شاهراه تجارت آسيا- اروپا به ايستگاه اجرا رسيد

پروژه راه‌آهن رشت- آستارا به‌عنوان حلقه مفقوده کريدور شمال- جنوب، نقشي تعيين‌کننده در اتصال شبکه ريلي ايران به قفقاز و روسيه دارد و مي‌تواند مسير ترانزيت کالا ميان اقيانوس هند، خليج فارس، درياي خزر و اروپا را تکميل کند.

اين پروژه در شرايطي مورد توجه ويژه قرار گرفته که به گفته کارشناسان، رقابت کريدوري در منطقه به‌طور فزاينده‌اي در حال افزايش است.

در سطح اجرايي، هادي حق‌شناس نماينده عالي دولت در گيلان اعلام کرده است که مسير 162 کيلومتري پروژه به‌طور کامل آزادسازي شده و بخش عمده تملک اراضي با توافق مالکان انجام گرفته است.

همچنين برآورد مالي طرح حدود پنج هزار و 500 ميليارد تومان اعلام شده که تاکنون سه هزار ميليارد تومان آن پرداخت شده و 2 هزار و 500 ميليارد تومان ديگر باقي مانده است لذا عمليات اجرايي نيز در قطعات مختلف، از جمله محور انزلي تا آستارا، بدون توقف در حال پيشرفت گزارش شده است.

استاندار گيلان با اشاره به اهميت تأمين مالي پروژه، از بررسي گزينه‌هاي داخلي و خارجي براي تکميل آن خبر داده و اعلام کرده است که حدود 1.6 ميليارد دلار براي تکميل پروژه برآورد شده و همکاري با روسيه نيز يکي از گزينه‌هاي در دست بررسي کارشناسي است.

همچنين در جديدترين موضع‌گيري، کاظم جلالي سفير ايران در روسيه نيز تأکيد کرده است که کار تملک اراضي مسير راه‌آهن راه‌آهن رشت- آستارا به طول 162 کيلومتر به پايان رسيده و اين اراضي به‌زودي براي آغاز عمليات اجرايي در اختيار طرف روسي قرار مي‌گيرد؛ موضوعي که نشان‌دهنده ورود جدي‌تر همکاري‌هاي دوجانبه به مرحله اجراست.

به گفته سفير جمهوري اسلامي ايران در روسيه، ايران و روسيه 28 ارديبهشت‌ماه 1402 توافقنامه ساخت مشترک مسير ريلي 162 کيلومتري رشت - آستارا را به عنوان حلقه مفقوده ريلي بخش غربي کريدور شمال - جنوب امضا کردند. از آن زمان تاکنون فرايندهايي همچون تملک زمين‌هاي مسير عبور اين خط ريلي از سوي طرف ايراني و برخي مطالعات زمين‌شناسي از سوي طرف روسي انجام شده و طرفين براي امضاي قرارداد اجرايي ساخت اين خط ريلي آماده مي‌شوند.

بر اساس گفته جلالي، با توجه به تحولات جهاني و تهديدپذير شدن آبراه‌ها و تنگه‌هاي بين‌المللي، اهميت مسيرهاي غيرآبي بيش از گذشته افزايش يافته و کريدور شمال- جنوب به‌عنوان يکي از مسيرهاي اصلي جايگزين مطرح است.

به گفته سفير ايران در روسيه، در بخش شرقي اين کريدور بيش از سه ميليون تن کالا و در بخش مياني از مسير خزر حدود 10 ميليون تن کالا جابه‌جا شده که ظرفيت آن تا 14 ميليون تن قابل افزايش است.

جلالي همچنين با اشاره به بخش غربي کريدور از مسير جمهوري آذربايجان اعلام کرد که اين مسير نيز بيش از سه ميليون تن کالا را جابه‌جا مي‌کند و تأکيد کرد براي تکميل اين شبکه بايد حلقه مفقوده يعني خط آهن رشت- آستارا هرچه سريع‌تر احداث شود. او يادآور شد که قرارداد بين‌دولتي ايجاد کريدور هفت هزار و‌300 کيلومتري شمال- جنوب در سال 2000‌ ميان ايران، روسيه و هند امضا شده و بعدها تعداد کشورهاي عضو به 14 کشور افزايش يافته است.

با پيگيري‌هاي مستمر و منظم مسعود پزشکيان رئيس‌جمهور در جلسات هفتگي بررسي پروژه‌هاي پيشران و زيربنايي کشور، روند اجراي طرح راهبردي راه‌آهن رشت- آستارا به‌صورت ويژه در دستور کار دولت قرار گرفته است.

اين پيگيري‌ها که با هدف رفع موانع اجرايي، تسريع در تأمين مالي و هماهنگي ميان دستگاه‌هاي ملي و استاني انجام مي‌شود، موجب شده اين پروژه از حالت راکد خارج شده و به يکي از محورهاي اصلي تصميم‌گيري‌هاي اجرايي دولت تبديل شود.

لذا تأکيد مستمر دولت بر تکميل کريدور شمال- جنوب نيز نشان‌دهنده نگاه راهبردي به نقش اين مسير در توسعه ترانزيت و ارتقاي جايگاه ژئوپليتيکي کشور است.