افزايش 3 برابري درآمد کشاورزان افغان بابت کشت ترياک

براساس گزارش منتشرشده توسط سازمان ملل متحد، ميزان درآمد کشاورزان افغانستاني در سال گذشته ميلادي (2022) بابت کشت ترياک، به يکباره 3 برابر شده و بيش از 4 ميليارد دلار برآورد مي‌شود؛ اما بخشي از اين افزايش 3 برابري ناشي از افزايش 32 درصدي کشت و افزايش قيمت مواد مخدر در سال گذشته است.

اميرعباس لطفي در گفت‌وگو با ايسنا، با اشاره به آخرين وضعيت توليد مواد مخدر در افغانستان، اظهار کرد: ارديبهشت ماه سال 1401 بود که دولت طالبان حکمي مبني بر ممنوعيت کشت و توليد مواد مخدر در افغانستان صادر کرد. با وجود اين حکم، بررسي‌هاي به عمل آمده حاکي از آن بود که علي رغم صدور حکم ممنوعيت از سوي حاکميت فعلي اين کشور، همچنان توليد و کشت مواد مخدر در افغانستان صورت مي‌گيرد؛ چراکه آبان‌ماه سال 1401 سازمان ملل متحد با انتشار گزارشي تحت عنوان «بررسي کشت خشخاش در افغانستان» از افزايش 32 درصدي سطح زيرکشت ترياک خبر داد و گفت ميزان سطح زيرکشت به 266 هزار هکتار رسيده است.

جهش شديد افغانستان براي توليد مواد روانگردان و شيشه

وي افزود: گزارشات سازمان ملل متحد حاکي از آن است که افغانستان علاوه بر توليد ترياک و مشتقات آن، به يکي از عمده‌ترين توليدکنندگان مواد روانگردان و به طور خاص متآمفتامين (شيشه) تبديل شده و به عبارتي اين کشور از سه سال گذشته جهش بسيار شديدي در زمينه توليد مواد روانگردان داشته است.

مديرکل دفتر روابط امور بين‌الملل و سخنگوي ستاد مبارزه با موادمخدر با اشاره به انتشار گزارش ديگر سازمان ملل متحد در زمينه توليد مواد مخدر در افغانستان، گفت: چند روز گذشته سازمان ملل متحد گزارشي تحت عنوان «بررسي کشت خشخاش در افغانستان» منتشر کرد؛ اين گزارش کاهش 95 درصدي توليد ترياک و سطح زيرکشت و مشتقات آن را نشان مي‌دهد. در اين رابطه، سازمان ملل هميشه بازرسين خاصي را براي بررسي اين موضوع به افغانستان اعزام مي‌کرد تا وضعيت کشت مواد مخدر چه به صورت محدود و چه به صورت هدايت شده احصاء شود؛ اين درحاليست که به نظر مي‌رسد دفتر UNODC (دفتر تخصصي سازمان ملل در امور مواد مخدر و جرم) در اين گزارش تنها به گزارش دفتر ويژه سازمان ملل در امور افغانستان استناد کرده است.

قاچاق مواد سنتي و روانگردان از افغانستان همچنان و ادعاي وجود موادمخدر در انبارهاي اين کشور

لطفي ادامه داد: ايران کشوري است که چه از نظر مادي و چه به دليل جمعيت جوان بيشترين آسيب را متحمل شده و تقديم حدود 4000 شهيد و 12 هزار و 500 جانباز در اين حوزه گواهي بر اين مدعاست. چنانچه واقعا ميزان سطح زيرکشت مواد مخدر در کشور افغانستان کاهش يافته باشد، ايران از اين موضوع استقبال مي‌کند؛ اما همچنان قاچاق مواد سنتي همچون ترياک و مواد روانگردان از سوي کشور افغانستان در حال وقوع است. در اين ميان، برخي‌ها، اين قاچاق را ناشي از وجود مواد مخدر در انبارهاي افغانستان عنوان مي‌کنند.

وي در پاسخ به سوالي درخصوص ميزان کشفيات مواد مخدر توسط ايران، يادآور شد: کشفيات ايران مورد تاييد سازمان ملل است؛ پرسشنامه‌ها و گزارش‌هايي که به صورت ادواري به مراجع و سازمان‌هاي بين‌المللي تسليم مي‌شود و تماس‌هاي مداوم با دفاتر تخصصي سازمان ملل در تهران و وين نشان مي‌دهد ايران يکي از اصلي‌ترين کشورها در زمينه کشف و شناسايي مواد مخدر است.

وضعيت کشفيات مواد مخدر توسط ايران

به گفته مديرکل دفتر روابط امور بين‌الملل ستاد مبارزه با موادمخدر، در ميزان کشفيات مواد مخدر توسط ايران طي سال‌هاي اخير جهش شديدي رخ داده است؛ به گونه‌اي که ميزان کشفيات انواع مواد مخدر در سال 2020 به 1140 تن و در سال 2021 به 1100 تن رسيد. البته سال گذشته ميزان کشفيات مواد مخدر به 740 تن رسيد و برآورد مي‌شود اين رقم براي امسال به حدود 600 تن برسد. اگرچه ميزان کشفيات مواد مخدر توسط ايران از 1000 تن کمتر شده اما همچنان در پيک کشفيات قرار داريم.

وي تاکيد کرد: چنانچه ميزان کاهش کشت و توليد مواد مخدر در افغانستان صحت داشته باشد، بايد اين ادعا را در کف ميدان، يعني مرزهاي مشترک با افغانستان و پاکستان ببينيم. اين بدان معني است که در سال آينده شاهد کاهش جدي قاچاق مواد مخدر باشيم. البته قطعا اين مساله مشروط بر اين است که کشاورزان افغانستاني در سال آتي مجددا به کشت و توليد مواد مخدر روي نياورند.

آمادگي ايران براي امحاي مزارع کشت ترياک و پيشبرد طرح‌هاي توسعه‌اي درافغانستان

لطفي خاطرنشان کرد: حرف و حديث‌هاي زيادي مبني بر اينکه «امحاء 95 درصد مزارع مواد مخدر به يکباره غيرقابل باور است» عنوان مي‌شود؛ اما ما سعي مي‌کنيم با خوشبيني با اين موضوع برخورد و از آن استقبال کنيم. در تماس‌هاي خود با سازمان ملل متحد و مقامات مربوطه، آمادگي ايران براي کمک به افغانستان جهت امحاي کشت و پيشبرد طرح‌هاي توسعه‌اي در اين کشور را اعلام کرديم.

سود سرشار و ارزش افزوده بالاي موادمخدر از زمين تا بازار

مديرکل دفتر روابط امور بين‌الملل ستاد مبارزه با موادمخدر با بيان اينکه اقتصاد مواد مخدر، مشوق شبکه‌هاي قاچاق براي حمايت و پيشبرد قاچاق است، اظهار کرد: سود سرشار و ارزش افزوده بالاي مواد از «زمين تا بازار» مشوق اصلي شبکه‌هاي غيرقانوني و جرم براي ورود به تجارت مرگ است. با اين وجود اهتمام و جديت دستگاه‌هاي امنيتي و انتظامي ايران در مقابله با اين شبکه‌ها، ميزان خطر و ريسک را براي آنها به حداکثر رسانده است. راهبرد دستگاه‌هاي عضو ستاد اين است که با هدف قرار دادن شبکه‌هاي مالي، پولي و دارايي‌هاي قاچاقچيان، انگيزه اصلي آنها را مورد هجمه قرار دهند. حجم عظيم و چشمگير کشفيات و نيز دارايي‌هاي مالي و پولي قاچاقچيان که طي سال‌هاي اخير مورد کشف و ضبط قرار گرفته، مؤيد اين موضوع است.

وي ادامه داد: نبود زيرساخت‌هاي توسعه‌اي، فقر مفرط و سود سرشار شبکه‌هاي قاچاق، انگيزه‌اي قوي را به جامعه کشاورزي افغانستان براي کشت غيرقانوني مواد مخدر مي‌دهد. با اين حال ايران، آمادگي خود را براي تقويت زيرساخت‌هاي اقتصادي و پيشبرد طرح‌هاي توسعه‌اي در افغانستان اعلام کرده است.

سخنگوي ستاد مبارزه با مواد مخدر تصريح کرد: طرح‌هاي توسعه‌اي به معناي برخورداري افغانستان از شبکه آبرساني مطلوب و پيشبرد کشت جايگزين در اين کشور است. در اين زمينه براي کشت فراسرزميني و اجراي طرح‌هاي کشت جايگزين و توسعه جايگزين از سال‌هاي قبل با افغانستان رايزني و آمادگي خود را اعلام کرده‌ايم.

چهار ميليارد دلار؛ ميزان درآمد کشاورزان افغانستاني

لطفي همچنين درباره گردش مالي کشاورزان افغانستاني نيز گفت: براساس گزارش منتشر شده از سوي سازمان ملل متحد در سال گذشته ميلادي، ميزان درآمد کشاورزان به يکباره سه برابر شد و بيش از چهار ميليارد دلار برآورد مي‌شود؛ اما بخشي از اين افزايش سه برابري ناشي از افزايش 32 درصدي کشت و افزايش قيمت مواد مخدر در سال گذشته است. در اين رابطه، برخي‌ اخبار در رابطه با کاهش کشت و توليد، آن را به عنوان تاکتيک بازار براي افزايش قيمت‌ها تلقي مي‌کنند.

وي در بخش ديگري از سخنان خود درباره وضعيت توليد مواد مخدر صنعتي در افغانستان نيز به ارائه توضيحاتي پرداخت و گفت: نوع راه حلي که تاکنون براي کشت جايگزين مواد مخدر در افغانستان وجود داشت، راه حل پايداري نبوده است. بنابراين نه تنها مواد سنتي در افغانستان توليد شد بلکه اين کشور به کانون توليد مواد روانگردان نيز تبديل شده است؛ بنابراين اگر راه‌حل‌ها پايدار نباشد دوباره شاهد روند برگشت به عقب يا سير قهقرايي خواهيم بود.

وي معتقد است که در حال حاضر يکي از درآمدهاي منحصر به فرد افغانستان مواد مخدر است؛ از همين رو نبايد دچار خوشبيني مفرط در رابطه با کاهش کشت و توليد مواد سنتي در افغانستان باشيم.