به نام روزنامه به کام سيگار

به نام مطبوعات به کام سيگار

حجت الاسلام فضائيل آقازاده، نايب رئيس اول اتحاديه توزيع کنندگان وفروشندگان جرايد در خصوص عمده دلايل بي توجهي کامل دکه هاي روزنامه فروشي به قانون ممنوعيت فروش اقلام غير مطبوعاتي مي گويد: در حال حاضر اگر دکه ها در کنار توزيع و فروش روزنامه اقلام ديگري را نفروشند، نمي توانند زندگي خود و حتي حقوق کارگرشان را تامين کنند چون تعداد خيلي کمي از مردم ما روزنامه مي خوانند. بنابراين دکه ها از محل فروش روزنامه پولي در نمي آورند.

نايب رئيس اول اتحاديه توزيع کنندگان وفروشندگان جرايد در ادامه مي گويد: از سوي ديگر مسئولان بدون در نظر گرفتن يک ضابطه عملي، فروش بعضي از اقلام را در دکه ها ممنوع کردند در حالي که مي دانستند با اين کار نتيجه اي مثبتي نمي گيرند. ضمن اين که نظارت ها و برخورد با متخلفان هم به صورت مناسب انجام نشده است. براي مثال عوامل شهرداري يا ديگر بخش مربوطه وقتي ديدند صاحب کيوسک شکلات، آدامس يا سيگارخارجي مي فروشد، به جاي اين که با اتحاديه هماهنگ شوند تا کيوسک را پلمب و با وي برخورد بازدارنده کنند، از کيوسک دار يک چيزهايي گرفتند و رفتند. يعني برخورد جدي نکردند و اينگونه اقلام و کالاهاي قاچاق بيش از گذشته جاي خود را در دکه ها باز کرده اند.

وي درباره توزيع نشدن روزنامه از سوي بعضي از دکه ها هم مي گويد: برخي از دکه ها محل فروش تنقلات، يا گُل ها هستند و اصلاً مجاز به فروش روزنامه نيستند. که تعداد آن ها در سطح تهران به نزديک 300 دکه مي رسد. اما در خصوص دکه هاي روزنامه فروشي که تعداد رسمي آن ها به 1500 مورد مي رسد و تقريباً به همين تعداد هم کيوسک هايي وجود دارد که جزو آمار نيستند، بايد گفت اينها اگر منافع نسبي شان تامين شود از فروش روزنامه استقبال مي کنند. البته مديران روزنامه ها هم از توزيع محصول شان توسط دکه داران خوشحال مي شوند و حتي تسهيلاتي براي دکه داران لحاظ مي کنند. اما نکته اينجاست که پس از رسيدن روزنامه ها به دکه ها برخي از آن ها به فروش نمي روند و بايد برگشت بخورند. يعني رسانه ها بايد اين گونه جرايد را به عنوان برگشتي قبول کنند ولي تعدادي از آن ها اين موضوع را قبول نمي کنند و پول همه روزنامه هاي تحويلي را به دکه ها مطالبه مي کنند. از اين رو معمولاً بعضي از کيوسک داران از توزيع روزنامه ها استقبال نمي کنند. چون به هرحال دکه دار بايد يک نفعي از فروش روزنامه ببرد.

وي در پاسخ به اين پرسش که اتحاديه چه برخوردي با دکه هايي که نسبت به توزيع و فروش روزنامه خودداري مي کنند، خواهد داشت؟ مي گويد: الان مشکل اساسي خود اتحاديه است. وقتي بنده و يا امثالهم به عنوان رئيس اتحاديه وارد فاز ديگري مي شويم و هدف اصلي دکه را فراموش مي کنيم. قطعاً چنين مشکلاتي بروز پيدا مي کنند. چون اين اتحاديه است که بايد کيوسک داران را رصد کند و ببيند که کداميک از آن ها در راستاي توزيع روزنامه و کار فرهنگي اقدام مي کند و کداميک از آن ها چنين نمي کند. بنابراين اگر در آينده ببينيم دکه اي اقدام به روزنامه فروشي نمي کند قطعاً آنرا پلمب مي کنيم. چون ماهيت وجودي اين نوع دکه ها توزيع روزنامه و ديگر نشريات و مجلات است.

ايران يکي از ضعيف‌ترين کشورها در رتبه‌بندي ماليات دخانيات

طبق آخرين گزارش سازمان بهداشت جهاني، ايران با نرخ متوسط 15.5 درصد ماليات، به عنوان يکي از ضعيف‌ترين کشورهاي منطقه رتبه‌بندي شده است و مقايسه ايران با ساير کشورهاي منطقه در زمينه اجراي راهبردهاي کليدي کاهش تقاضاي مصرف دخانيات نشان مي‌دهد که باوجود اقدامات قابل توجه کشورمان در حيطه‌هاي مذکور، وضعيت کشور در حوزه ماليات بر دخانيات قرمز است.

همچنين براساس آمار دود سيگارحاوي 4 هزار ماده زيانبخش و دود قليان داراي 7500 ماده سمي است. از سال 1395 تا سال 1400 بر اساس آمار وزارت بهداشت، 14.01درصد از جمعيت بالاي 18 سال مصرف‌کننده دخانيات بودند. (25.88 درصد مردان و 4.44 درصد زنان). در عين حال مصرف قليان از سال 90 تا 1400 در افراد بالاي 18 سال، در زنان 57.6 درصد و مردان 17.8 درصد افزايش داشته است و به طورکلي حدود 28 درصد افزايش در گروه سني بالاي 18 سال گزارش شده است.

مصرف سيگار از سال 95 تا 1400 در بين گروه سني (بالاي 18سال) در زنان 17.2 درصد و مردان 0.54درصد و به طور کلي 7.44 درصد کاهش گزارش شده است.

فروش سيگار به اين افراد ممنوع شد

دبيرکل جمعيت مبارزه با دخانيات با اشاره به ممنوعيت فروش سيگار به افراد زير 18 سال تاکيد کرد: حتي تک‌فروشي نيز به اين افراد ممنوع است.

محمدرضا مسجدي دبيرکل جمعيت مبارزه با دخانيات با اشاره به قانون جامع کنترل دخانيات گفت: فروش سيگار به افراد زير 18 سال حتي به صورت تک‌فروشي نيز ممنوع است.

او بيان کرد: دکه و کيوسک و سوپرمارکت و... بر اساس قانون تعريف شده هستند و بنابراين طبق قانون فقط مکان‌هايي قادر به فروش دخانيات هستند که از شهرداري و اداره بهداشت مجوز داشته باشند.

دبيرکل جمعيت مبارزه با دخانيات با بيان اين که نيروي انتظامي و سازمان اصناف و شهرداري و تعزيرات ناظر هستند ولي متاسفانه قوانين اجرايي نمي‌شود، افزود: مشکلات به دليل نبود قوانين و آيين‌نامه نيست ولي آن کس که بايد نظارت، اجرا و پيگيري کند، وجود ندارد يا سهل‌انگاري مي‌کند.

مسجدي همچنين مصرف دخانيات را در اماکن عمومي ممنوع دانست و افزود: هرجايي که بسته نسبت، جزئي از امکان عمومي است؛ حال آن که اداري، ورزشي، فرهنگي يا تجاري باشد. او در خاتمه سخنان خود با تاکيد بر اينکه امروز به‌جاي قهوه‌خانه قليان‌خانه داريم، گفت: قهوه‌خانه مخصوص ارائه مواد غذايي سالم است ولي امروز مي‌گويند بيشتر درآمدشان بر اساس فروش دخانيات است.

قطع سالانه 600 ميليون درخت براي توليد سيگار

جعفر جندقي رييس مرکز سلامت محيط و کار مي گويد: صنايع دخاني با توليد سهم سالانه 84 مگاتن گاز گلخانه اي معادل دي اکسيد کربن، باعث تغييرات گسترده آب و هوايي در جهان و بر هم زدن تعادل آب و هوا در کره زمين مي شوند، منابع محيط زيست را هدر داده و به اکوسيستم ها آسيب مي رسانند.

رييس مرکز سلامت محيط و کار افزود: سالانه 3.5 ميليون هکتار زمين براي کشت تنباکو از بين مي‌رود. سالانه 600 ميليون اصله درخت، براي توليد سيگار بريده مي‌شوند.

جندقي ادامه داد: کشت دخانيات (تنباکو) به کره زمين آسيب مي‌رساند. هر سال 600 ميليون اصله درخت قطع مي شود تا 6 هزار ميليارد سيگار توليد شود و همين اقدام سبب کاهش هواي سالمي مي‌شود که قرار است ما تنفس کنيم.

وي با اعلام اينکه ته سيگار، فراوان‌ترين نوع زباله‌هاي پلاستيکي در جهان است، گفت: اين زباله‌ها سالانه 767 هزار کيلوگرم زباله سمي توليد مي‌کنند که از نظر وزني معادل 28 هزار و 875 نهنگ گوژپشت است.

رييس مرکز سلامت محيط و کار يادآور شد: هر سال 4.5 تريليون فيلتر سيگار، سطح شهرها، پارک‌ها، سواحل و رودخانه هاي ما را پر مي‌کند و باعث آلودگي آب و خاک مي‌شود.

وي افزود: سالانه حدود 200 هزار هکتار از اراضي براي کشت تنباکو اختصاص مي‌يابد. 5 درصد از کل جنگل زدايي در جهان را کشاورزي توتون و تنباکو تشکيل مي‌دهد.

رييس مرکز سلامت محيط و کار با اشاره به اين‌که يک فرد سيگاري در صورت ترک سيگار، به طور متوسط مي تواند تا 74 ليتر آب در روز ذخيره کند، گفت: هر ساله در جهان، 22 ميليارد متر مکعب آب در صنايع دخاني براي توليد محصولات‌شان مصرف مي‌شود. سالانه در جهان 25 ميليون تن زباله از چرخه توليد تنباکو به جا مي‌ماند.

جندقي خاطرنشان کرد: بيش از هفت هزار ماده شيميايي در اثر استفاده از سيگار در محيط منتشر مي‌شود که 70 نوع آنها سرطان زا هستند.

دخانيات، ساليانه موجب مرگ 8 ميليون نفر در جهان مي‌شود. 7 ميليون نفر به علت مصرف مستقيم و 1.2 ميليون نفر به علت قرار گرفتن در معرض دود ناشي از استعمال دخانيات (دود دست دوم) از دنيا مي‌روند. از اين تعداد 65 هزار مرگ سهم بچه‌هاي زير 6 سال است.

همچنين دود دخانيات وارد دستگاه تنفسي زنان بارداري که در معرض دود سيگار و قليان قرار مي‌گيرند، مي‌شود و از طريق گردش خون از جفت عبور کرده و وارد دستگاه گردش جنين مي‌شود و مرگ، سقط نارس، تولد با وزن کم و مشکل تنفسي نوزاد در روزهاي نخست تولد را به دنبال دارد.

اجراي طرح پاد در مدارس

سقوط آزاد سن مصرف سيگار شايد باب ميل مسئولان نباشد که در رسانه‌ها درج شود، ولي حقيقتي است که خود بر آن باور دارند و اجراي آزمايشي طرح‌ «پاد» سند قطعي آن است. پاد، مخفف طرح پيشگيري از دخانيات در مدارس است که چندسالي است درباره آن شنيده مي‌شود، ولي از آبان سال 95 در شهر ورامين کليد خورده است.

محمدرضا مسجدي دبيرکل جمعيت مبارزه با دخانيات مي گويد: اين طرح باهدف اجرا در سطح ملي، هم‌اکنون در ورامين به عنوان پايلوت در حال اجراست که درحال‌حاضر بيش از 5 هزار نفر دانش‌آموز را آموزش داده است و در شهرستان رباط کريم نيز در حال اجراست. همچنين واحد فرآموز نفس پاک جمعيت مبارزه با استعمال دخانيات، براي آشنايي هرچه بيشتر خردسالان با مضرات دخانيات از سال 1388 راه‌اندازي شده است.

مسجدي افزود: بر اساس محاسبات بانک جهاني و سازمان بهداشت جهاني، دولت‌ها بيش از 120 هزار ميليارد تومان براي درمان بيماري‌هاي ناشي از دخانيات هزينه مي‌کنند. بسياري از کشورهاي توسعه‌يافته و در حال توسعه از جمله کشورهاي همسايه نظير ترکيه و پاکستان و کشورهاي حاشيه خليج‌فارس با افزايش ماليات بر دخانيات تا 80 درصد نرخ خرده‌فروشي، باعث کاهش مصرف محصولات دخاني، افزايش درآمد دولت و کاهش قابل توجه مرگ و مير و بار بيماري‌هاي ناشي از آن شده‌اند.

مصرف سالانه 50 ميليارد نخ سيگار در کشور

عضو هيات مديره جمعيت مبارزه با دخانيات کشور گفت: افزون بر 50 ميليارد نخ سيگار در کشور سالانه مصرف مي‌شود که از اين تعداد 11 ميليارد نخ توليد داخل و 40 ميليارد نخ واردات است که 30 ميليارد آن قاچاق بوده است. به گزارش ايرنا، منوچهر منصوري ضمن بيان اين مطلب افزود: دغدغه دخانيات و مبارزه با آن زياد است پايه‌گذاري جمعيت مبارزه با دخانيات از 40 سال پيش بوده است، اما نبايد فقط يک روز در سال را آن هم در روز مبارزه با دخانيات به بحث مضرات مواد دخاني پرداخته شود.

وي اظهارکرد: مصرف انواع مواد دخاني ورود به انواع ناهنجاري‌ها است بايد مبارزه با دخانيات به يک دغدغه و مطالبه گري در جامعه تبديل شود. منصوري تصريح کرد: براي مبارزه با دخانيات عزم و اراده ملي مي‌خواهد، در يک جاي خاص مانند آموزش و پروش، صدا و سيما يا سازماني نمي‌توان بحث مبارزه با دخانيات را در پيش گرفت بايد رسانه‌ها به عنوان يک پيام رسان، بحث مبارزه را به يک دغدغه تبديل کنند، ما دراين زمينه نياز به فرهنگ‌سازي داريم. به گفته وي، تاکنون مبارزه با دخانيات در کلام و کاغذ بوده و اثر ملموس نداشته بايد کار فرهنگ‌سازي را امروز شروع کنيم تا براي نسل آينده تاثيرگذار باشد.

وي افزود: ساليانه بيش از 60 هزار نفر در ايران در اثر مصرف دخانيات در کشور مي‌ميرند اگر روند افزايش مصرف سيگار کنترل نشود ميزان مرگ و مير در ايران در 10 سال آينده به 200 هزار نفر در سال خواهد رسيد. منصوري تاکيد کرد: 50 ميليارد نخ سيگار در کشور سالانه مصرف مي‌شود که از اين تعداد 11 ميليارد نخ توليد داخل و 40 ميليارد نخ واردات است که 30 ميليارد آن قاچاق بوده است. وي افزود: در روز حدود 5 ميليارد تومان سيگار در کشور دود مي‌شود، حدود 2 برابر اين مبلغ را صرف بيماري که آلوده به دود سيگار مي‌شود، مي‌کنيم.

سخن پاياني

در پايان بد نيست بدانيد که رئيس مرکز تحقيقات پيشگيري و کنترل دخانيات دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي گفته است: طبق آمار بيش از 20 درصد مردان و چهار درصد زنان بالاي 15 سال در کشور مصرف روزانه سيگار دارند و از نظر آماري حدود 14 درصد کل افراد جامعه به صورت روزانه به استعمال دخانيات مي‌پردازند.

منبع: مشرق