات پژوهشي در اين حوزه مرتب بروزرساني مي‌شوند، توصيه مي‌شود مردم براي استفاده درست از گياهان دارويي با متخصصين طب ايراني که مرتب دانش خود را در اين حوزه بروزرساني مي‌کنند، مشاوره کنند. همچنين لازم است بيماران در زمان مراجعه حتما درباره بيماري‌هاي زمينه‌اي و ساير داروهاي مصرفي خود به پزشک اطلاع دهند.

وي ادامه داد: در ابلاغ جديد کتاب اعتباربخشي ملي بيمارستان‌ها به اين موضوع تحت عنوان تلفيق دارويي به‌خصوص درباره بيماران بستري تاکيد شده و مدنظر قرار گرفته است که البته نيازمند برخورد مناسب کادر درمان با بيماراني است که تمايل به استفاده از ظرفيت طب ايراني و داروهاي گياهي دارند تا پنهان‌کاري نکنند و گياهان دارويي و فرآورده‌هاي طبيعي مصرفي خود را به کادر درمان گزارش کنند.

لزوم آگاهي‌بخشي به عموم جامعه درباره تداخل دارويي

چايچي آگاهي در حوزه داروهاي طب سنتي و داروهاي شيميايي را مورد بررسي قرار داد و بيان کرد: چند محور به‌صورت جدي بايد محور اطلاع‌رساني و آگاهي‌بخشي عموم جامعه در جهت شيوه مصرف داروهاي طبي و شيميايي قرار گيرد. ابتدا، ارتقاي سواد سلامت جامعه از طريق آموزش عمومي درباره احتمال بروز تداخلات دارويي و پرهيز از اين باور است که مصرف هم‌زمان چند فرآورده طبيعي الزاما بي‌خطر است.

وي افزود: پس ازآن موارد زير است: تدوين و انتشار محتواي علمي و باليني درباره تداخلات شناخته‌شده گياهان دارويي با داروهاي پرمصرف، به‌ويژه در بيماران مبتلا به بيماري‌هاي مزمن شايع و همچنين تقويت برنامه‌هاي آموزش پزشکان، داروسازان و ارائه‌دهندگان خدمات طب ايراني براي اخذ شرح‌حال دقيق از بيمار و ثبت تمام داروها، مکمل‌ها، عرقيات و فرآورده‌هاي گياهي مصرفي و در بخش بعدي توسعه همکاري با سازمان غذا و دارو و مراکز مرتبط براي شناسايي، ارزيابي و اطلاع‌رساني درباره تداخلات احتمالي و عوارض گزارش‌شده.

معاون توسعه سلامت مرکز طب ايراني و مکمل خاطر نشان کرد: تأکيد بر درج هشدارهاي لازم در برچسب و بروشور فرآورده‌هاي گياهي داراي مجوز، متناسب با شواهد علمي و شرايط مصرف نکته مهم است.

مصرف فرآورده‌هاي گياهي نبايد جايگزين درمان ضروري پزشکي شود

اين متخصص با يادآوري اصل آموزش و آگاهي‌بخشي گفت: مردم بدانند که مصرف خودسرانه دمنوش‌هاي گياهي و عرقيات رايج و به‌ظاهر ساده نيز در برخي شرايط خاص مانند بارداري مي‌تواند براي فرد ضرر داشته باشد. بنابراين توصيه مي‌شود بيماران، پيش از شروع مصرف هر فرآورده گياهي، پزشک خود را در جريان قرار دهند و بدون اجازه پزشک مربوطه داروهاي تجويزشده را به‌صورت خودسرانه قطع يا جايگزين نکنند.

وي تأکيد کرد: مصرف فرآورده‌هاي گياهي نبايد جايگزين درمان ضروري پزشکي شود و مصرف هم‌زمان آنها با داروهاي تجويزشده نيز بايد با اطلاع و تأييد پزشک متخصص يا داروساز باليني انجام گيرد.