8 تا 10 ميليون ايراني مواد دخاني مصرف مي‌کنند

در ايران سالانه 55 تا 60 هزار مرگ بر اثر مصرف دخانيات رخ مي‌دهد. يعني به ازاي هر يک ميليون نخ سيگار، يک مرگ محاسبه مي‌شود که با مصرف سالانه 55 تا 60 ميليارد نخ سيگار در کشور، 55 تا 60 هزار مرگ اتفاق مي‌افتد.

روزانه 20 ميليارد تومان و سالي 100 هزار ميليارد تومان خرج سيگار مي‌شود و بزرگترين خطر ابتلاء به فشار خون بالا، مصرف دخانيات است و خطر سکته قلبي تا 2 برابر با مصرف دخانيات افزايش پيدا مي‌کند.

دود ناشي از مصرف دخانيات سالانه باعث بيش از 1.2 ميليون مرگ زودرس مي‌شود که از اين تعداد 65 هزار کودک در سال بر اثر بيماري‌هاي ناشي از دود غيرمستقيم دخانيات، جان خود را از دست مي‌دهند. صنايع دخاني با توليد سالانه 84 مگاتن گاز گلخانه اي، باعث بر هم زدن تعادل آب و هوا در کره زمين مي شوند و علاوه بر هدر دادن منابع محيط زيست به اکوسيستم آسيب مي رسانند.

بر اساس گزارش وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکي ساليانه بيش از 60 هزار نفر در ايران، بر اثر مصرف دخانيات جان خود را از دست مي دهند که اگر روند افزايش مصرف سيگار کنترل نشود، ميزان مرگ و مير در ايران در 10 سال آينده به 200 هزار نفر در سال خواهد رسيد.

بيشترين گروه مصرف کننده مواد دخاني در مردان در گروه سني 45-54 سال قرار دارند که نزديک به 30 درصد مصرف کننده دائمي هستند

رئيس اداره پيشگيري و کاهش آسيب مصرف مواد و دخانيات وزارت بهداشت در گفت و گو با ايرنا افزود: بيشترين گروه مصرف کننده مواد دخاني از جمله سيگار و قليان در مردان در گروه سني 54-45 سال قرار دارند که نزديک به 30 درصد آنها مصرف کننده دائمي هستند.

ابراهيم قدوسي اظهارداشت: بيشترين گروه مصرف کننده دخانيات در زنان در گروه سني 34-25 سال قرار دارند که نزديک به 6 درصد آنها مصرف کننده دائمي بوده و آمار مصرف کنندگان دخانيات هم در مردان و هم زنان در مناطق روستايي بالاتر از مناطق شهري است.

وي ادامه داد: بيشترين گروه مصرف کننده سيگار در مردان در گروه سني 54-45 سال قرار دارند که حدود 26 درصد آنها مصرف کننده دائمي بوده و بيشترين گروه مصرف کننده سيگار در زنان در گروه سني 75 سال و بالاتر قرار دارند که حدود يک و نيم درصد آنها نيز به صورت دائمي اين ماده دخاني را مي کشند.

به گفته قدوسي، بيشترين گروه مصرف کننده قليان در مردان در گروه سني 44-35 سال قرار دارند که حدود 6 درصد آنها دائمي مصرف کرده و بيشترين گروه مصرف کننده قليان در زنان در گروه سني 44-35 سال قرار دارند که قريب سه و نيم درصدشان مصرف کننده دائمي هستند.

برنامه تشخيص و مراقبت اختلالات مصرف دخانيات در حال اجراست و آماده خدمت به گروه سني 18-65 سال در همه مراکز خدمات جامع سلامت است

وي با اشاره به برنامه ­هاي مبتني بر پيشگيري و درمان اختلالات مصرف دخانيات در وزارت بهداشت، تصريح کرد: برنامه تشخيص و مراقبت اختلالات مصرف دخانيات با پشتوانه تجربه موفق 6 ساله در مراکز مربوطه در حال اجراست و آماده ارائه خدمت به گروه 65-18 سال در همه مراکز خدمات جامع سلامت هستند.

قدوسي اظهار داشت:اين برنامه با غربالگري توسط بهورز، کارشناس مراقب سلامت شروع و مداخلات روانشناختي توسط کارشناس سلامت روان و پزشک مرکز صورت مي گيرد و درمان علايم و وسوسه مواد دخاني به خوبي با داروهاي مناسب در اقصي نقاط کشور قابل دسترسي است.

وي با بيان اينکه يکهزار و 900 کارشناس سلامت روان مجري اين برنامه هستند، ادامه داد: گروهي از مصرف کنندگان که به هر دليل تمايلي به مراجعه حضوري ندارند يا دسترسي محدودتري دارند مي توانند با استفاده از خدمات مشاوره تلفني ترک دخانيات از طريق خط تلفن 4030 زيرشماره 5 از ساعت 8 لغايت 16 به مشاوران آموزش ديده دسترسي پيدا کنند و طي يک برنامه مدون هشت جلسه با پيگيري­هاي دوره­اي تا يکسال از خدمات ياد شده بهره مند شوند.

به گفته قدوسي، ارزشيابي اين برنامه نيز در سال جاري انجام و نتايج حاکي از استقبال مردم و موفقيت چشمگير طرح است و تون آموزشي تيم سلامت در سال 1400 بازبيني شده و بازآموزي آن توسط دانشگاههاي علوم پزشکي انجام شده است.

بر اساس سياست هاي کلي سلامت افزايش آگاهي و توانمندي و مشارکت ساختارمند براي پيشگيري از اعتياد ضروريست

محمد رضا مسجدي دبير کل جهاني مبارزه با دخانيات نيز در اين زمينه گفت: رهبر انقلاب اسلامي در اجراي بند يک اصل 110 قانون اساسي؛ در سياست هاي کلي «سلامت» به مواردي از قبيل وضع عوارض بر محصولات، مواد و خدمات زيان‌آور سلامت، همچنين اولويت پيشگيري بر درمان، افزايش آگاهي، مسئوليت پذيري، توانمندي و مشارکت ساختارمند و فعالانه فرد، خانواده و جامعه در تأمين، حفظ و ارتقاي سلامت با استفاده از ظرفيت نهادها و سازمان‌هاي فرهنگي، آموزشي و رسانه‌اي کشور تحت نظارت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکي تاکيد کرده اند.

وي افزود: بسياري از کشورهاي توسعه يافته و در حال توسعه از جمله کشورهاي همسايه نظير ترکيه و پاکستان و کشورهاي حاشيه خليج فارس با افزايش ماليات بر دخانيات تا 80 درصد قيمت خرده فروشي، باعث کاهش مصرف محصولات دخاني، افزايش درآمد دولت و کاهش قابل توجه مرگ و مير و بار بيماري هاي ناشي از آن شده اند.

رئيس جمعيت مبارزه با دخانيات کشور تاکيد کرد: سالانه بيش از سه ميليارد پاکت سيگار با قيمت (6 تا 200 هزار تومان) به طور ميانگين پاکتي 20 هزار تومان مصرف و حدود 60 هزار ميليارد تومان بر اثر استعمال سيگار دود مي شود. بر اساس محاسبات بانک جهاني و سازمان بهداشت جهاني، دولت ها 2 تا 3 برابر اين مقدار (بيش از 120 هزار ميليارد تومان) براي درمان بيماري هاي ناشي از دخانيات هزينه مي کنند.

مسجدي اظهار داشت: مصرف دخانيات با افزايش خطر بيماري هاي قلبي عروقي، فشار خون بالا، سکته (قلبي و مغزي)، بيماري هاي تنفسي، سرطان و غيره مرتبط است که هزينه هاي انساني و اقتصادي قابل توجهي به همراه دارد.

وي گفت: قانون جامع کنترل دخانيات، تبليغات محصولات دخاني را ممنوع اعلام کرده و در صورت وجود اين تبليغات دستگاه‌هاي قضايي بايد با آنها برخورد کنند و البته مسئوليت رسيدگي به تبليغات اينترنتي بر عهده پليس فتا است.