ايران سالخورده‌ترين کشور جهان در سال 1430

در اين مراسم، سيد جواد حسيني رئيس سازمان بهزيستي کشور با اشاره به سابقه پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات در اجراي پيمايش‌هاي ملي گفت: پيمايش‌هايي همچون سبک زندگي، سنجش هويت و بررسي آرزوهاي جوانان از جمله مطالعات ارزشمند اين پژوهشگاه بوده است و امروز نيز نقطه آغاز اجراي پيمايش ملي سالمندان رقم مي‌خورد.

وي با اشاره به روند تحولات جمعيتي کشور اظهار کرد: بزرگ‌ترين مشکل جامعه‌شناختي کودکان ما آن است که روح کودکي آنان تسخير شده است. در موج جمعيتي کودکي، امکان کودکي کردن را از کودکان گرفته‌ايم و نظام آموزشي نيز اين روند را تشديد کرده و آنان را با شتاب از کودکي به بزرگسالي پرتاب مي‌کند اگر به نيازهاي هر مرحله از زندگي به‌موقع پاسخ ندهيم، مسير رشد با خلأ مواجه خواهد شد. در انتهاي اين زنجيره زندگي يعني دوران سالمندي اکنون در حال ورود به سالمندي مخاطره‌آميز هستيم بر اساس پيش‌بيني‌ها در سال 1430 ايران به کشوري شديداً سالخورده تبديل خواهد شد.

رئيس سازمان بهزيستي کشور توضيح داد: کشور شديداً سالخورده کشوري است که بيش از 27 درصد جمعيت آن را افراد 60 سال و بالاتر تشکيل دهند. در سال 1430 حدود 31 درصد جمعيت ايران در اين گروه سني قرار خواهند گرفت و ايران سريع‌ترين کشور جهان در حرکت به سمت سالمندي است.

سالمندي هنوز به مسئله‌اي ملي تبديل نشده است

حسيني با تأکيد بر اينکه سالمندي هنوز به مسئله‌اي ملي در کشور تبديل نشده است، گفت: در حوزه‌هايي مانند سلامت، بيمه، اقتصاد و به‌ويژه اقتصاد مراقبتي آمادگي کافي نداريم. اقتصاد امروز شامل سه بخش اقتصاد ديجيتال، اقتصاد سبز و اقتصاد مراقبتي است. اقتصاد مراقبتي که مشاغل و فعاليت‌هاي مرتبط با سالمندان را در بر مي‌گيرد، از اهميت بسيار بالايي برخوردار است.

رئيس سازمان بهزيستي کشور تصريح کرد: براي حرکت از سالمندي مخاطره‌آميز به سمت سالمندي سالم، نخستين گام شناخت دقيق اين پديده است شناختي که هنوز به طور کامل در اختيار نداريم. در حوزه معلوليت، داده‌ها و اطلاعات دقيق‌تري در اختيار داريم اما در حوزه سالمندي همچنان نيازمند مطالعات جامع هستيم اين تفاهم‌نامه زمينه اجراي پيمايش ملي سالمندان را فراهم مي‌کند هرچند در کنار آن به پژوهش‌هاي سريع و کاربردي نيز نياز داريم.

حسيني با بيان اينکه هدف اصلي سازمان بهزيستي ارتقاي سلامت اجتماعي در سه بعد رفاه، بهزيستي و فضايل اجتماعي است، گفت: براي دستيابي به اين هدف چهار راهبرد اساسي دنبال مي‌شود. نخستين راهبرد، دانش‌بنيان بودن فعاليت‌هاست. دومين راهبرد، اجتماعي‌سازي سازمان است تصور عمومي اين است که بهزيستي صرفاً متولي نگهداري افراد داراي معلوليت است در حالي که اين سازمان خدمات گسترده‌اي از پيش از تولد تا پايان زندگي به مردم ارائه مي‌دهد. خدمات ژنتيک، پيشگيري از معلوليت، حمايت از زنان سرپرست خانوار، خدمات توانبخشي، کاهش آسيب‌هاي اجتماعي و حمايت از سالمندان تنها بخشي از مأموريت‌هاي سازمان بهزيستي است.

رييس سازمان بهزيستي با اشاره به محدوديت دولت‌ها در ارائه کامل خدمات استاندارد گفت: دولت‌ها به تنهايي نمي‌توانند همه مأموريت‌ها را با کفايت و کيفيت مطلوب انجام دهند هر چه سازمان اجتماعي‌تر شود، ارتباط آن با مردم افزايش يافته، مشروعيت بيشتري کسب مي‌کند و مشارکت مردمي نيز توسعه مي‌يابد. به عنوان نمونه در جريان جنگ 40 روزه سازمان بهزيستي 46 هزار محتوا توليد کرد، 306 هزار مشاوره ارائه داد و مشارکت مردم با اين سازمان 400 درصد افزايش يافت.

حسيني با تأکيد بر اهميت بازتاب دستاوردها در رسانه‌ها اظهار کرد: ايجاد اميد در جامعه از مسير روايت موفقيت‌ها و دستاوردها امکان‌پذير است. يکي از خطاهاي راهبردي در حوزه رسانه آن است که گمان مي‌شود تنها بايد روايت رنج و مشکلات را منعکس کرد البته اين نيز بخشي از رسالت رسانه است اما اگر دستاوردها بازگو نشوند، خدمات مديران و دستگاه‌ها ديده نخواهد شد و اميد اجتماعي آسيب مي‌بيند. پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات مي‌تواند در توليد و انتشار داده‌ها و همچنين اجتماعي‌سازي سازمان بهزيستي نقش مؤثري ايفا کند.

وي راهبرد سوم سازمان را مشارکت‌جويي و راهبرد چهارم را محله‌محوري عنوان کرد و گفت: اجراي اين راهبردها نيازمند داده‌هاي اجتماعي دقيق و بانک اطلاعاتي دارايي‌هاي محله‌اي است تا بتوانيم برنامه‌ريزي مؤثرتري داشته باشيم.

رئيس سازمان بهزيستي کشور با اشاره به ظرفيت‌هاي جامعه هدف گفت: در کشور 5 هزار و 500 فرد داراي معلوليت جزو نخبگان کشور هستند. در استان‌ها خانه‌هاي هنرمندان داراي معلوليت و فعالان حوزه معلوليت ايجاد شده است و امسال اين طرح در پنج استان ديگر نيز اجرا خواهد شد.

در ادامه اين مراسم، حسين ميرزايي رئيس پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات، سازمان بهزيستي را يکي از مهم‌ترين نهادهاي کشور دانست و گفت: سازمان بهزيستي تنها متولي خدمات به گروه‌هاي خاص نيست بلکه سازماني متعلق به همه مردم و شهروندان کشور است. هرچند به دلايل حمايتي تمرکز بيشتري بر گروه‌هايي همچون افراد داراي معلوليت و سالمندان وجود دارد، اما خدمات اين سازمان محدود به اين گروه‌ها نيست.

ميرزايي با تأکيد بر نقش علوم اجتماعي در ارتقاي کيفيت زندگي گفت: سلامت اجتماعي يکي از مهم‌ترين حوزه‌هاي ميان‌رشته‌اي است که با همکاري علوم اجتماعي، پزشکي و مديريت دنبال مي‌شود. براي بهبود شرايط کشور، شايسته‌سالاري، دانش تخصصي و تجربه اجرايي بايد در کنار يکديگر قرار گيرند. حضور جامعه‌شناسان در سازمان بهزيستي فرصتي کم‌نظير براي تقويت نقش علوم اجتماعي در ساختار اجرايي کشور است.

فرصت 20 ساله براي مقابله با بحران سالمندي

رئيس پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات با اشاره به روند سالمندي جمعيت اظهار کرد: از سال 1425 وارد مرحله بحراني سالمندي خواهيم شد. اکنون جامعه ايران وارد دوره سالمندي شده، اما حدود 20 سال فرصت داريم تا با سياست‌گذاري‌هاي مناسب براي مديريت اين پديده اقدام کنيم. شوراي ملي سالمندان بايد نقش مؤثري در سياست‌گذاري ايفا کند تا دستگاه‌هاي اجرايي بدانند چه مسئوليت‌هايي در اين حوزه بر عهده دارند.

در بخش ديگري از اين مراسم، سيد حسن موسوي چلک معاون سلامت اجتماعي سازمان بهزيستي کشور گفت: پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات همواره مطالعات اثرگذاري در حوزه‌هايي مانند ارزش‌ها و نگرش‌هاي ايرانيان و بي‌تفاوتي اجتماعي انجام داده است. هيچ سازمان اجتماعي به اندازه سازمان بهزيستي داده در اختيار ندارد و همکاري با پژوهشگاه مي‌تواند منجر به توليد خدمات و دستاوردهاي ارزشمندي شود که آثار آن به‌زودي قابل مشاهده خواهد بود.

براساس گزارش روابط عمومي و امور بين الملل سازمان بهزيستي کشور، وي همچنين خواستار بهره‌گيري از داده‌ها و پژوهش‌هاي موجود در پژوهشگاه براي تقويت سياست‌گذاري‌ها و برنامه‌هاي سازمان بهزيستي شد.