اوکراين: کارخانه‌ي کودک‌سازي و معدن رحم‌هاي اجاره‌اي

وجود ده‌هاي آزمايشگاه تسليحات بيولوژيک و زيستي در اين کشور، تحت هدايت و حمايت سيا و ناتو؛ فسادهاي عظيم در سيستم اداري و مالي اين کشور که آن را به يکي از هاب‌هاي پولشويي براي گروه‌ها و کمپاني‌هاي غربي تبديل کرده است؛ جولان و يکه‌تازي اليگارک‌ها يا همان ابرسرمايه‌داران فاسد و مافيايي؛ تبليغ و ترويج رويکردهاي افراطي نئونازيستي و نژادپرستانه؛ مخالفت سيستميک با کليساي ارتدوکس و مظاهر اعتقادي؛ تبديل اوکراين به يکي از آلوده‌ترين معابر قاچاق انساني به ويژه قاچاق با هدف فحشاء و قاچاق کودکان براي بردگي جسني و اعضاي بدن و...

اما اخيرا، روزنامه‌ي بريتانيايي «گاردين» در گزارشي به يک مساله‌ي شايع و گسترده غيرعادي در اوکراين پرداخته است. اوکراين به واقع بزرگ‌ترين مرکز «رحم اجاره‌اي» در اروپا و به نوعي کارخانه‌ي توليد کودک براي متقاضيان خارج از اوکراين است.

شايد نخستين بار، شبکه‌ي الجزيره بود که در گزارشي در سال 2018، به گستردگي شيوع پديده‌ي استحصال کودک از رحم‌هاي اجاره‌اي يا «مادران جايگزين» پرداخت. [1] در گزارش الجزيره در آن مقطع(5 سال پيش) اشاره شد که در سرتاسر اوکراين به ويژه کيف، تبليغات «رحم اجاره‌اي» و پيشنهادات وسوسه‌کننده براي تبديل شدن به «مادر جايگزين» در حمل و نقل شهري و معابر عمومي قابل مشاهده بود، چرا که در اوکراين، برخلاف بيشتر کشورهاي اروپايي، «رحم اجاره‌اي» در سطح تجاري و اصطلاحا «توليد انبوه»، قانوني و مجاز است.

اوکراين از زماني که در سال 2002 مساله رحم اجاره‌اي قانوني شد به مقصدي فزاينده براي زوج‌هاي خارجي که به دنبال خدمات رحم جايگزين مقرون به صرفه هستند، تبديل شده است. طبق گزارش الجزيره، ميانگين هزينه بسته به شرايط حدود 30000 دلار بود، در حالي که قيمت آن در ايالات متحده در همان زمان، بين 80000 تا 120000 دلار بود. قطعا در حال حاضر(2023)، و با توجه به وقوع شرايط جنگي، هزينه‌ها و در نتيجه عايدات شرکت‌هاي دخيل در اين کسب و کار به نحوي قابل ملاحظه افزايش يافته است.

در گزارش الجزيره با محوريت تجربيات تلخ زني اوکرايني به نام مستعار «آلينا» از اين کسب و کار، مساله‌ي استثمار و سوءاستفاده از زنان مطرح شد.

آلينا در سال 2016 تصميم گرفت يک مادر جايگزين شود، زيرا او براي کسب درآمد کافي به عنوان يک آرايشگر در زادگاهش Donets در خارکف تلاش مي کرد.او گفت:

«پيدا کردن شغلي با درآمد خوب در اوکراين سخت است. من مي‌خواستم خانه را بازسازي کنم و براي هزينه‌هاي دانشگاه پسرم پول کنار بگذارم - آنها بسيار گران هستند. مادرم هرگز اين امکان را نداشت که از من در اين راه حمايت کند، اما مي‌خواهم پسرم تحصيلات خوبي داشته باشد. «

آلينا تاکيد کرد که شرايط براي مادران جايگزين وحشتناک است.

او گفت که BioTexCom او را در يک آپارتمان کوچک در هفته 32 بارداري با چهار زن ديگر قرار داد، جايي که او مجبور شد با يک مادر جايگزين ديگر در يک تخت مشترک باشد.

«همه ما خيلي استرس داشتيم. بيشتر زنان از روستاهاي کوچک مي آيند و در شرايط نااميدکننده اي به سر مي برند. ما هفته اول را صرف دراز کشيدن و گريه کرديم. نتوانستيم غذا بخوريم اين يک وضعيت معمولي براي زنان حامل است. «

آلينا گفت که سرپرست بيشتر روزها از آپارتمان بازديد مي کرد تا سبک زندگي زنان را بررسي کند.

«اگر بعد از ساعت 4 بعدازظهر در خانه نبوديم، 100 يورو جريمه مي شديم. همچنين تهديد مي‌شديم که اگر هر يک از ما آشکارا از شرکت انتقاد کند يا مستقيماً با والدين بيولوژيکي ارتباط برقرار کند، جريمه خواهد شد.»

آلينا تاکيد کرد:

«با ما مانند گاو رفتار مي شد و پزشکان ما را مسخره مي کردند. آب گرم وجود نداشت، ما با بطري هاي پلاستيکي روي توالت را با آبي که در يک کتري از قبل گرم شده بود، شستيم. من مي خواستم به بيمارستان ديگري منتقل شوم، اما کارکنان تهديد کردند که اگر از آن‌ها شکايت کنم، اصلاً پولي به من نمي دهند. «

سه روز پس از زايمان آلينا گفت که خونريزي شديدي شروع شد و به سرعت به بخش مراقبت هاي ويژه منتقل شد، جايي که پزشکان بر سر او فرياد زدند: «ما از همه مشکلات شما خسته شده ايم. «

جفت باقي مانده - جفتي که بيش از يک ساعت پس از تولد در يک زن باقي مي ماند - مي تواند تهديد کننده زندگي باشد زيرا مي تواند باعث خونريزي و عفونت شود. پزشکان اين قطعه را پنج روز پس از تولد نوزاد برداشتند.

در گزارش الجزيره به اين اشاره شد که معمولا زنان حامل، در شرايط نامساعد نگه‌داري مي شدند و شرکت‌هاي واسطه، قراردادها را طوري با ايشان تنظيم مي کردند که در صورت آسيب ديدن، نتوانند وارد روند قضايي شوند. در بسياري از مواقع، وقتي جنين سقط مي شد، حتي اگر چند ماه از بارداري گذشته بود، هيچ پولي به مادر حامل داده نمي شد. بسياري از اين زنان، يا در حين بارداري يا بعد از زايمان دچار عفونت و بيماري‌هاي زنانگي شدند و البته آسيب‌هاي رواني جدا شدن از فرزند تازه به دنيا آمده، يکي ديگر از وجوه تاريک اين کسب و کار، در گزارش الجزيره بود.

اصلي‌ترين شرکتي که در زمينه «رحم اجاري» درمقياس تجاري در اوکراين فعال است، يک شرکت سوئيسي به نام « BioTexCom» است. در وبسايت اين شرکت مي خوانيم:

« مرکز پزشکي BioTexCom در پايتخت اوکراين، کيف، توسط يک شهروند آلماني، آقاي آلبرت توچيلوفسکي، تأسيس شد.

او تجربيات غني اروپايي را جمع آوري کرده و آن را با مهارت هاي منحصر به فرد متخصصان اوکرايني ترکيب کرده است.

پزشکان مرکز BioTexCom حتي با نااميدکننده ترين موارد ناباروري با موفقيت کار مي کنند.

خدمات کلينيک ما لذت والدين را به هزاران زوج نابارور از سراسر جهان مي دهد. پس از تلاش هاي ناموفق متعدد IVF، مشتريان ما ما را پيدا مي کنند زيرا براي متخصصان BioTexCom ناباروري مطلق وجود ندارد! «[2]

در سال 2020 و در پي اعلام به اصطلاح «همه‌گيري» کوويد 19 و برقراري قرنطينه و محدوديت‌هاي تردد در مرزها، مشکلات بسياري در گردش اين صنعت در اوکراين ايجاد شد و بسياري از سفارش‌دهندگان کودک به زنان اوکرايني نتوانستند براي تحويل گرفتن نوزادان تولديافته به کيف بيايند و شرايط نگه‌داري مادران حامل هم به خاطر محدوديت‌هاي کرونايي، وخيم‌تر شد. در همين مقطع، يعني در ژوئيه 2020 روزنامه گاردين گزارش تفصيلي در اين مورد منتشر کرد. [3]

در اين گزارش چنين آمده بود:

« قرنطينه مقياس تجارت تجاري نوزادان در اوکراين را آشکار کرد و اکنون زناني که براي رحم خود استخدام شده‌اند به حرف آمده‌اند

برخي در تختخواب خود گريه مي کنند. ديگران توسط دايه ها در گهواره يا با بطري تغذيه مي شوند. اين نوزادان در مهدکودک يک زايشگاه نيستند، آنها در دو اتاق پذيرايي بزرگ هتل ونيز در حومه کيف که با ديوارهاي بيروني و سيم خاردار محافظت مي‌شود، کنار هم رديف شده‌اند.

آنها فرزندان زوج هاي خارجي هستند که از مادران اجاره اي اوکرايني در مرکز توليد مثل انساني BioTexCom مستقر در کيف، بزرگترين کلينيک رحم اجاره‌اي در جهان، متولد شده اند. آن‌ها در هتل گير افتاده اند زيرا والدين بيولوژيکي آنها از زمان بسته شدن مرزها در ماه مارس به دليل همه گيري کوويد-19 قادر به سفر به داخل يا خارج از اوکراين نبوده اند. «

گرچه درباره اين صنعت در اوکراين آمار رسمي و دولتي وجود ندارد، اما تخمين زده مي شود که سالانه چندين هزار کودک در اوکراين از طريق مادر جايگزين به دنيا مي آيند. 80 درصد از اين نوزادان براي زوج هاي خارجي است که اوکراين را انتخاب مي کنند زيرا اين روند قانوني و ارزان است. سرگي آنتونوف، يک وکيل باروري، مي‌گويد آژانس‌هاي جانشين اوکرايني هر از گاهي سازمان‌دهي مي‌کنند تا نوزادان در خارج از کشور به دنيا بيايند، زيرا اين امر مي‌تواند روند ثبت تولد را آسان‌تر کند.

طبق گزارش 2020 گاردين، قيمت رحم اجاره اي در اوکراين از 25000 پوند شروع مي شود و مادر جايگزين حداقل 10000 پوند دريافت مي کند. عموماً والديني که قصد دارند بايد زوج هاي دگرجنس‌گرا باشند و مدرکي دال بر تشخيص ناباروري خود داشته باشند. کلينيک ها و آژانس هاي رحم جايگزين آگهي هاي خود را در روزنامه ها، در وسايل نقليه عمومي يا در گروه هاي رسانه هاي اجتماعي قرار مي دهند.

در اين گزارش، از قول تتيانا شولژينسکا، مادر 38 ساله اوکرايني سرنوشت تلخ او و ابتلايش به سرطان پيشرفته‌ي رحم به دليل بارداري پشت هم و نبود مراقبت‌هاي لازم مطرح شد. پيگيري و سماجت تتيانا باعث شد تا در نهايت تحقيقات جنايي درباره عملکرد شرکت‌هاي فعال در بيزينس رحم اجاره‌اي رقم بخورد.

يوري کوالچوک، دادستان سابق ايالتي که دفترش بر يک سري تحقيقات جنايي در سال‌هاي 2018 و 2019 در مورد BioTexCom نظارت داشت، مي‌گويد که حداقل سه زن ديگر پس از برداشتن رحم‌هايشان پس از حاملگي‌هاي جايگزين سازمان‌دهي شده توسط اين شرکت، به مجريان قانون مراجعه کردند.

او مي‌گويد تحقيقات ديگر شامل اتهامات کلاهبرداري و حتي تحقيق در مورد قاچاق انسان در سال 2016 هم بود، پس از اين که يک زوج ايتاليايي در سال 2011 متوجه شدند کودکاني که به خانه برده‌اند از نظر ژنتيکي با آن‌ها مرتبط نيستند. کوالچوک در سال 2019 از سمت خود برکنار شد و معتقد است که تحقيقات در مورد آن شرکت سوئيسي با رفتن او، متوقف شده است.

اما در همين روزهاي اخير، روزنامه گاردين گزارش تحقيق ديگري درباره وضعيت صنعت «رحم اجاره‌اي» در اوکراين منتشر کرده که نشان از رونق بيشتر آن در شرايط جنگي مي دهد! [4] با اين تفاوت که نسبت به سال 2020، متوسط مبلغ خريداري کودک از کلينيک‌هاي تحت پوشش شرکت سوئيسي بيوتکس‌کام از 25000 پوند به 40000 پوند رسيده است.

به گزارش گاردين، رمو و آماليا، زوج ميانسال ايتاليايي، يکي از مشتريان کلينيک در همين شرايط ظاهرا جنگي هستند. رمو، 55 ساله، که روند رحم جايگزين براي او ادامه دارد، گفت: «ما 10 سال است که سعي کرده‌ايم روياي داشتن فرزند خود را محقق کنيم. « اين بمب يا جنگ که ما را متوقف نخواهد کرد. «

کلينيک‌هاي رحم اجاره‌اي که به لطف چارچوب قانوني ليبرال در اوکراين رشد کرده‌اند، هنوز هم به سرعت تجارت مي‌کنند و صدها خارجي با وجود جنگ به کيف مي‌آيند، عمدتاً از ايتاليا، روماني، آلمان و بريتانيا.

بر اساس داده‌هاي کلينيک‌هاي رحم اجاره‌اي در اوکراين، از آغاز حمله روسيه، بيش از 1000 کودک در اوکراين براي مادران جايگزين متولد شده‌اند که 600 نفر از آن‌ها در کلينيک BiotexCom در کيف، يکي از بزرگترين کلينيک‌هاي رحم اجاره‌اي اروپا به دنيا آمده‌اند.

ايهور پچنوها، مدير امور پزشکي در BiotexCom به گاردين گفت:

«حتي در ماه‌هاي اول جنگ، زوج‌هاي خارجي هنوز از سراسر جهان به اينجا مي‌آمدند تا فرزندان خود را تحويل بگيرند. تعداد درخواست‌هاي امروز در سطح قبل از جنگ است و ما بيشتر از آنچه مي‌توانيم درخواست دريافت مي‌کنيم.»

در اوايل فوريه سال گذشته، قبل از حمله روسيه، پچنوها درمانگاه خود را براي شرايط وقوع جنگ آماده کرده بود.

او مي‌گويد:

«ما يک پناهگاه بمب با تمام وسايل لازم براي نوزادان و جنين‌ها راه‌اندازي کرديم. ما با انتقاداتي مواجه شديم زيرا برخي ديگر از رقبا مي‌گويند، چرا اين کار را مي‌کنيد؟ شما فقط مشتريان را مي ترسانيد. اما همه گيري کوويد به ما آموخت که براي همه چيز آماده باشيم. و زماني که پوتين شروع به ترساندن اوکراين کرد، ما اين تهديد را بسيار جدي گرفتيم. «

رمو و آماليا، مانند بسياري از زوج‌ها، قبل از رفتن به کيف، درمان‌هاي مختلف را پشت سر گذاشته بودند. اکثريت محافظه‌کار حاکم بر پارلمان ايتاليا مي‌خواهند زوج‌هايي را که براي داشتن فرزند از طريق رحم اجاره‌اي به خارج از کشور مي‌روند، تحت پيگرد قانوني قرار دهند.

رمو مي‌گويد:

«به نظر مي‌رسيد که همه چيز برخلاف چيزي است که ما هميشه آرزويش را داشتيم. به علاوه افزايش سن براي هر دو. اين آخرين تلاش ما خواهد بود. و براي انجام اين کار، ما حاضر به انجام هر کاري بوديم، حتي براي به خطر انداختن جان خود. «

حمل فرزند براي افراد ديگر کار ساده اي نيست و اگر شرايط جنگي هم باشد، دردناک‌تر مي شود. در ماه‌هاي اول جنگ، مادران اجاره‌اي اوکرايني در بلاتکليفي زندگي مي‌کردند و بسياري از آن‌ها مجبور به زايمان در پناهگاه‌هاي حمله هوايي کلينيک‌ها شدند.

شوهران و شرکاي بسياري از مادران اجاره اي اوکرايني در خط مقدم مي جنگند و در بسياري از موارد روستاها و خانه هاي آنها توسط روس ها ويران شده است. به همين دليل بسياري از آنها در طول دوران بارداري خود در آپارتمان هاي متعلق به درمانگاه پذيرايي مي کردند.

تاميلا، 36 ساله، که انتظار دارد در اواسط ژوئيه براي يک زوج رومانيايي نوزادي به دنيا بياورد، مي گويد:

«من به تازگي با سربازي ازدواج کردم که 9 سال با او رابطه داشتم. او در نزديکي کوراخوف (دنباس) زخمي شد و تحت عمل جراحي قرار دارد. «

او براي خودش چهار فرزند دارد و اولين رحم اجاره اي خود را براي يک زوج ايتاليايي انجام مي دهد.

رحم اجاره اي تجاري در اوکراين قانوني است، اما اين صنعت با انتقاد شديد از داخل و خارج از کشور مواجه شده است، زيرا کلينيک ها به عنوان «کارخانه‌هاي توليد کودکان» توصيف مي شوند. چندين تحقيق ژورناليستي طي سال‌ها از رفتار غيرانساني و توهين‌آميز با مادران اجاره‌اي خبر داده است. در طول جنگ، مخالفت ها شکل فزاينده گرفته است. مارس گذشته، نمايندگان پارلمان اوکراين پيشنهاد کردند که خارجي ها از استفاده از خدمات مادران اجاره اي اوکرايني در دوره حکومت نظامي منع شوند.

به گفته ويکتوريا وانير، عضو کميته، عضو حزب خادم مردم به رياست ولوديمير زلنسکي، جمعيت اوکراين به دليل جنگ در حال کاهش است و تا سال 2030 ممکن است 10 ميليون نفر کاهش يابد. به طور خلاصه، مخالفان رحم اجاره‌اي مي گويند کودکاني که از مادران اجاره اي اوکرايني متولد مي شوند بايد در اوکراين بمانند.

پچنوها مي‌گويد:

«مادرهاي جايگزين براي پول اين کار را انجام مي‌دهند. آنها نمي خواهند فرزندان بيشتري داشته باشند، آنها فقط مي خواهند از بچه هايي که قبلاً دارند حمايت کنند. «

در ماه مي گذشته، اين قانون توسط پارلمان اوکراين رد شد.

اما مادران جايگزين در رسانه‌هاي اجتماعي در حال سازماندهي خودجوش هستند، جايي که آنها توصيه‌ها و هشدارهايي را در مورد آژانس هاي رحم جايگزين به اشتراک مي گذارند. سويتلانا سوکولووا، مادر جايگزين سابق و اکنون يک فعال در سازمان غيردولتي Strength of Mothers که به مادران جايگزين کمک مي کند، مي گويد که او شروع به دريافت شکايات بيشتري در مورد بدرفتاري هاي ادعايي در طول قرنطينه کوويد کرده است. گروهي از زنان گفتند که قراردادشان آن‌ها را موظف مي‌کند تا يک سال تا باردار شدن، کاشت جنين را در رحم خود ادامه دهند. او مي گويد: «از طريق اين نوع قراردادها زنان تبديل به نوعي مايملک يا کالاي سرمايه‌اي شده‌اند.

پي نوشت:

[1] https://www.aljazeera.com/features/2018/9/13/ukraines-baby-factories-the-human-cost-of-surrogacy

[2] https://biotexcom.com/

[3] https://www.theguardian.com/world/2020/jun/15/the-stranded-babies-of-kyiv-and-the-women-who-give-birth-for-money

[4] https://www.theguardian.com/world/2023/jul/26/the-bombs-wont-stop-us-business-brisk-at-ukraines-surrogacy-clinics