تحريم 10 شرکت آمريکايي توسط چين

اين اقدام حدود يک ماه پس از سفر دونالد ترامپ، رئيس‌جمهور آمريکا، به پکن انجام مي‌شود؛ سفري که ترامپ با هدف کاهش تنش‌ها و تثبيت روابط پرتنش ميان دو کشور و در جريان گفت‌وگو با شي جين‌پينگ، رئيس‌جمهور چين، صورت داده بود.

اگرچه دو کشور در آن ديدار توافق کردند براي کاهش تعرفه‌هاي تجاري همکاري کنند، اما روابط واشنگتن و پکن از آن زمان تاکنون بار ديگر تحت فشار رقابت‌هاي فناوري و نظامي قرار گرفته است.

آمريکا در ماه جاري فهرست سياه جديدي شامل 80 شرکت و زيرمجموعه آن‌ها منتشر کرد و مدعي شد اين شرکت‌ها در حمايت از ارتش چين نقش دارند.

در ميان شرکت‌هاي افزوده‌شده به اين فهرست، نام غول‌هاي فناوري چين از جمله علي‌بابا و بايدو و همچنين شرکت خودروسازي بي‌واي‌دي (BYD) نيز ديده مي‌شود؛ اقدامي که با تهديد پکن به انجام اقدامات تلافي‌جويانه همراه شد.

وزارت بازرگاني چين در بيانيه‌اي اعلام کرد محدوديت‌هاي صادراتي جديد «در پاسخ به اقدام فاحش دولت آمريکا در افزودن شرکت‌ها به آنچه به اصطلاح فهرست شرکت‌هاي نظامي چين ناميده مي‌شود» اعمال شده و هدف آن نيز «حفظ امنيت ملي» است.

در فهرست جديد چين، نام 10 نهاد آمريکايي ديده مي‌شود که از جمله آن‌ها مي‌توان به شرکت «آويوکس» (Aveox) اشاره کرد که داراي قراردادهاي دفاعي و هوافضايي با ارتش آمريکا است. همچنين شرکت «اوشکوش ديفنس» (Oshkosh Defense) که توليدکننده خودروهاي نظامي براي نيروهاي مسلح آمريکا به شمار مي‌رود، در ميان شرکت‌هاي تحريم‌شده قرار دارد.

دو شرکت فعال در حوزه عناصر نادر خاکي، يعني «ام‌پي متريالز» (MP Materials) و «يو‌اس‌اي رِر اِرث» (USA Rare Earth) نيز در اين فهرست قرار گرفته‌اند.

بر اساس اعلام وزارت بازرگاني چين، صادرکنندگان چيني حق ارائه کالاهاي دو منظوره (داراي کاربرد غيرنظامي و نظامي) به اين شرکت‌ها را نخواهند داشت و تمامي فعاليت‌هاي صادراتي مرتبط که هم‌اکنون در جريان است بايد فوراً متوقف شود.

اين ممنوعيت تنها به شرکت‌هاي چيني محدود نمي‌شود؛ بلکه شامل «سازمان‌ها و افراد در هر کشور يا منطقه‌اي» نيز خواهد شد که قصد انتقال يا تأمين کالاهاي دو منظوره با منشأ چيني براي اين شرکت‌ها را داشته باشند.

همزمان، وزارت دارايي چين نيز اعلام کرد نهادهاي مسئول خريدهاي دولتي از اين پس اجازه خريد محصولات توليدي 46 شرکت آمريکايي را نخواهند داشت.

در ميان اين شرکت‌ها نام شرکت‌هاي بزرگ صنايع دفاعي آمريکا از جمله لاکهيد مارتين، ريتيون و بخش دفاعي بوئينگ به چشم مي‌خورد. همچنين برخي زيرمجموعه‌هاي جنرال دايناميکس، شرکت اندوريل اينداستريز و چندين شرکت هوافضايي ديگر نيز مشمول اين محدوديت شده‌اند.

با اين حال، شرکت‌هايي که با سرمايه‌گذاري آمريکايي در داخل چين فعاليت مي‌کنند از اين محدوديت‌ها مستثني شده‌اند. وزارت دارايي چين اعلام کرد اين تصميمات از روز دوشنبه اجرايي خواهد شد.

وزارت بازرگاني چين پيش از اين نيز در سال‌هاي 2024 و 2025 تعدادي از اين شرکت‌ها و زيرمجموعه‌هاي آن‌ها را به دليل مشارکت در فروش تسليحات آمريکا به تايوان تحريم کرده بود.

تايوان براي مقابله با فشارهاي فزاينده پکن به شدت به حمايت واشنگتن متکي است. چين اين جزيره را بخشي از قلمرو خود مي‌داند و بارها تأکيد کرده که استفاده از زور براي الحاق آن را منتفي نمي‌داند.

مارکو روبيو، وزير امور خارجه آمريکا، نيز در ماه جاري اعلام کرد بسته پيشنهادي 14 ميليارد دلاري فروش تسليحات به تايوان همچنان در دست بررسي است.

با وجود تشديد اختلافات، ترامپ پس از ديدار خود با شي جين‌پينگ در ماه مه تلاش کرده تصويري از روابط مستحکم ميان دو کشور ارائه دهد. او هفته گذشته در نشست گروه هفت در فرانسه از رئيس‌جمهور چين به دليل حفظ «بي‌طرفي» در جريان درگيري آمريکا با ايران و حمايت از آتش‌بس اوليه ميان طرف‌ها قدرداني کرد.