افزايش 133 درصدي مصرف سيگار در بين دختران

با اولين پک‌ها نفسش تنگ مي‌شود و دود راه گلويش را مي‌بندد. شروع مي‌کند به سرفه‌هاي پياپي و شديد تا بلکه نفسش بالا بيايد. همکلاسي‌هايش شروع مي‌کنند به خنده و تمسخر کردنش؛ به او مي‌گويند «بچه ننه»! او هم براي آنکه ثابت کند بزرگ شده اين بار پک عميق‌تري به سيگار مي‌زند و سعي مي‌کند با بيرون دادن حلقه‌هاي دود به آن‌ها ثابت کند بزرگ شده و دلش مي‌خواهد دختري مستقل باشد!

به گزارش روزنامه جوان، 13 سالگي سني است که به طور رسمي آغاز نخستين تجربه مصرف دخانيات در کشور اعلام شده تا عمق فاجعه را به تصوير بکشد. طبق آمار بيش از 20 درصد مردان و 4 درصد زنان بالاي 15 سال در کشور مصرف روزانه سيگار دارند. آمار کلي مصرف سيگار هر چند در ميان زنان و دختران کمتر است، اما رشدي چندين برابري داشته‌است. به گواهي آمار در فاصله پنج ساله سال 1395 تا 1400 شيوع استعمال دخانيات در گروه سني 18 تا 35 سال 88 درصد در خانم‌ها و 19 درصد در آقايان افزايش يافته‌است و همچنين در فاصله سال‌هاي 1386 تا 1396 شيوع استعمال دخانيات در گروه سني 13 تا 15 سال در دختران 133 درصد و در پسران 13 درصد افزايش يافته‌است. مصرف قليان در دوره 10 ساله 1390 تا 1400 نيز 57 درصد در زنان و 17 درصد در مردان افزايش يافته‌است. رشد 133 درصدي سيگار در بين دختران در حالي اتفاق مي‌افتد که دختران امروز قرار است مادران فردا باشند، اما مصرف دخانيات حتي مي‌تواند بر سلامت باروري آن‌ها اثر منفي بگذارد. بازيگر اصلي گرايش به دخانيات به خصوص در گروه سني نوجوان تبليغات و نمايش مصرف دخانيات و سيگار از سوي قهرمانان مثبت و منفي سريال‌هاي نمايش خانگي و فيلم‌هاي سينمايي است.

تبليغ دخانيات در سريال‌هاي شبکه خانگي

از نگاه بهزاد ولي‌زاده، رئيس دبيرخانه ستاد کشوري کنترل دخانيات وزارت بهداشت هنوز هم مصرف دخانيات در ايران در مقايسه با برخي کشور‌ها کمتر است، ولي خطر افزايش مصرف اين پيش‌بيني را به ما مي‌دهد که اگر اقدام جدي انجام نشود در ساليان آتي ممکن است ما جزو کشور‌هاي با شيوع بالاي مصرف دخانيات شويم که در شأن جمهوري اسلامي ايران نيست.

وي با اشاره به ميزان اجراي قانون منع مصرف دخانيات در کشور اينگونه توضيح مي‌دهد: «در بحث قانون، ستاد کشوري کنترل دخانيات مصوباتي داشته است که طي 10 جلسه ستاد تدوين و به تأييد رياست جمهوري رسيده و به دستگاه‌هاي اجرايي هم ابلاغ شده‌است، اما من به عنوان يک مسئول خودم رضايتي از اجراي اين مصوبات در سطح کشور ندارم و اين درحالي است که وزراي صمت، ارشاد، آموزش و پرورش و فرماندهي نيروي انتظامي عضو ستاد هستند، اما مصوبات باز هم اجرا نمي‌شود و بايد پيگير مکاتبات اداري با وزرا و ساير صاحب‌منصبان هم باشيم.»

رئيس دبيرخانه ستاد کشوري کنترل دخانيات وزارت بهداشت با تأکيد بر اينکه ميزان تبليغات براي مصرف کالا‌هاي دخاني نگران‌کننده شده، با انتقاد از تبليغ دخانيات درشبکه‌هاي نمايش خانگي مي‌گويد: «هر آنچه ما براي کاهش مصرف تبليغ کنيم، اما به سهولت مصرف دخانيات در اين شبکه‌ها نمايش داده‌شود، زحمات ما هدر مي‌رود.

دنيا مطالعه و اعلام کرده‌است که يک سوم نوجوانان و جوانان فقط به دليل تبليغات به سمت مصرف دخانيات مي‌روند.»

تبليغ مواد دخاني خلاف قانون است

منصور رنجبر، مدير دفتر بيماري‌هاي غيرواگير و سلامت روان سازمان بهداشت جهاني هم سيگار را دروازه شروع مصرف مواد مخدر مي‌داند و تأکيد مي‌کند: «تبليغ دخانيات در هر فضايي برخلاف قانون است.»

به گفته وي روند استعمال دخانيات در نوجوانان و جوانان افزايشي است. در فاصله پنج ساله سال 1395 تا 1400 شيوع استعمال دخانيات در گروه سني 18 تا 35 سال 88 درصد در خانم‌ها و 19 درصد در آقايان افزايش يافته‌است و همچنين در فاصله سال‌هاي 1386 تا 1396 شيوع استعمال دخانيات در گروه سني 13 تا 15 سال در دختران 133 درصد و در پسران 13درصد افزايش يافته‌است. مصرف قليان در دوره 10ساله 1390 تا 1400 نيز 57درصد در زنان و 17 درصد در مردان افزايش يافته‌است. در مطالعه ديگري که در بين 2هزار خانم در استان البرز در سال 1400 انجام شد، شيوع مصرف قليان 5/10 درصد بوده‌است. ساير مطالعات نيز نشان‌دهنده دو برابر شدن شيوع مصرف دخانيات در پسران و دختران است. از نگاه وي قليان دروازه شروع مصرف دخانيات و سيگار دروازه شروع مصرف مواد‌مخدر است. متأسفانه شيوع مصرف قليان در خانم‌ها و نوجوانان در حال افزايش است. مدير دفتر بيماري‌هاي غيرواگير و سلامت روان سازمان بهداشت جهاني نسبت به روند شيوع مصرف دخانيات در کشور هشدار مي‌دهد و مي‌گويد: «بررسي‌هاي سازمان بهداشت جهاني مي‌گويد اگر روند فعلي ادامه داشته باشد، ايران يکي از سه کشوري خواهد بود که بيشترين شيوع استعمال دخانيات را در دنيا خواهد داشت.»

به گفته رنجبر صنعت دخانيات در هر فضايي که بتواند تبليغ مي‌کند که خلاف قانون است. صنعت کاري کرده‌است که استعمال دخانيات به عنوان ارزش شناخته شود که اين غلط است. وي با انتقاد از انفعال دستگاه‌ها در برابر استعمال دخانيات مي‌افزايد:

«اضافه کردن عطر و طعم به دخانيات ممنوع بود، اما در چند دوره نمايندگان مجلس در اين رابطه مطالبه‌گري و پرسش کرده‌اند؟ يا وزارت بهداشت چقدر مبارزه با دخانيات را به اولويت اصلي خود تبديل کرده‌است؟ چرا وزارت آموزش و پرورش همراهي نمي‌کند که مطالب آموزشي درباره عوارض دخانيات ذيل طرح «پاد» ارائه شود؟»

به گفته وي در دانشگاه بدون دخانيات هدف اين است که فضايي عاري از دود دخانيات داشته باشيم و از مردم در برابر دود دست دوم محافظت کنيم و در نهايت دانشجو را در اين حيطه مطالبه‌گر کنيم.

خطرات سيگار کشيدن مادر براي جنين

رشد 133 درصدي مصرف سيگار در بين دختران کشورمان، اما زنگ خطري جدي براي آينده کشور محسوب مي‌شود. مريم هاشم‌نژاد، عضو هيئت علمي دانشگاه علوم پزشکي البرز تأکيد مي‌کند: «بر اساس تحقيقات صورت گرفته مصرف سيگار در بانوان قدرت باروري آنان را کاهش مي‌دهد.»

طبق توضيحات اين متخصص مصرف سيگار به واسطه اثري که روي کاهش اکسيژن رساني روي جنين دارد، بيش از 2هزارو500 ماده سمي توليد مي‌کند که اثرات سوء بسياري براي سلامت مادر، جنين و حتي نوزاد در پي خواهد داشت.

همچنين تحقيقات نشان داده بانواني که سيگار مصرف مي‌کنند قدرت باروري در آن‌ها کاهش مي‌يابد و احتمال افزايش فشار خون بالا، سرطان ريه و ساير اندام‌ها در آنان وجود دارد.

هاشم‌نژاد خاطر نشان کرد: از اثرات مصرف سيگار در دوران بارداري مي‌توان به افزايش ميزان سقط و حاملگي خارج رحمي اشاره کرد و 50 درصد خطر مرگ در بانوان بيشتر مي‌شود. علاوه بر اين با مصرف سيگار دو تا پنج برابر افزايش خطر پارگي کيسه آب و 5/1 تا 5/3 برابر خطر وزن کم (کمتر از 2هزارو500 گرم که وزن استاندارد هنگام تولد نوزاد است) وجود دارد. همچنين احتمال زايمان زودتر از 32 هفته و حتي احتمال ايجاد جفت سر راهي در اثر مصرف سيگار وجود دارد.

هاشم‌نژاد تأکيد مي‌کند: «بررسي‌ها نشان داده که حتي اگر مادر سيگار مصرف نکند و نزديکان او سيگاري باشند، اين مواجهه هم مي‌تواند عوارضي مانند مرگ داخل رحمي و وزن کم موقع تولد را براي جنين ايجاد کند.»